Taratasin’i Mompera Chevrier

 

Taratasy avy Saint André sy ny Cité 1855-1860

Taratasy ho an’ny Maseran’ny Prado 1859-1879

Taratasy Ho an-dRamatoakely isany Mercier sy Bonnard 1860-1878

Taratasin’ ny « direction » 1862-1878

 

 

Ireo vanim-potoana nisongadina teo amin’ny fiainan’i Antoine Chevrier

  • 1826,
  • 16 aprily : teraka tao Lyon izy. Mpiasam-panjakana mpamory hetra ny rainy ; ny reniny mpiasa mpamoly landy ary lehibe-na orinasa fanenomana lamba. Tsy taratra ho lavitra loatra ny fiavina maha tantsaha azy ny fianakaviany, indrindra avy amin’ny lafin-dreniny, izay avy any Dauphiné.
  • 18 aprily : natao batemy tao amin’ny paroasy Masindahy-François-de-Sales izy.
  • 1840,
  • Nianatra tao amin’ny sekolin-dry Frères des Ecoles Chrétiennes i Antoine Chevrier. Tamin’ny fidiran’ny sekoly, tamin’ny volana oktobra, dia nilatsaka ho mpianatra tao amin’ny sekolin-dry mompera[1] tao amin’ny paroasy izy.
  • 1843,
  • volana oktobra : tafiditra ho kilasimandry tao amin’ny semineran’i Argentière izy (diôsezin’i Lyon).
  • 1846,
  • volana oktobra : niditra tao amin’ny seminera fianarana teôlôjia, tao Lyon izy.
  • 1850,
  • 25 mey : nohamasinina ho pretra i Antoine Chevrier.
  • 28 mey : notendrena ho vikera tao Saint-André de la Guillotière izy ; faritra be mponina teo amin’ny manodidina an’i Lyon io. Tsy niroa fo izy tao, nanatontosa ny asa nankinina taminy.
  • 1855,
  • Ny volana desambra 1855, reraka loatra izy, ka voatery nisintaka niala sasatra, nandritra ny efa-bolana. Efa hatramin’izany fotoana izany izy no voatarika manokana hifantoka amin’ny fitsinjovana ny mahantra, saingy nampaory ny fony ny nahita fa tsy nahitam-bokatra firy ny asa nataony.
  • 1856,
  • 13 mey : nisy tondra-drano nahatsiravina namaky ny fifiloha ankavia tamin’ny reniranon’i Rhône, izay faritra nisy an’i la Guillotière. Ny pretra tao amin’ny paroasy Saint-André no isan’ny lohalaharana tamin’ny famonjena ny tra-boina, ka nanjary nihafanta-daza i Mompera Chevrier, noho ny fahafoizan-tenany.
  • volana jona : nifanojo tamin’i Camille Rambaud i Antoine Chevrier. Zanaky ny mpanana tao Lyon ity tovolahy ity ; rahefa nibebaka izy, dia nanokan-tena hikarakara ny mahantra : naka ny fomba fiainan’izy ireo ary niara-niaina taminy mihitsy. Vao avy nanorina ny Tobin’i Jesoa Zazakely i Camille Rimbaud tamin’izay. Fikarakarana ara-pinoana sy ara-tsôsialy no natao tao. Araka izany, dia nisy trano naorina ho an’ny mpiasa tao ary fampianaram-pinoana ho an’ny zanaky ny mahantra. Nanaitra an’i Mompera Chevrier mafy ny ohatra hitany tamin’izay nataon’i Rambaud.
  • Noely : tamin’io i Antoine Chevrier no « nibebaka ». Nandinika ny tenin’ny Evanjely teo anatrehan’ny Tranon’omby izy : tonga nofo ny Tenin’Andriamanitra ary nonina tety amintsika ; tsapany tamin’izany ny antson’i Kristy miantefa aminy manokana ary manasa azy ho amin’ny fiainana lavorary kokoa, mifanaraka kokoa amin’ny Evanjely, ary maniraka azy ho apôstôly bebe kokoa. Tapaka hevitra izy fa hanaraka an’i Jesoa ka hitia ny olombelona amin’ny fitiavana tsisy fetra, hanaraka azy amin’ny fanetren-tenany ary amin’ny fitiavany ho rnahantra.
  • 1857,
  • naka hevitra tetsy sy teroa izy, ary indrindra tamin’i Curé d’Ars. Nampirisihin’ny olona izy hitozo amin’ny fikasany. Saingy ny mompera Curé-ny sy ireo pretra niaraka taminy no tsy nankato ny heviny.
  • Volana aogositra : niala tao amin’ny paroasy izy ary lasa pretra tao amin’ny Tobin’i Jesoa Zazakely. Tao no nahazatra ny olona niantso azy hoe Mompera Chevrier. Olona jadona izay reniny, ka tsy faly tokoa teo anatrehan’io fanapahan-kevitra io ; niziriziry tamin’izany heviny izany izy mandra-pahafatin-janany. Nisy olona nantsoina hoe masera, nanolo-tena nikarakara ny Tobin’i Jesoa Zazakely. Tamin’io taona io no tonga i Marie Boisson, tovovavy vao 22 taona, mpiasa mpamoly landy ; izy io no tonga Masera Marie, ary lehiben’ny fikambanan’ny Maseran’ny Prado voalohany. Tonga tao amin’ny Tobin’i Jesoa Zazakely koa i Pierre Louat, izay nantsoina hoe frera Pierre : izy no niara-nanorina ny Prado tamin’i Antoine Chevrier, saingy tsy naharitra izy.
  • 1859,
  • volana janoary : ny nandalovany voalohany tany Roma.
  • Ny volana vitsivitsy nanaraka an’io no nahatsapan’i Mompera Chevrier fa tsy mitovy ny tanjona nokendren’izy sy Rambaud. Voatery hisaraka ry zareo ; mbola nijanona tao amin’ny Tobin’i Jesoa Zazakely ihany anefa aloha i Mompera Chevrier mandra-pahatongan’ny fotoana nanamasinana ho pretra an’i Camille Rambaud, ka nahafany niantsoroka ny raharaha maha pretra azy.
  • 1860,
  • 10 desambra : nahazo efitrano anankiray tao la Guillotière i Mompera Chevrier. Trano fandihizana izy io hatramin’izay, tsy dia tsara laza firy, ary nantsoina hoe « trano fandihizana Prado ». Dia tsy afaka tamin’ilay trano sy ny fianakaviambe ara-panahy naorin’i Mompera Chevrier ny anarana hoe Prado. Fampianarana katesizy ho an’ny zanaky ny mahantra no nataon’i Mompera tao. Ny taona vitsivitsy nanaraka dia nisy mpiara miasa isan-tsokajiny tonga nanome tanana. Ny nafana fo indrindra, dia i Mompera Jaricot izay nohamasinina ho pretra tamin’ny taona 1869, saingy tsy dia natanja-tsaina firy izy ka tsy azon’i Mompera Chevrier nianteherana.
  • 1864,
  • volana septarnbra : nandalo fanindroany tany Roma izy. Nisy fangatahana nentiny teo amin’ny Papa. Hitantsika voarakitra ao amin’ny Mpianatra Marina (Véritable Disciple) ny rijan-tenin’izany fangatahana nataony izany.
  • 1865,
  • tafajoro ny sekolin-dry mompera tao amin’ny Prado. Mbola tsy maintsy nalefa nandranto fianarana tany amin’ny sekoly Saint-Bonaventure ihany anefa aloha ny mpianatra, paroasy teny am-pita ankavanan’ny reniranon’ny Rhône io.
  • 1866,
  • volana oktobra : nahita mpampianatra ho an’ireo mpianany i Mompera Chevrier ; nanomboka niasa ny sekolin-dry Mompera tao amin’ny Prado.
  • 1867,
  • Voatendry ho « curé »-n’ny paroasy tao Moulin-à-Vent i Mompera Chevrier. An’ny diôsezin’i Grenoble io paroasy io, saingy nifanila tamin’ny diôsezin’i Lyon sy ny tanànan’i Lyon. Nifanarahana fa ao amin’ny Prado ihany no hipetraka i Mompera Chevrier andavanandro, ary ny iray amin’ireo pretra miara-mipetraka aminy ao no misolo azy eny amin’ny paroasy. I Mompera Martinet no tena niandraikitra an’io paroasy io araka izany. Ho an’i Mompera Chevrier, dia sehatra sarobidy izy io hampiharana ny ezaka momba ilay tanjona tena tiany ho tratra, dia ny hoe : Asa ilofosan’ireo Pretra mahantra eo anivon’ny paroasy.
  • Saingy ny volana jona 1871, na dia tsy nilazana tamin’ny fomba ofisialy aza izy, dia reny fa i Mompera Martinet no notendrena ho « curé » misolo azy.
  • 1874,
  • faran’ny volana marsa : narary mafy izy ka voatery niala sasatra hatramin’ny faran’ny volana mey.
  • Volana novambra : nisy « communauté » kely nosokafany tao Limonest, tanàna ambanivohitra tsy lavitra an’i Lyon. I Mompera Jaricot no napetraka tao, niampy masera efatra ary ankizy mpianatra katesizy tokony ho 20.
  • 1875,
  • volana rney : dia fanintelony nataony tany Roma. Tamin’izany fotoana izany no nanoroan’ny olona hevitra azy hanangana an’ireo ankohonany ho fikambanan-drelijiozy. Tsy nankatà an’izany anefa ny Arsevekan’i Lyon, i Mompera Chevrier koa tsy nisisika rahateo.
  • 1876,
  • 25 jolay – 15 aogositra : ratsy dia ratsy ny toe-pahasalaman’i Mompera, nasain’ny dokotera nipetraka tany Vichy izy.
  • Volana oktobra, nanaiky handefa seminarista efatra avy amin’ny Prado hiofana any Roma ny Arseveka. Efa diakra izy ireo, ary araka ny soridalana nomen’i Mompera Chevrier dia hiara-miaina anatina « communauté » kely mahaleo tena izy any.
  • 1877,
  • 14 marsa : dia fahaefatra nataon’i Mompera Chevrier tany Roma. Roa volana no nijanonany tany, niara-nipetraka tamin’izy efa-dahy seminarista izy, ka nivaofy ny « Véritable Disciple » tamin’izy ireo.
  • 26 mey : fanamasinana ho pretra tao Saint-Jean-de-Latran.
  • 20 jona : niverina tany Lyon izy. Nanome toky azy ny Arseveka fa havelany ho azy izy efa-dahy pretra vaovao.
  • 1878,
  • tamin’ny lohataona, lasa niditra any amin’ny monastera i Mompera Jaricot, ary ny roa tamin’ireo pretra vaovao dia efa nilazalaza ny handeha koa ; etsy andaniny, nihombo ny aretin’i Mompera Chevrier. Niverina tao amin’ny Prado ihany anefa i Mompera Jaricot, ny volana jona.
  • 31 oktobra, tamin’io andro io ny Sorona masina farany natolotr'i Mompera Chevrier. Tsy afa-niala teo am-pandriana intsony izy mandra-pahafatiny.
  • 1879,
  • 6 janoary : nametra-pialana i Mompera Chevrier, ary i Mompera Duret, iray tamin’izy efa-dahy pretra tamin’ny taona 1877, no lasa lehiben’ny Prado.
  • 2 oktobra : nodimandry tao amin’ny Prado i Mompera Chevrier. Tao amin’ny lasapelin’ny Prado ihany izy no nalevina, ny 6 oktobra.

Taratasy ho an’ny fianakaviany 1847-1877

 

Ho an’i Ramatoakely Annette Frechet (Nenitoa)

1 (1) Ho an’i Ramatoakely Annette Frechet (Nenitoa)

Ramatoakely Annette Frechet, ao amin’Andriamatoa Ferrand

Chatanay, Près de la Tour du Pin (Isère)

Grand Séminaire, faha 31 desambra 1847

Ry Nenitoa malala,

Amin’izao fanavaozana ity taona ity izao, hahazo alalana anie ny zanakao lahy hanolotra firariantsoa izay mendrika ny fitiavanao ahy sy ireo soa rehetra nataonao ahy. Misoatra anao lalandava aho amin’ny fandraisana mahafinaritra ataonao ahy rehefa mba mahita anao aho, ary ireny marika fanajana ataonao ny zanakao lahy ireny. Tsy afaka mamaly tsara kokoa an’ireny fihetsika tsara ataonao amiko ireny aho afa tsy ny fanehoako aminao ny fankasitrahako anao ary izany dia amin’ny alalan’ny fivavahako ho anao ary enga anie hahafaly an’Andriamanitra ireny. Iangaviako koa ianao Nenitoa malala hivavaka ho ahy ; fantatrao moa fa ity taona vaovao ity no hanapaka ny amiko amin’ny ho avy. Koa mivavaha ho ahy, ka ny dingana izay hataoko, ny fanamasinan-tena izay hataoko eo amin’Andriamanitra anie hahafaly Azy. Ary izaho kosa tsy manadino anareo.

Miangavy an’Andriamatoa sy Ramatoa Ferrand mba hanaiky ny faniriako sy ny firariantsoa noho ny taona vaovao ho azy ireo, amim-pankasitrahana.

Ilay manolotena sy zanaka malalanao.

A. Chevrier, Minoré

Ho an-dRamatoa… (Ranabavy)

2 (2) Ho an-dRamatoa… (Ranabavy)

Grand Séminaire, faha 22 mey 1850

Ranabavy malala,

Ny fahanginana anaty laretirety izay nialoha ny fanamasinana ahy ary izay nibaikoan’ny fandinihan-tena lalin’ny fahasoavana tonga lafatra izay tian’Andriamanitra hameno ahy ao anatin’ny famindrampony dia tsy mifanaraka amin’izay miseho any ivelany, nefa moa ve ho afa-miala amin’ny fanehoana aminao ny fankasitrahako sy ny fihetseham-poko lalim-paka aho ?

Ny zavatra tsy nampoiziko nomena ahy dia lehibe lavitra noho izy noeritreretiko ho tsy mendrika ny hatsaram-ponao. Ity akanjo fotsy anaovako ao anatin’ny fahasambarana ity dia ho tena antony lehibe hieritreretako anao foana mandritra ny Sorona Masina mihaja ary hivavahako ho an’ireo izay tena tianao.

Tena saika faly mihitsy aho hanao ny Lamesako voalohany any St François, fa tsy misy pretra mahazo mivoaka ao amin’ny Seminera. Nasaina am-panajana aho hanao ny Lamesan’ny fikambanana izay amin’ny 6 ora maraina. Raha tsy maraina be dia mba sahy nanantena aho fa hahita ny ray aman-dreniko any, fa na tsy mahita azy ireo aza ny masoko, hahita azy ireo tsara ny fo amam-panahiko.

Ankasitraho ny tokin’ny fifikirampo maotin’ity anadahinao manolo tenaho.

Meteza handray ny fifikiram-pon’ity anadahinao.

A. Chevrier

Ho an’Andriamatoa Chevrier (Dadatoa)

3 (3) Ho an’Andriamatoa Chevrier (Dadatoa)

Andriamatoa Chevrier any amin’Andriamatoa Dufournel

Rue des Capucins 8, Lyon.

                                                            St André, faha 10 septembra 1855

Vao nandray taratasy iray avy tany Sebastopol aho ary miangavy ahy ny rahalahiko hanome vaovao momba azy amin’ny rainy sy ny reniny ary ny havany. Satria tsy afaka mandeha any aho vatatenako mba hahita anao noho ny asako, izaho mantsy no miasa amin’ity herinandro ity, dia naniraka ireto ekleziastika roa ireto aho hanao ny iraka nampanaovina ahy.

Tsy fantatro na hanimba taratasy fandrainao isan-kerinandro ity, fa na tsy maharay taratasy ianao amin’ny talata ho avy araka ny mahazatra dia aza sahiran-doha, salama tsara izy ary mbola tsy nahazo ratra. Tsy dia misy zavatra hafa ao anaty taratasiny. Tsy milaza akory aza izy hoe voarainy ny taratasiko sy ny fonosan’entana kely napetrako tamin’Andriamatoa Hauvert. Toa tsy Andriamatoa Hauvert akory aza no namita ny iraka fa nampanaoviny miaramila ao amin’ny faha 42 izany. Nalahelo be izy fa tsy afaka niresaka tamin’io miaramila io, tsy tao amin’ny tranolainy ilay miaramila rehefa tonga izy dia tsy fantany akory hoe aiza no hahitana azy. Nanantena aho fa hisy fotoana ho an’Andriamatoa Hauvert hahitany ny rahalahiko ary hiresaka kely momba an’i Lyon sy ireo namany izy. Datin’ny 27 aogositra ny taratasy, dia mbola tsy fantany koa ny fanendrena azy ao amin’ny laharan’ny “Chevalier de la Légion d’Honneur”. Fifaliana sy hasambarana tokoa ho azy ny fandraisana ity vaovao ity. Ao anatin’ny taratasiny dia tsy miresaka afa-tsy ny fahadisoam-panantenany, ny alahelony izy rehefa mahita ireto miaramila ambony mitondra mari-boninahitra ary izy kosa, miaramila antitra, izay tsy mba miamboho adidy nandritra ny 27 taona teo ambanin’izy ireo na ara-panajana na ara-boninahitra. Azo lazaina fa tena mahonena izany, ary izy irery ihany no mahatsapa izany, fa ho voaonitra tsara izy rehefa handray ny taratasinao ka hahita ny fanondrotana azy ao amin’ny “Moniteur” sy ny hazofijaliany. Miombom-po amin’ny hasambarany aho ary mifampizara aminy ny hafaliany : hafaliana tena marina ary tena mendrika. Hitady fotoana kely hanoratana taratasy kely fiarahabana ho azy aho, kanefa mandra-piandry an’izany, raha manoratra ho azy ianao dia azafady mba lazao izy fa voaraiko ny taratasiny ary nahafaly ahy, fa tsy mifampizara ny alahelony intsony aho izao fa efa levona ireny, ka mifanohitra amin’izay, miombom-po amin’ny hasambarany aho.

Mampahatsiaro ahy koa ny voady matotra hiakatra any Notre Dame de Fourvière izy raha mba ho tsara vintana ka hiverina any Lyon. Angamba ho andro fety tena tsara ho antsika izany ary manantena aho fa ilay Andriamanitra tsara izay nitahiry azy hatramin’izao mbola te-hitahiry azy mandritra ny ady ka hahita azy soa aman-tsara indray isika. Mivavaka amin’Andriamanitra ho an’izany aho isan’andro.

Ekeo ary ny famangiako, ny fitiavako tena mafana sy tena vokatry ny fo ary oroka kely ho an’i Alice.

A. Chevrier

Ho an’Andriamatoa Chevrier (Ray)

4 (4) Ho an’Andriamatoa Chevrier (Père)

Andriamatoa Chevrier, Rue Sala 64 – au 1er Lyon

                                                    J.M.J.      Chatanay, faha 16 jolay 1862

Ry Mômpera malalako,

Tonga aty Latour salama tsara izahay. Hijanona hiaraka amiko hatramin’ny asabotsy hariva ny reniko ary hody any Lyon amin’ny enina sy sasany izahay. Aza misahirana ianao, efa nanoratra tany amin’ireo vehivavy eo an-toerana aho izay handeha hahita anao sy hanao ny sakafo harivanao, tsaboy tsara ny sandrinao mandritra ireo andro roa ireo.

Tsy tsara ny andro, avy ny orana androany. Angamba ho tsara ny andro rahampitso, afaka mitsangatsanga ianao, izaho koa.

Tsy miova aty Chatanay.

Mampamangy anareo izy ireo. Noho ny amin’Andriamanitra. Ny zanakao.

A. Chevrier

Ho an’Andriamatoa Thévenon Peigner

5 (5) Ho an’Andriamatoa Thévenon Peigner

Andriamatoa Thévenon Peigner, Près de la Halle any Bourgoin Isère

15 desambra 1865

Andriamatoa,

Voninahitra ho ahy ny mampandre anao fa ny tsy fahafahanay handeha aty aminao, handray ny zana-bola azo hatrany St Martin dia miangavy anao izahay handefa azy na hanoratra ho anay. Maty tamin’ny volana janoary ny zokiny lahy, ka miangavy anao izahay ho any amin’Andriamatoa Claude Chevrier, Rue Sala 64 any Lyon.

Ny mpanomponao

Chevrier

[Taratasy nosoratana tamin’ny anaran’i Claude Chevrier rainy fa sora-tanan’i Mômpera Chevrier]

Ho an-dRamatoa Chevrier (Reny)

6 (6) [1] Ho an-dRamatoa Chevrier (Reny)

Ho an’i reniko

            J.M.J. 16 fevrie

Reny malalako,

Salama tsara foana aho ary miangavy anao tsy ho be eritreritra. Hody amin’ny sabotsy amin’ny roa ambin’ny folo ora sy sasany aho. Aza adinoina mandefa ankizilahy iray na roa any amin’ny garan’ny Vaise hitondra ny entako.

Nandefa taratasy kely ho an’i Masera Claire aho ho valin’ny taratasiny dia mba omeo azy azafady.

Ny zanakao, manoroka anao.

A. Chevrier

7 (7) [2] Ho an-dRamatoa Chevrier (Reny)

                                                    J.M.J.      Prado, faha 2 nôvambra 1870

Reny malala,

Faly be rehefa nandre fa tsara ny dianao. Manaova tahiry vitsivitsy, ilaintsika foana ireny atsy ho atsy.

Tsy dia tsara loatra ny vaoavao, efa manakaiky ny Prussiens ary azo antoka fa afaka hafoloana dia ho akaiky an’i Lyon izy ireo.

Efa nomena baiko ny beantitra sy ny ankizy any Lyon mba hiala ny trano.

Hampanao Kômonio voalohany izahay amin’ny alahady ho avy.

Hanoro hevitra ireo vehivavy ao amin’ny lapan’ny tanana aho hanofa trano ety an-tanana lehibe mba ho afaka hiafina raha misy ilana izany ary hanao tahiry vitsivitsy koa. Mamporisika anao hijanona any Chatanay, ho tsara antoka ianao any. Ataoko izay azoko atao.

Karakarao tsara ny tenanao ary vidio izay rehetra ilainao. Hiangavy ireo rahalahiko Claude sy ireo anabaviko aho hikarakara anao. Dia miarahaba anareo rehetra.

Mivavaha ho ahy. Tsy manadino anao aho.

Ny zanakao manoroka anao.

A. Chevrier

8 (8) [3] Ho an-dRamatoa Chevrier (Reny)

Ramatoa Chevrier, mananotena any La Providence – Prado

Rue Chabrol 55, Guillotière – Lyon Rhône – France

                                                                           Rome, faha 4 jiona 1877

Reny tena malalako,

Hiverina any amin’ny Prado tsy ho ela izahay, ela ny ela. Mihevitra ny hiainga amin’ny alatsinainy ho avy izao izahay ka ho tonga ny alakamisy hariva na ny zoma maraina any Lyon. Holazaiko anao ihany ny fotoana rehefa tapa-kevitra tsara aho.

Ataoko fa salama tsara ianao na farafaharatsiny mba tsara kosa ny vaovao nomen’Andriamatoa Berne anay, ka hifankahita tsy ho ela ao anatin’nyfahasalamana isika mianaka. Salama tsara aho, afa-tsy indraindray misy rofirofy kely andro vitsivitsy izay. Nanavy i Masera Claire, narary ny tendany tato ato fa efa tsaratsara izy, efa nivoaka ny trano izy izao. Tonga namangy anay izy omaly sy androany.

Somary nivonto kely ny tarehiny.

Salama tsara ireo lehilahintsika ary miomana ho tonga hiasa any amin’ny Prado amim-pahazotoana.

Manantena aho fa salama tsara ny tovovavin’ny Monchat ary hahita azy ireo salama tsara aho. Mba ho famangiana tsara ho ahy izay amin’ny fiverenako.

Mandra-pihaona ary amin’ny faran’ny herinandro ho avy.

Ny zanakao manoroka anao.

A. Chevrier

Mampamangy ny rehetra e !

Taratasy avy Saint André sy ny Cité 1855-1860

Ho an’Andriamatoa Francisque Convert

9 (9) [1] Ho an’Andriamatoa Francisque Convert

                                                                   Lyon, faha 30 aogositra 1855

Ry Francisque malala,

Tena nalahelo aho tsy tao an-tranoko rehefa tonga hanao veloma ahy ianao alohan’ny dianao mahaliana sy lava, voalohany hirary soa ny dianao ary koa hiangavy anao hanao iraka kely any Paris. Ity ary ilay izy :

Mba handeha any amin’ny biraon’ny Encyclopédie ny XXème siècle rue Jacob 31 ianao, Ny Tale dia Andriamatoa Ange de St Priest, ary hangataka ny Volume de la table de l’Encyclopédie boky roa avy amiko ary koa ny famenon’io boky io izay mbola tsy azoko. Nanoratra ho an’Andriamatoa Tale ao amin’ny biraon’ny Encyclopédie aho volana vitsivitsy izay fa mbola tsy nahazo valiny aho. Lazao azy ireo fa mbola tsy vitako ny fandoavana manontolo ny vidin’ity boky ity ka tsy ho afaka mandoa azy manontolo aho raha tsy maharay izay mbola banga. Tokony ho fantatrao koa fa efa ho telo volana aho izao no nanafatra ity boky ity tamin’ny fanelanelanan’Andriamatoa isany Girard sy Josserand, mpivaro-boky any Lyon, ary koa, raha tsy ao anatin’ny rejisitry ry zareo aho, tokony ho hita ao amin’ny an-dry Girard sy Josserand, mpanelanelana ahy aminy.

Tamin’ny fiangaviako dia efa nanoratra hatramin’ny ela Andriamatoa isany Girard sy Josserand fa tsy nahazo valiny mahafapo mihitsy izy ireo.

Tsy hiandraikitra ireo boky ireo ianao raha misy te-hanome azy ireo anao (izay tsy inoako aloha), fa iangavio izy ireo mba handefa azy amin’ny adiresin’Andriamatoa Girard sy Josserand na koa amin’ny adiresiko any St André. Tena ho feno fankasitrahana anao re aho raha vitanao ity raharaha ity na koa afaka manome torohevitra ahy ianao.

Hitako i Reninao tsara fanahy izay miandry amim-pitebitebena taratasy avy aminao, mba hahalala vaovao avy amin’ny zanany sambatra ary koa ny vaovaon’Andriamatoa Neyrat. Tena afa-po tanteraka izy rehefa nandray ny taratasinao ary dia niangavy ahy izy hilaza aminao mba hividy bokim-pivavahana amin’ny teny alemana ho an’ny Madame Wolgeli any Metz raha sendrasendra mandalo amin’ity tanana ity ianareo. Mila boky tsara tarehy ho azy izy mba hahalalany ny oran’i Lyon, boky misy Lamesa sy Vêpres ary vavaka, sns, sns. Salama tsara ny rainao sy ny reninao, lasa tany Vienne izy ireo ; tsy hijanona afa tsy iray andro any ny rainao, tonga omaly harivan’ny alarobia ny reninao ary mino aho fa tsy miverina aloha be io izy fa te-hahafantatra raha nanoratra ho azy ianao.

Tsoriko aminao ry Francisque malalako fa tsara vintana sy sambatra ianao : jerenao ange e ! ny fitsangatsanganao manodidina an’i Frantsa amin’ny maha olon-tsotra anao, tahaka ny fanaonao miaraka amin’olon-tianao, nefa dia tsy mandoaka ny paosinao izany na dia natao ho an’ny mpandeha any amin’ny tanana lehibe izany. Manantena aho fa hahay hanararaotra izany ianao ary amin’izany.

Dia miarahaba tena foana Andriamatoa Neyrat ny amin’ny fitiavany manokana anao. Ka ampitao any amin’Andriamatoa Neyrat ny fitiavako tena mamy ary dia miombom-po amin’ny fifalianao sy ny fahafinaretanao aho mandra-pahatongavan’ny andro hahitako anao ary handrenesako anao hitantara amiko ny zavatra mahagaga tany amin’ny dianao.

A. Chevrier

P.S. Raha manahirana anao ny irako na tsy manana fotoana ianao, aza mamiza-tena ianao fa hitady fomba hafa azoko hararaotina any Paris aho.

10 (10) [2] Ho an’Andriamatoa Francisque Convert

Tour du Pin, Isère, ao amin’ireo ray aman-dreniko aty Chatanay, Androany, 5 Marsa 1856

Ho an’i Francisque malalako,

Feno valo andro izao no nipetrahako taty ambanivohitra, efa nampanantena ireo ray aman-dreninao aho fa hanome vaovao momba ahy ho azy ireo, koa dia hitana ny teniko nomeko aho. Hafaliana lehibe ho ahy koa anefa ny mahalala vaovao mikasika anao sy ireo ray aman-dreninao. Na dia lavitra ahy aza ny Paroasin’ny St André tsy foiko dia faly lalandava aho mieritreritra azy ary ankasitrahana ny fanatontosako ny andraikitro toy izay ny fanaovako kamolahy aty, nefa ireo rahalahy mpiara-miasa amiko dia sahirana daholo… Koa inona no azo atao hoy ianao ? Ny fitondran’Andriamanitra no efa nandahatra an’izany, ary isika dia tsy maintsy manaiky ny sitrapon’ireo izay mpitondra antsika na amin’ny lafim-piainana ara-nofo na ny ara-panahy. Tianao ho fantarina angamba izay ataoko aty ambanivohitra ary ahoana ny hahitana ahy, koa indro ambarako anao izany : aty amin’ny toerana, antsasak’adiny miala ny tànanan’i Tour du Pin misy ahy, eo an-tampon-kavoana ahatazanana tsara ilay tànana kely, topazo maso ilay Croix-Rousse, dia ho azonao an-tsaina ny toerana misy ahy ; tena mamirifiry ny andro ety, misy zavona miserana ihany, nefa manelingelina ahy ka tsy afaka nivoaka any ivelany aho, ary io indrindra no tena manorisory ahy, ny fitsangatsanganana no fialamboly ankafiziko indrindra, ka rehefa tsy afaka mivoaka aho, dia tena mihisatra ela ny fotoana, nanan-kevitra mihitsy aza aho ny hiverina any Lyon raha toa ka mbola mitohy ny andro ratsy, kanefa moa nanomboka omaly dia nihiratra indray ny masoandro, koa dia mikasa hanararaotra izany andro tsara izany aho. Tsy hanao dia an-tongotra lavitra be intsony aho satria mbola tsy matanjaka mihitsy ny tongotro, raha vao mba manao fanazarantena somary mafimafy kely aho dia mihetsika indray ny kohako. Antenaiko anefa, fa ho sitrana tanteraka aho amin’ny Paka ho avy izao, ary satria niandry ahy efa ela i Mompera Lehiben’ny Paroasy, koa ho faly tokoa aho, hody indray any St André salama tsara, sady ho afaka hanonitra ireo fotoana very rehetra, araka izay vitako. Izany indrindra no antony no isotroako ronono velona in-telo isan’andro, tsy misy zavatra hafa mahatsara ankoatr’izay aryantenaiko fa hitondra vokatsoa io, raha tao anatin’ny fotoana fialàn-tsasatra ianao ka tapitra ny dianao tamin’ny fiaran-dalam-by, dia ho nilazako mba ho avy hitsangatsangana hatraty Chatanay, hahatsara anao tokoa ny fisotroana ronono kely, fa dia amin’ny manaraka indray izany… Tandrovy fatratra ny fahasalamanao. Ankatoavy tsara ireo ray aman-dreninao ho amin’izany fikajiana fahasalamana izany. Indrindra aza miari-tory ela loatra, satria mba fantatrao moa fa manimba ny fahasalamana ange ny fiaretan-tory be loatra, mahafantatra izany aho satria efa voa.

Saika adinoko ny nisaotra an’i Mompera tamin’ilay fanomezanao tehina ho ahy, nentiko aty izy iny, ary tena manampy ahy tokoa sady hiarovako tena amin’ny alika no itehenako amin’izay rehetra alehako. Nahita hevitra tsara tokoa aloha ianao, ry Mompera Convert malalako, raha nanome ahy an’iny, koa dia misaotra indrindra.

Maneho ny fanajana feno amin-dRamatoa reninao aho, ary hiangavio izy mba hahatsiaro ahy amin’ireo vavaka ataony ; aoka izy hatoky tanteraka fa tsy manadino azy sy ireo olona hafa tsy foiko aho amin’ny vavaka ataoko. Mampamangy amin-dry zalahy rehetra ao amin’ny St Bonaventure raha miresaka aminao ny momba ahy izy ireo. Te-hanagataka aminao aho ny mba hampatsiahivanao ny amiko amin’ireo olona vitsivitsy ao St André, kanefa tiako kokoa raha mangina satria tsy afaka ny hanoratra ho an’ny olona rehetra aho, raha misy mahalala fa nanoratra tamin’ny olona vitsivitsy aho nefa tsy nanoratra ho an’ny maro hafa, dia mety hisy akony ratsy izany. Mba omeo kely an-dRamatoakely Barjot fotsiny ity taratasy ity azafady rehefa hitanao izy, fa taratasy tsy dia maika loatra akory izy ity.

Koa mirary aho raha mirary, mba ho aminareo rehetra anie ny tso-drano ombam-pitahiana avy amin’ilay Tompontsika sy ny Reniny Masina indrindra ary miraikipo aminareo ao amin’i Jesoa Kristy aho.

A. Chevrier

11 (11) [3] Ho an’Andriamatoa Francisque Convert

                                                                                Lyon, 21 Marsa 1857

Hoan’i Francisque malalako,

Nahatsiaro ahy tokoa ianao nandritra ny fiatahana masina, mendrika indrindra nataonao, koa dia misaotra anao aho noho izany. Tamin-kafaliana tokoa no nahafantarako fa salama tsara ianao na ara-batana izany na ara-panahy, raiso izay fepetra rehetra ilaina hahatomady anao lalandava, mba hahatongavanao amin’ny tanjona tsara indrindra efa nokendrenao. Atombohy amin’izany ny fametrahana ireo fototry ny fitondrantena matotra sy mafy orina, izay tena ilain’ny pretra eo anivon’izao tontolo izao sy manoloana ireo loza maro mitatao aminy isan’andro, ilàny fahaizana izany. Efa eo an-doharano ianao, koa manovoza betsaka araka izay azonao atao, fa hahasoa anao izany any aoriana any eo amin’ny andraikitra maha-mpisorona, raha voaantson’Andriamanitra ho amin’izany ianao ; ny pretra tsy manam-pahalalana dia tsy afaka hanao ny tsara rehetra izay mety sy tokony ho vitany ; aza heverinao ho toy ny tsy misy ilàna azy ireny petra-kevitra rehetra ireny, na ireny “sinus” sy “cosinus” izay toa maneritery anao, satria tena ilaina ireny na dia eo aza ny hamafin’ny fianarana azy dia tsy maintsy ataonao izay hampahomby azy sy hampahatonga azy hahafinaritra noho ny fieritreretana ny resaka ara-pinoana, izay tokony hahatonga antsika hahatsinjo sahady ny voninahitr’Andriamanitra ho raisina any aoriana.

Nefa mivatsia ianao fitondrantena mendrika satria ilaina noho ny hafa rehetra izany, arak’izany àry, azoko ambara fa zava-poana ny fahalalana ara-tsiansa tsy misy fahadiovam-pitondrantena. Tsikaritro mandrakariva fa ireo pretra feno fahadiovam-pitondrantena sy manetry tena ireo dia mahavita tsara lavitra eo amin’ny andraikitra maha-mpisorona noho ireo pretra avara-pianarana. Koa italahoy fatratra ny fitsilovan’ny Fanahy Masina mba ho hery hanetsika anao amin’izay ataonao rehetra ; hitari-dalana sy hibitsika aingam-panahy ao aminao anie izy ka hampihanaka indrindra io toe-tsaina kristianina tia fiantrana sy ilay toetra maha-mpisorona ny pretra io, ka raha tsy misy azy ny andraikitra maha-mpisorona tanterahina amin’izao androntsika izao dia tena tsy ahitam-bokany mihitsy. Arakaraky ny hanesorana ka tsy ahitana ny fahadiovam-pitondrantena eto amin’izao tontolo izao no tsy maintsy hamirapiratan’izy ireny ao amin’ny pretra. Eny ry Francisque malalako indrindra, tena ho sambatra sy ravo tokoa aho raha toa ka mba tonga pretra tsara fanahy sy masina tokoa ianao indray andro any. Mitadiava ianao namana tena namana sady azo antoka no vontom-pinoana amin’ireo Frera mpiara-miasa aminao, mba hahafahanao midinidinika tsindraindray momba an’Andriamanitra, momba ny toetra tsara indrindra izay irinao. Mivondrona ianareo hampihatra fahadiovam-pitondrantena mendrika ho voninahitr’i Jesoa Kristy Tompontsika, ilay ohatra velona arahin’ny pretra ary Masina Maria ilay mpanjakavavy sady mpiaro ireo mpisorona ao amin’ny toerana masina, tena manampy anareo betsaka amin’ny firosoana sy ny fanatsarana ny fitondrantenanareo ireny dinidinika masina ireny.

Ampitao amin’ny zanakalahin’i Meunier, mpiara-miasa aminao ny fiarahabako azy, ilazao izy fa raha mba misy lanjany ihany ny vavaka asandratro amin’ilay Jesoa Mpamonjy, dia tsy hanadino azy aho, ary tsy hanadino anao koa, fa ny aminao kosa aza adinoina ireo pretra izay manao ny ainy tsy ho zavatra. Atombohy amin’ny alalan’ny fivavahana ny fanovàm-panahy, alohan’ny hampibebahana azy ireny amin’ny alalan’ny teny sy ny asa izay ataonao.

Nilaza tamiko ianao fa tsy nametra-beloma mandrakizay amin’i Jerosalema. Amin’izany zavatra izany sy amin’ny zavatra rehetra dia tsy maintsy jerena Andriamanitra ary arahina ny lalany. Raha toa ka antsoin’Andriamanitra ianao ho tonga mpitory ny Evanjely indray andro any, amin’ireny faritany ireny na any an-kafa, dia tsy maintsy mandeha ; kanefa raha toeran-kafa no iantsoany anao dia ekeo sy ankatoavy tanteraka ny sitrapony masina, saingy mahaiza manararaotra ny fahasoavana rehetra omen’Andriamanitra amin’izao fotoana izao, hampahamendrika anao izany any aoriana amin’ny fotoana izay ampoizinao akory.

Aza miarahaba ahy akory ianao momba ilay mari-boninahitra mendrika azoko tamin’ireny tondra-drano ary aza tezitra ihany koa raha tsy voavaly araka ny tokony ho izy isika, zavatra kely ihany ny valim-pitia azo eto amin’ity tany ity. Heveriko fa ny mpitondra entana na ny olona eto amin’izao tontolo izao tsy manana finoana dia afaka tsara mandrombaka lakroa na meday, fa ho ratsy kosa ny pretra raha mihevitra ireny dera avy eto amin’ny tany ireny, izay setroka ratsy mandoto ny voninahitra maha-mpisorona azy. Aoka ny fahadiovam-pitondrantenantsika no hahamendrika antsika fa tsy ny fampihaingoana atao amintsika. Tiako kokoa ny maheno hoe : Izany ka pretra tia fiantrana, pretra masina ! Toy izay ny maheno hoe : Indro fa pretra voahaingo !

Mbola tsy voarain’Andriamatoa Neyrat foana ny valiziny, angamba very na nangalarin’olona ilay izy, fahoriana lehibe ho azy tokoa izany satria ny fahatsiarovana rehetra momba ny dianareo dia very daholo, tsy maintsy manantena isika fa hisy anjely mpiaro iray, hamerina azy ka hanonitra ireo zavatrao very.

Voaraiko ireo fahefana hamela heloka sy hiditra ao amin’ny fikambanana mpanao asa soa “Confrerie du Scapulaire”, mankasitraka anao noho ny fahafoizantenanao tamin’ny iraka notontosainao aho, saingy izao misy manoratra amiko mangataka ny hamitana lamesa 14, mba handoavana ireo saran’ny birao. Mba lazao amiko azafady raha ohatra ka tsy nandoa na inona na inona ho ahy tany Rome ianao ; raha tsy nanome na inona na inona ho ahy izany ianao, dia hanao lamesa 14 ho an’i Mompera Capucin, izay nandefa izany tamiko.

Tsy hanome vaovao mikasika ireo ray aman-dreninao aho, fa ny reninao no hanome anao izany mivantana.

Samia ho tahian’Andriamanitra, ry Francisque malalako, aza adino ao amin’ny vavaka ataonao, ilay olona fantatrao any St André mba ho namanao ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

12 (12) [4] Ho an’Andriamatoa Francisque Convert

                                                                                               6 Jona 1857

Ho an’i Francisque malalako,

Niandry ahy izay ianao tamin’ny herinandro lasa iny, izaho koa aza mba naniry ny handeha hijery anao sy i Césaire namantsika. Kanefa tsy maintsy mbola nampikônfesy ireo ankizy madinika rehetra eto amin’ny paroasy aho ny Atalata ; Mompera Lehiben’ny Paroasy indray, lasa nanao lamesa any Fourvière tamin’ny Alakamisy lasa teo, tsy tsara amin’ny fanaovana dia mihitsy ny fotoana toy izao. Dia tsy maintsy mampanantena ve aho fa handeha hamangy anao, aleoko kokoa aza tsy manambara na inona na inona aminao fa tonga ihany amin’ny fotoana tsy ampoizinao. Raha ny marina dia tsy afaka ny handeha ho any aho, noho ny antony tsy azo anoharana amin’ny fotoana heverina ho tsara indrindra azo hanatontosana dia, fa hanoratra aminao ihany aho hanambara ny tena antony marina izay mbola tsy azoko atoro anao androany.

Na inona na inona anefa hitranga, dia tsy andriko mihitsy ny hahita anareo, mba hampiasa anareo roa lahy ho amin’ny voninahitr’ Andriamanitra sy ho famonjena ny fanahy, araka izay tratran’ny fari-pahaizanareo. Raha tanterako ihany ny tetik’asa nokasaiko dia ho afaka hiandraikitra anareo aho, manantena aho fa tsy ho tezitra ianareo, indrindra Andriamatoa Meunier izay efa zatra niaina tato an-trano sy nifanerasera tamin’ny any ivelany, ary mety ho tonga katesista manam-pahaizana ambony tokoa izy eo anivon’ireo mpomba antsika mazoto. Mbola tanora ianareo, ry namako malala isany ka tokony hoheverinareo tsara ny hampiasana izany fahatanorana izany, satria mantsy, ho avy ny taonan’ny tsy firaharahiana, ka amin’izay fotoana izay dia tsy mitady afa-tsy ny fankafizan’ny fakàna sasatra sisa ny vatana, ary raha eo amin’ny fahatanorana moa no efa midonana-poana, dia vao mainka fa rehefa eo amin’ny fahanterany ; tsy maintsy dieny izao ianareo no tia manatontosa ny andraikitra maha-mpisorona araka izay tratry ny taona sy ny fahaizanareo ; dieny izao no tsy maintsy ahatsapanareo sahady ao amin’ny fanahinareo, io faniriana ho tonga olomasina mba hahafahana manamasina ny hafa io, satria mba hahafahana manamasina ny hafa dia tsy maintsy masina aloha ny tena ; dieny izao dia tsy maintsy manomboka mampihatra ireo fahadiovam-pitondrantena maro samihafa, izay tokony ho ravaky ny tenanareo atsy aoriana kely atsy ; miala tsiny fa tena adinoko ny tenako. Nanao sermôna be taminareo aho tahaka ireny hoe manana fisalasalana amin’ny sitrapo tsara anananareo sy amin’ny faniriana marina ao aminareo ny ho tonga pretra masina ao amin’ny fiangonan’Andriamanitra ireny. Koa etsy àry, mahereza, tohizo hatrany ny fanaovana ireo asa izay efa tsara fanomboka nataonareo.

Vao avy nanangana fikambanana, ahitana tanora maromaro ao St André aho izao, nandritra ny iray volana natokana ho an’i Maria dia nanao famerenan-kira izy ireo isaky ny alahady hariva. Ka ianareo mihitsy no ho avy aty hitaona azy ireo amin’ny alalan’ny ohatra tsara sy ny fahadiovam-pitondrantena hasehonareo, mba hiroborobo anie io fikambanana io eo ambany fiarovan’i Mb Virjiny sy Md Louis de Gonzague izay mpiaro izany. Faniriako ny hitaona ireo tanora rehetra ho ato amin’ny St André, kanefa sarotra ny hanatanterahana izany. 20 izao anefa ny isan’ny tanora mpikambana araka ny nanisako azy androany, izay ho tonga olona mahatoky sy be fitiavana, ary antenaiko fa ho faritra fototra ifaharan’ny hafa. Raha misy zotom-po sy fitiava-namana ao amin’izy ireo dia handeha ho azy ny sisa rehetra, ireo mantsy no fototra roa ilaina mba hampandehanana tsara ny asa rehetra. Tsy misy zavatra tanteraka raha tsy misy ny fitiavana. Miasà mba hahazo sy hampitombo izany fitiavana izany ao amin’ny fanahinareo, ary dia ho tonga Apôstôly ianareo. Angataho izany ao amin’i Jesoa Tompo tsara aho, mba hampitafiany ahy ireo halemem-panahy sy famindrampo tsara ananany, ho an’ny olona rehetra ary indrindra fa ho an’ireo izay tena mangetaheta izany, raha tena tsorina ny resaka… Tsy misy atahorana ny fahasalamanareo, tsara izany, hamafiso hatrany izany, araka izay toerana misy anareo. Ilainareo tokoa izany fahasalamana tsara izany satria voaantso ianareo roa lahy mba hiasa mafy sy hampibebaka fanahy maro.

Nahita ny ray aman-dreninareo sy Andriamatoa Meunier aho, izay tena salama tokoa. Tsy andriny mihitsy ny hahita anareo. Afaka manao izany ireo ray sy reny maro be, satria tena tia anareo tokoa izy ireo, ary vitsy ihany ireo ray aman-dreny sahy hanao sorona ny zanany. Tsy maintsy atao ihany ny mangora-po amin’ny fahalemeny, ary raha sanatria ka voaantson’Andriamanitra ianareo handeha lavitra, hiasa tanim-boaloboka vitsivitsy izay mbola tsy nohasaina ; dia tena ho tojo vatomisakana tokoa ianareo noho ny fitiavany anareo. Ianareo anefa tsy hanao afa-tsy izay sitrapon’Andriamanitra ihany eo amin’ny zavatra rehetra ataonareo, ka tsy afa-manoatra.

Veloma ry namako malala isany, mametraka anareo roa lahy ao amin’ny Fo Masin’i Jesoa aho amin’ity volana natokana ho azy ity, hangataka aminy fitiavana lehibe ho anareo aho ; hanafana ny fonareo amin’ilay hafanana tahaka izay nanafana ny azy anie izy. Angataho ho ahy koa izany fahasoavana izany. Samia tahian’Andriamanitra, hahita anareo an’eritreritra aho rahampitso mandritra ny Sorona masina ary amin’ny alalan’i Maria Reny malalantsika no hanolorako anareo amin’i Jesoa Kristy.

Ilay anao manontolo ao amin’i Jesoa sy i Maria.

A. Chevrier

13 (13) [5] Ho an’Andriamatoa Francisque Convert

                                                    L.J.M.                          25 janoary 1858

Ry Francisque malalako,

Misaotra betsaka tamin’ireo fahatsiarovana tsara nomenao. Fantatro fa tena vokatry ny fo izy ireny ary noho izany no andraisako azy am-pifaliana ary satria koa tsy nafoinao tao anatin’ny tsy nahateo anao ny fitiavanao, dia tena porofo tsara amin’ny tombontsoanao izany, ary te-hino mihitsy aza aho fa hahatahiry tsara kokoa ilay fihetseham-po fankasitrahana sy fitiavana an’Ilay Mpahary anao ianao, dia Ilay Andriamanitra fanaperana amin’ny fahatsarana ary miahy antsika amin’ny fotoana rehetra sy mikarakara anao amin’ny fombanao tena Mpiahy. Hiantefa any amin’i Jesoantsika anie ny fitiavanao. Mizara sahady ianao dieny izao hitia tokoa ny Tompontsika ary indrindra hianatra ny torohevitra sy ny fahamarinany hahafahanao manahaka Azy ; izay no tsiambaratelon’ny fahamarinana sy fahalavorarian’ny Pretra. Ry Francisque malala, rehefa mianatra an’i Jesoa dia ny anahafana an’i Jesoa. Ny siansa hafa dia tsinontsinona… Ary hoy i Masindahy Paoly : « Tsy mahalala afa-tsy i Jesoa aho ary tsy te-halala afa-tsy i Jesoa », satria izany no tena fahaizana amam-pahalalan’ny Pretra ary minoa ianao fa adino tokoa ity fahaizana goavana ity mba hilofosana amin’ny siansa hafa tsy dia ilaina loatra ary matetika aza manimba noho ny avonavontsika.

Araka izany, ry namako malala, ny torohevitra tsara indrindra omeko anao dia izao : ao anatin’ny fieritreretana lalina no andinihanao ny fiainan’Ilay Mpamonjy antsika ka hitenenanao hoe : Ry Mpamonjiko, ry Môdeliko, nanao an’izany ianao, tokony hanao toy izany koa aho, ary toy izany no hiasako ho voninahitry ny Rainao ary ho tonga pretra tsara fanahy aho satria nantsoinao ho amin’ity iraka ambony dia ambony ity aho.

Efa miasa ny rainao izao ; efa nanomboka tsikelikely indray ny asa taozavatra any Lyon. Hitanao izao fa tsy mandao tanteraka ny zanany Andriamanitra Rainareo ; ary tokony antenaina fa tsy ho ratsy loatra araka ny niheverana azy aloha ity tonon-taona ity.

Ampitao any Buer ilay namako tsara fanahy ny fitiavako azy. Faly aho mahalala fa any Alix izy ary miaraka ianareo, afaka mifampahery amin’ny tsara ianareo, tokony hendry tsara i Buer kely tsara fanahy. Lazao azy fa tena tiako tokoa izy ary tena iriko amin’ny foko tokoa ny hitomboany ao amin’ny fitiavana an’i Jesoa tahaka anao rahateo.

Ao aminareo koa moa ilay olona saika mpiara-mivavaka dia Andriamatoa Michelin. Arahabao amin’ny anarako izy ; lazao azy koa fa hitako ny reniny ary salama tsara izy, ary raha ho tonga izy amin’ny fialan-tsasatra dia hiaraka aminy aho.

Hampian’Andriamanitra sy Jesoa Zanany anie ianao ary hiaro anareo rehatra anie izy, ho sakafony ny fahaizana ary indrindra ny fonao hianatra an’i Jesoa izay fahamarinana sy fiainana.

Ilay anao manontolo ao amin’i Jesoa Tompontsika.

A. Chevrier Pretra

Cité de l’Enfant-Jésus, Brotteaux

Ho an-dRamatoa Genoux

14 (14) Ho an-dRamatoa Genoux

Andriamatoa sy Ramatoa Genoux

Rue de Tigre, Entrée du Nord 81, aux Paquis Geneve

                                                    J.M.J.    Lyon, faha 27 septembra 1858

Ramatoa,

Ahoana angaha no ieritreretanao ny tsy firaharahako ? Na izany aza anefa dia mamela ahy ary henoy fa matetika aho no mieritreritra ny fianakavian’i Genoux izay nandao an’i Lyon handeha any an-toeran-kafa izay toerana manano sarotra ihany raha ny fanaovana adidy masina araka ny hevitro ; ary raha hoe tsy fantatro ny fahamatoran’ny vadinao sy ny toetra mahatoky anananao eo amin’ny fanaovanao ny adidinao dia ho natahotra ihany aho ny amin’ny famonjena anao sy ny zanakao ; hohamasinina anie Andriamanitra, ho hitan’izy ireo ao aminao anie ny hery ilaina hampifandanja sy handroaka ny vesatry ny hevi-diso manodidina anao.

Ary Andriamatoa Edmond malalako izay, tsy efa mba niverina kely ho amin’ny fihetseham-po tsara izy ? Nalahelo mafy aho tamin’ny tsy nahitako azy tany Lyon. Nandeha im-betsaka tany amin’dRamatoa Desoux aho fa tsy nahita azy nefa tokony hamangy ahy hatramin’ny ela izy na dia talohan’ny nandehananao aza, nefa dia atahorana foana ny olona izay te-hitondra anao amin’ny tsara rehefa tsy te-hanaraka ny toroheviny. Lazao izy, avy amiko, hanao vavaka isan’andro na dia ny Rainay any an-danitra na ny Ave Maria aza. Hahakasika ny fony anie indray andro any ny fahasoavan’Andriamanitra ary hamaly anao noho ny fitiavanao mendrika.

Ary Anna kely izay marary maso, tokony hiresaka matetika amin’Andriamanitra tsara izy. Omeo fahazavana aho mba hahitako ny paradisanareo. Hivavaka ho anareo rehetra aho, ho an-dRamatoa kely Hortense, mba hahatonga azy ho mpampianatra tsara. Tena antso tsara sy lehibe loatra anie izany, manakaiky tokoa amin’ny antso ho pretra izy ary tsy maintsy hanana tokoa ny fanahin’Andriamantra mba hameno marina sy am-pahamasinana azy. Tokony ho fantany tsara ny mahazava-dehibe izany ary hiasa hitondra ny fanahy maro amin’ny tsara izy. Hivavaka ho an’ Marie keliko aho, fibebahako koa izany ry zanako. Antenaiko fa hanana ny anjara toerany izy any an-danitra ary raha lasa alohanareo any ambony aho dia hanomana toerana any ho an’ny rehetra, fa kosa hanao izay rehetra angatahin’Andriamanitra aminareo ianareo rehetra, hahatongavana any.

Ato amin’ny tranokeliko mahantra aho fa tena faly lalandava miantehitra amin’ilay fitiavan’Andriamanitra ary mangataka am-bavaka fanahy tsara sy mazoto mba ho tonga tena pretra araka ny toe-pon’i Jesoa izay nahantra noho isika ary nanolo-tena ho antsika izay olona fadiranovana. Rehefa handeha any amin’ny fiangonanareo Immaculé Conception ianareo, mba mivavaha ho an’ity manomponareo ao amin’i Jesoa Tompontsika.

Miangavy an’Andriamatoa Genoux mba hanaiky ny fanehoam-pankasitrahako sy ny fitiavako tena vokatry ny fo ary amin’ny maha pretra ahy dia mangataka tsodranon’ny lamesa manokana ho anareo rehetra aho.

A. Chevrier

Aumônier de la Cité de l’Enfant Jésus, aux Brotteaux

Ho an’Andriamatoa Paul du Bourg

15 (535) Ho an’Andriamatoa Paul du Bourg

                                                    J.M.J.         Rôma, faha 7 janoary 1859

Ry Rahalahy malala,

Efa hiverina any amin’ny Cité de l’Enfant Jésus, na dia tsy naharitra tamiko loatra ny fotoana nefa dia toa ela tamiko no nahalavitra ahy anareo, tena tsy mahatsiaro tsaratsara mihitsy raha tsy eo akaikin’ny rahalahy sy ny namana rehetra ary na dia eo aza ny hatsara sy habe hiainako aty Rôma, aleoko lavitra ny sapela kelintsika sy ny trano keliko, hitako ao tsara ilay Jesoa tsara fanahy ary dia finaritra ery ao. Tena miharesy lahatra hatrany aho fa tsy natao ho an’ireny zavatra goavana ireny aho ary tsy misy na inona na inona mampetipety ahy afa-tsy ny mahantra sy ny madinika, ary dia mbola ao koa no hahitako ny tena hafaliana sy ny tena fahasambarana. Nanatrika ny Sorona Masina tao amin’ny Chapelle Sixtine aho omaly alakamisy andron’ny Epifania. Ataovy an-tsaina ny lalan-tsara malalaka sy lehibe, voaloko amin’ny karazan-doko mahafinaritra, hatrany ambony ka hatrany ambany ary ny valin-drihana misy sarin’ny olona ao amin’ny vaovao mahafaly, dia hita eo olona an’arivony amin’izay voaloko isan-karazany, manome endrika hafa kely tsy fahita na hatraiza na hatraiza ity sapela ity, misy dabilio telo no temerina, eo no ipetrahan’ny kardinaly telopolo manao akanjo mena sy mosette fotsy, rehefa avy eo tonga ny Papa Ray masina miaraka amin’ireo mpanara-dia azy : ny eveka, ny arseveka, ny kardinaly. Tsorina aloha fa tena misongadina izany rehetra izany, ary na taiza na taiza tsy mbola nitafy fahalehibeazana sy famirapiratana toy izany ny fotoam-pivavahana, kanefa naleoko ihany mahita ny tranon’ombin’i Jesoa tsara fanahy ary ho mpiandry ondriny mba hanana fahasambarana ao anatin’ny tranon’ombin’ilay Mpamonjy tsara fanahy.

Tsy mbola nahatsiaro ny fahasambarana miresaka amin’ny Papa Ray masina aho, ary tsy handeha aho raha tsy mahazo ny tsodrano masina avy aminy, mieritreritra aho fa hahazo alalana hiseho eo aminy rahampitso, eo amin’ny fandalovany dia hangataka ny tsodranony ho ahy, ho anareo rahalahy ao amin’ny Cité de l’Enfant Jésus, ary raha miresaka amiko izy dia hasehoko azy ny drafitry ny tanana izay hoentiko miaraka amiko mba hivavahany ho an’ny asa.

Efa tonga ao amin’ny semineran’i St Esprit hatramin’ny afak’omaly i Frera Camille, hijanona mandritra ny volana vitsivitsy mba hanomboka ara-dalana ny fiainanay ka rehefa tafiditra ao anatin’ny lalana tsara izy dia afaka fifampiraharaha amin’i Monseigneur mba hampiverina azy any amin’ny toerana tena akaiky an’i Lyon satria any Rôma tsy maintsy mijanona farafahakeliny roa taona sy tapany izy tahaka ny amin’ny seminera hafa. Manantena aho fa hitahy ny fotoana ipetrahany any St Esprit Andriamanitra ary haharaka tsara ny fianarany izy. Somary nanano sarotra i Monseigneur anaiky azy, tsy te-hanapa-kevitra ny momba azy izy, ary dia nanemotra ny fanapahan-kevitra ho amin’ny fotoana tsy voafetra, izao moa efa any amin’ny seminera izy, dia nanaiky ihany i Monseigneur. Mivavaka amin’Andriamanitra ho azy fa tena mila izany izy.

Handeha amin’ny talata 11 janoary ho avy izao aho ary raha mandrapahatongan’izay afaka mitsidika “Catacombe”aho dia hangataka ny tsodranon’ny Ray Masina satria tara loatra ny hiverenako any aminareo. Mihevitra ny ho tonga any Lyon amin’ny asabotsy hariva na amin’ny alahady aho.

Ampitao any amin’i Frera Piera sy any amin’i Frera Charles ny fitiavako azy ireo ; ary aza adinoina aho ao anatin’ny fivavahanareo amin’ny Zazakely Jesoa.

Miaraka aminareo amin’ny fitiavako manontolo

ilay manolo-tena ho anareo ao amin’i Jesoa Mpampianatra antsika sy Mpamonjy.

A. Chevrier

Palais Valentini Place des Apôtres

Mba ampitao any amin’Andriamatoa Curé any ny fanajako azy ary lazao azy koa fa tsy afaka hitondra ho azy ny tombontsoa manokana momba ny “famotsorana ny Ôteliny” aho, fa amin’ny fiverenako dia efa nifanaraka hanoratra ho an’i Mômpera Alphonse”Capucin” aho dia halefany aty amiko io rehefa avy manome azy ny torolalana tsy ananako izy.

An’Andriamatoa Camille Rambaud

16 (15) [1] An’Andriamatoa Camille Rambaud

                                                    J.M.J. Lyon (Cité), faha 23 janoary 1859

Ry Rahalahy tsara fanahy,

Tsy afaka nanararaotra ny fotoanan’i Frera Paul aho mba hanoratako ho anao dia indro ampiarahiko aminy ny an’i Frera Piera ny taratasiko.

Nahafinaritra ny fiverenako afa tsy ilay misalebolebo eny amin’ny ranomasina izay tena mafy noho ny tamin’ny fiaingana. Tena manana fisaorana ho an’i Mômpera Aymard izay tena tsara fanahy tamiko aho, ary koa nanome ohatra tsara ahy teny ambony sambo. Tonga tany Marseille tamin’ny 4 ora hariva izahay. Nadeha nisakafo hariva tany amin’ny Mômpera Capucin sady nanatitra ny taratasy izay niandraiketako ho any Marseille dia nandeha fiaran-dalamby indray aho. Tamin’ny 9 ora, niaraka tamin’ny Provincial nandeha tany Lyon koa, dia tonga ny maraina ny andron’ny talata izahay.

Faly ery aho nahita ny tananantsika dia azoko an-tsaina mihitsy ianao irery taty. Nefa mahereza fa noho ny amin’i Jesoa sy ny asany masina no mampisaraka anao aminay ary eo koa ny asanao.

Lazao ahy koa ireo olona nampiandraikitra fanaterana taratasy sy iraka ka efa tokony ho tonga any amin’ny andefasana azy daholo. Voarain’ny rehetra ireo fahatsiarovana kely nalefa ary faly izy ireo indrindra moa ireny medalinao ireny izay mahasambatra ery ny manao azy. Nampahereziko ireo rahalahinao izay tena toa vonona hanao ny asa. Faly koa i Frera Paul. Nahomby tsara ny zavatra nataony tamin’ny herinandro lasa. Toa tena hoatra ny hoe neken’Andriamanitra ny fanapahan-kevitra satria nankasitraka ny ezaka nataony izy tamin’ny nampahitany azy vola, noho izany tsy misy ny tokony hampitebiteby sy araka izay nolazain-dry Mômpera Capucin sy ny Supérieur’ny Seminera ary Andriamatoa de Serre hoe : “Raha tian’i Jesoa ho tonga Pretra ianao, asainy tohizana tsara ny Cité sy ny Eglizy na tsy eo aza ianao,” ary izany no tena famantarana azo antoka sy tsy mampisalasala eo amin’nyfiantsoana anao ho ao amin’ny fivavahana, ary amin’izay koa anefa tsy misalasala aho rehefa indrindra mahita hoe manao ahoana re izany filan’Andriamanitra Pretra mahantra sy mahafola-tena, tsy hoe akory dia hanao mihoatra noho ny hafa isika fa farafaharatsiny kosa ataontsika amim-paniriana sy hatsaram-panahy izany. Eny e ! Mianara tsara ho tonga Pretra tsara fanahy ary tsy manana zavatra atao afa-tsy izany ianao, ary ny fianarana no hahatonga anao amin’izany, eo koa ny fahaizana ilaina sy ny fahamarinana feno izay takian’ny toetra tena masina. Efa faly mialoha be ihany aho amin’ny fieritreretana hoe hiara-manompo an’Andriamanitra isika. Hitako ny rainao tena faly, toa mionona tsara izy ary hiandry amim-paharetana, salama tsara izy ary tena faly rehefa nahalala hoe tsara trano ianao, tsara sakafo, ary hiverina hanao akany hafa noho ilay nentinao. Mivavaka mafy ho anao izahay, na ao anatin’ny vavakay manokana na miaraka amin’ny rehetra, na indrindra any amin’ny Sainte Messe. Antenaiko fa handeha tsara ny zavatra rehetra ; rehefa tsy mitady afa-tsy Andriamanitra, na rehefa tsy mila zavatra hafa ankoatr’Azy ihany ihamparana ary manaiky izany vavaka ataontsika izany Izy. Miverina amim-pahazotoana amin’ny asako aho, misahana manokana ny ankizy eto amin’ny tanana sy ny kômonio voalohany aho, izay no tena raharahako, ary manantena aho fa hitsodrano ahy Andriamanitra rehefa manao izany amim-pitandremana aho. Mivavaha ho anay koa ianao, hiombom-po aminao aho indrindra rehefa hivavaka ao amin’ny Colisée izay toeran’ny martiry rehetra ianao.

Ny fahatsiarovako ho an’Andriamatoa Abbé Louis sy ho an’ireo rehetra mety hanontany anao amin’ireo iraka nampanaovin’izy ireo aho.

Ilay mpanomponareo manolo-tena ao amin’i Jesoa Mpamonjy antsika.

A. Chevrier

17 (16) [2] An’Andriamatoa Camille Rambaud

[Ho an’i Frera Camille any Rôma]

                                                    J.M.J.                       [Cité février 1859]

Ry Rahalahy tsara fanahy,

Tokony hanomboka tsy hisalasala intsony ny amin’ny sitrapon’Andriamanitra ao amintsika isika, satria ankasitrahany ny hanome antsika rehetra ny fahasoavany ary raha izany tombontsoa manokana izany no endriky ny sitrapony, dia tsy ho diso anjara amin’izany isika, ho voatsodrano amin’ny zavatra rehetra izy ary ny fahabanganao amin’ny Cité anie ho fandraisana anjara aoriana kely amin’ny voninahiny, ary amin’nyfahasambarana ara-panahin’ny rehetra.

Misaotra anao aho ny amin’ny fiahianao ahy feno fitiavana, nanaraka ny torohevitrao aho, ary nanome ahy trano lehibe i Frera Paul, nefa menatra be aho, ry rahalahy, ho eo afovoanareo rehetra. Raha tokony ho ohatra tsara ho an’ny rahalahiny ny Pretra iray, tsy izaho izany aloha, satria mbola lavitry ny hampiorina anareo aho, ho olona hitondra fanafintohinana aho eo amin’ny fahaiza-miaina anerenao ahy ; farany, hoderaina amin’ny zavatra rehetra anie Andriamanitra, tsy izaho no nangataka taminao ireny fanatsarana ireny.

Fantatro tsy dia mafana fo sy madio am-po aho mba hijanona eo akaikin’ny Tompontsika izay nialofako aloha, tsy mandeha lavitra aho.

Mandeha tsara ny any amin’ny Cité de l’Enfant Jésus. Feno risi-po i Frera Paul, notsofin’i St Enfant Jésus rano ny lalany, saika isan’andro dia mametraka andraikitra izy ary tena mampahery azy izany ary tsy dia mampanahy azy loatra ny fahabanganao ka afaka mitohy tsy ankijanona ny asa, dia amin’izay koa mba afaka amin’ny tebiteby. Tena hanampy anay ianao indrindra amin’ny alalan’ny vavakao, ary dia miasa tahaka ny asa ataonao ho anay ny vavaka ary ny porofon’izany izay nolazain’i Frera Paul tamiko omaly rehefa avy niverina tany amin’ny fanangonam-bola izy hoe : »Nahazo tany amin’ny tsy nantenaiko ahazoana na inona na inona aho. » Noho izany, mino aho fa tokony hametraka fitokisana lehibe amin’Andriamantra mihoatra noho ny taloha ianao mba hitarika ny asanao. Marina fa hitarika anao izy amin’ny lalana maizina fa ho avy ny mazava tahaka ny efa nahatongany matetika tamin’ny vanim-potoana tahaka izao. Enga anie ny fotoana ipetrahanao any Rôma ho loharanon-tsodrano ho an’izao fotoana izao sy ho an’ny ho avy.

Narahiko ny torohevitrao, dia navelako kely tany an-jorony ny asa rehetra ivelany, adino ny momba ny tena ary tsy tokony ny zavatra ivelambelany no amelanao ny tena zava-dehibe. Dia izao no nataoko tao anatin’ny andro vitsivitsy izay : isaka ny maraina dia manokana fotoana amin’ny fanazarana fanao ato an-trano aho, mampianatra katesizy ny ankizilahy sy ny ankizivavy madinika, dia alefako mody ny olona any ivelany izay anokanako fotoana hafa amin’ny takariva, amin’izay dia vitako daholo ny fanazarako : ny fivavahako marina, ny lamesa masina, ny « Bréviaire » amin’ny fotoana raikitra, ny fampianarana katesizy amin’ny 9 ora ary ny iray hafa amin’ny 11 ora sy sasany, mianatra kely amin’ny ambim-potoana amin’ny maraina, ny hariva indray manao ny raharaha tena ilaina, amin’ny fiasana tahaka an’izany dia mahatsapa fitsaharana ny fanahy sy fifaliana lehibe aho, antenaiko fa hotsofin’Andriamanitra rano tsara io fomba fiainana vaovao io ary hamokatra ho ahy sy ho an’ny hafa izany, tena mahita tsirony sy fahafinaretana aho rehefa mampianatra katesizy, satria manana fotoana anomanana ary andinihana azy aho, ny fahanginana misy ahy ankehitriny dia tena mitondra soa lehibe ho ahy. Ao amin’ny tranon’i St Joseph, vizaky ny famangian’itsy olona itsy sy iroa olona iroa, famangiana tsy misy ilana azy sy manorosory ary tsy mitondra na inona na inona ary tena mamono antoka ahy noho ny fotoana very ; eto aho milamina tsara sy sambatra ; misaotra anao aho noho ny namelanao aho hiaina tsaratsara kokoa eto afovoanareo ; tsy mbola sahy miresaka momba ny fianakavianao aho fa faly kosa ny amin’izay kely omenao ahy.

Malahelo aho fa tsy manana afa-tsy ankizy 9 isika omanina amin’ny kômonio voalohany, fa i Frera Paul aloha mieritreritra fa i Benoît sy i Joseph mbola tsy mahalala loatra ny atao hoe fanoloran-tena, ary raha ampiandraiketana zavatra izy ireo dia lasa hanao izany fotsiny fa tsy noho ny fitiavana sy fahazotoana amin’Andriamanitra, ary mino an’izany koa aho, ary izay antony izay no nampihemotra anay mba hieritreretana tsara bebe kokoa, nefa mino aho, farafaharatsiny fa mbola afaka mandray roa na telo isika amin’izay tsy lehibe loatra ny elanelany, dia amin’izay mba ho voatazona kokoa ny mahazava-dehibe ny asa atao ; ary rehefa afaka fotoana vitsy, ho tsaratsara i Frera Paul, ho afaka hanampy antsika izy. Lazao araka izay tianao fa tokony hatao izany sao tara loatra.

Mila fikarakarana ireo rahalahintsika madinika ireo ary indrindra ireo vaovao izay tazonina ao amin’ny andiany farany, tokony hokarakaraina bebe kokoa izy ireo, raha tsy izay tsy handray fanahy tsara mihitsy izy ireo, izy ireo rahateo koa mifandray matetika amin’ny olona hafa, raha tokony handray izy ireo, mety hanary izay kely azony, dia zara fa manao ny adidiny ato an-trano izay tokony am-pitiavana sy asaina ankasitrahany ; noho izany dia mieritreritra aho fa ny famoriana azy ireo hilazana aminy ny andraikiny dia tena maika ; tokony ho tonga ara-potoana izany fa maro no tsy manao intsony na ny vavaka fanaony maraina sy hariva ary tsy tonga any amin’ny lamesa intsony ; mba hitsaboana an’izany, hovoriako ao amin’ny efitranoko izy ireo amin’ny hariva amin’ny 9 ora sy sasany, hanao vavaka iombonana ao amin’ny birao izahay ary afaka manome hevitra vitsivitsy ho azy ireo aho indraindray, ary hanao vakiteny masina ho azy ireo aho. Mino aho fa fomba iray tena tsara ilaina izany ary hanainga ny fanahiny hivavaka. Rehefa tsy mivoaka eto amin’ny Cité, dia misy zavatra betsaka atao ho an’Andriamanitra. Mivavaha ho ahy mba hanaovako ny zavatra rehetra angatahin’Andriamanitra amiko, ary hataoko tsara izany araka ny fomba izay itiavan’i Jesoa azy ary indrindra tsy anaovako izay tiako fa ny azy ireny ihany no mba ho izy irery no hoderaina sy hotiavintsika sy ny rehetra. Ny fitiavako rehetra dia ho anao sy ny rahalahy rehetra ao amin’Andriamanitra. Faly aho mieritreritra fa nahita fo sy fanahy iray ianao, hahazo tsara anao sy hiaraka handroso aminao ho any amin’ny lalan’Ilay Mpamonjy antsika. Misaotra azy amin’ny foko rehetra aho amin’ny asa ataony ho anao. Mitomboa hatrany ao amin’ny fahalalan’ny olomasina sy ao anatin’ny fitiavana an’Ilay Fitiavana feno ho antsika. Ny fanajako ho an’Andrimatoa Louis sy ho an’i Mômpera Bruno sy Alphonse. Voaraiko ny taratasin’i Mômpera Bruno.

Ho an’Anriamanitra.

A. Chevrier

18 (17) [3] An’Andriamatoa Camille Rambaud

Ho an’i Frera Camille, Rôma

                                                    J.M.J.                (Cité, fin février 1859)

Ny fahasoavana sy ny fahazavan’i Jesoa Tompontsika anie ho aminareo lalandava ary hitarika anareo mandrakariva amin’ny lalana marina izay tian’Andriamanitra alehanareo, na toy inona ny zava-tsarotra, ho voafafa avokoa izy ireny noho ny herin’Ilay mitarika ny zavatra rehetra.

Voarainay foana ny taratasinao am-pifaliana, ary mampionona anay ny mieritreritra fa hanome fampaherezana sy fikirizana lalandava Andriamanitra.

Misaotra an’Andriamanitra aho tamin’ny nampahazoany ahy ity fahamarinana ity : fa ny tena andraikitro dia ny hikarakara manokana ny ankizy ato an-trano, ary io andraikitro io dia tena zava-dehibe noho ny hafa, ireo ankizy ireo koa dia tena zanak’Andriamanitra tahaka ny olona hafa, ary ny zavatra tsara dia tena mora sy tena marina eo amin’izy ireo noho ny eo amin’ny hafa, ary tena mety sy mifanaraka amin’ny toetrako sy ny fanahiko toy izay ny zavatra tsara hafa izay hany marina sarotra ary tena tsy mamokatra ; mivavaha ho ahy, azafady mba hitondrako tena araka ny fahazavana sy ny fahasoavan’Andriamanitra. Ny fahazotoana tena marina dia mifototra mandrakariva hitady izay tsy ilain’ny hafa na ireo mody tsinontsinoaviny ; ireo ankizy ireo dia mendrika ny hanana tombontsoa sy hotiavina, ary mihatiako izy ireo hatramin’izay nahateo anivon’izy ireo ahy, ary raha mbola afaka foana aza aho, hajanoko daholo ny asa any ivelany mba hikarakara manokana azy ireo, raha mino koa aho fa mangataka izany amiko Andriamanitra.

Tsy maintsy mandalo amin’ny vatana moa raha te ho tonga any amin’ny fanahy, tsy maintsy ho mpiahy, ho mpitsabo ny vatana koa mba hampahafantarana azy fa tiana izy ireo ; ny fitiavana ny tsy hita maso dia miseho eo amin’ny fitiavana ny hita maso, eo amin’ny azo tsapain-tanana. Omaly hariva, taratara ihany, dia nanao dite ho an’i Joseph sy Ménetrier aho, tena fantatro fa nahafaly azy ireo izany ; tokony hifamaly mantsy ny fitiavana amin’ny fomba rehetra. Nanao vakiteny ara-panahy ho an’ireo tsy salamantsika aho, na valan-dresaka ara-panahy amin’ny 9 ora alina na marimarina kokoa manararaotra manome azy ireo torohevitra tokony homena araka ny maharay aho ; ny maraina amin’ny 6 ora sy sasany dia manao vavaka ho azy ireo aho sy teny hosaintsainina ho an’ny andro ; mila fotoana aloha mba hanazavana azy ireo amin’izay fanazarana izay, nefa manantena aho ny ho tody hatramin’ny farany, tsy dia hoe ao anatin’ny andro vitsivitsy aloha no hahavitana manitsy sy manarina ; azo anteherana i Joseph, i François ary i Debouchonnet ; azo antenaina tsara ny hafa. Zazalahy tsara fanahy i Benoît izay tsy manana fikasana hijanona na dia hendry aza. Tsy tokony ho hentitra raha tsy tahaka ny hoe angamba hanimba mafy ny fahamasinan’ny hafa ny fanaovan’ny sasany tsinontsinona ela loatra ; matoky aho fa handeha tsara ny rehetra : ny hatsaram-po, ny fotoana ary ny faharetana, izay koa no ilaina.

Salama tsara aho, mila fitandremana kely aho, fa tsy maintsy mametraka ny fitokiana eo amin’Andriamanitra, holaviko izay fahalemem-panahy avy any ivelany, mifanohitra amin’ny fahantrana sy ny fampijalian-tena izany.

Aza manahy ny amin’ny fahasalaman’ny rainao, salama tsara izy, tsy miova foana ny toe-panahiny. Araka ny fanirianao dia hanao lamesa in-droa isam-bolana ho an’ny fanahiny aho ; tsy maintsy manantena isika fa hanazava sy hamindra fo aminy Andriamanitra. Mahereza ary, ry rahalahy malala ao amin’ny Tompontsika, mahatsapa fifaliana tsy hay lazaina aho eo am-pieritreretana fa tokony ho tanteraka ny sitrapon’Andriamanitra ; hivavaka isika, ary hivavaka foana sy hanana fitokiana aminy irery. Salama tsara i Masera Amelie, i Masera Marie koa. Hamita izay natombony ho azy anie Andriamanitra. Ilay anao manontolo ao amin’Andriamanitra sy amin’ny asa.

A. Chevrier

19 (18) [4] An’Andriamatoa Camille Rambaud

                                                     JMJ                      [Cité,] 5 marsa 1859

Hotohanan’i Jesoa mandrakariva ao anatin’ny fahasoavany anie ianao ary hampitomboiny hatrany anie ny toe-po amam-panahy masina napetrany tao anatin’ny fonao. Tsy tokony hitsahatra hisaotra Azy isika noho ireo fanomezany antsika ary hisotsaotra eo an-tongony ao anatin’ny fankasitrahana tokoa noho ireo zava-tsoa maro. Mitso-drano hatrany antsika mandrakariva Izy, ary tokony holazain’i Frère Paul anareo izany.

Mitebiteby kely ny amin’ny fiverenanao ireo rahalahinao, manantena ny hifankahita aminao izy ireo afaka volana vitsivitsy, na farafaharatsiny amin’ny fanran’ny taona, nefa tokony hionona izy fa tsy hahita anao izy ireo mandra-pamerin’Andriamanitra anao eo anivonay. Asaiko manana faharetana izy ireo ary tsy mampanantena azy ireo fiverenana malaky aho. Tsy tokony hanantena anao izy ireo mandra-piditrao anaty fikambanana na mandra-pahavitanao tanteraka, fa tsy mampaninona izany raha mbola mitohy foana ny zavatra tsara na tsy eo aza ianao. Lazao mafy tsara fa natokan’Andriamanitra ny mafy loha, na dia hoe izy manao ny zavatra rehetra fa tsy isika.

Salama tsara ny rainao, fa mahatsiaro sambatra foana izy rehefa mieritreritra ny fanapahan-kevitra tsara noraisinao. Tonga tany amin’ny Cité izy tsy ela izay ary nahita tsara ny asa mandroso ; efa nolazaiko ianao fa hanao lamesa indroa isam-bolana ho azy aho fa tsy mbola tsy noraiketiko taminao ny fotoana, ny voalohany sy ny faha 15 volana dia afakamiray fo amin’io faniriana io ianao.

Niverina ato an-trano i Frère Piera, tsara ny nitaony. Hositranin’ny Tompo tsara izy aty noho ny any an-kafa, ary ny fisiany eto amin’ny Cité dia ilaina tokoa noho ny any an-kafa, hianatra tsara ny teny latina izy, izay koa no tokony hataony.

Tsara mandrakariva amin’ireo ankiziny i Frère Charles, niverina nianatra ny fizika sy ny fahalalana tsotsotra izy, manome lesona kely ho an’ny lehilahy eto amin’ny Cité izy isaka ny alatsinainy hariva ; mino aho fa tsy dia hoe misy ilana azy na misy lafiratsiny izany, raha toa moa ka hamizaka azy dia aleo ajanony. Nangataka torohevitra tamiko izy dia nekeko, fa tsy tokony handany fotoana be amin’izany ka hanimba ny fotoana fianarany sy ny vavaka fanaony.

Manomboka manara-dalana ireo ankizy kely sy ireo mararintsika. Manao vavaka maraina matetika sy fandinihan-tena kely atrehan’ny rehetra izahay.rehefa hanoratra ianao dia aso teny kely ho an’i Jules izay mbola malaindaina, hampahery azy izany, fa ny sisa salama tsara.

Vonona lalandava i Masera Amelie, anantenako zavatra betsaka izany toe-panahy nahazo tombon-tsoa tamin’Ilay Mpampianatra hendry izany, mivavaha mba hampianarako azy ny lalana tsara, ny teny tsara dia tsy ilana rahatsy misy mpanao zaridaina tsara hamafy sy hamboly ao.

Mbola any ambony lavitra ny amin’izay tokony hataoko aho ary tena tsapako tsy misy hoatra izany mihitsy ny filana ny famonjen’ Andriamanitra, ary tsapako koa fa ho azoko izany raha mendrika izany aho. Zavatra tokana no angatahiko dia ny tsy hametraka sakana eo amin’ny sitrapon’Andriamanitra.

Eny ary, ndao hiasa ho voninahitr’Ilay Mpampianatra iombonana, na miafina izy, na tsy fantatra izy, na ankahalaina izy, hoampahafantarintsika izy amin’ny fomba rehetra ?

Mahatsapa aho, ary matahotahotra sy mbola malemy hanatanteraka ny eritreritra feno indrafo izay tian’ny Fanahy Masina hatao, hoatra ny hoe azoko izany nefa mbola mila karavasy hampandroso ahy aho, ka olona hafa no hanome ahy izany.

Ianao koa miasà ho voninahitr’Andriamanitra, amin’ny fahamasinanao miaraka amin’ireo mpianatrao tsara ireo. Enga anie i Jesoa ho ao amino lalandava, ho fiainanao, ho lalanao, ho fahazavanao.

Ho amin’Andriamanitra, eny, ho an’i Jesoa, ary ho anareo manontolo.

A. Chevrier

20 (19) [5] An’Andriamatoa Camille Rambaud

Frera Camille Rambaud

                                                    J.M.J.                 [Cité,] 15 Avrily 1859

Mivavaha ho ahy ry Frera malalako, fa tena pretra fahadiranovana, tsy mendrika an’i Jesoa Kristy, tena mahantra sy tsy mahatontosa ilay andraikitra lehibe maha-mpisorona sady avo lenta, izay nankinina tamiko aho. Tsapako sy hitako miharihary izay tokony hatao, saingy na dia reko tsara izao aza ilay antson’i Jesoa dia hakanosana hatrany no nasetriko ny fahefany feno hitaky izay tiany amiko. Nampamakian’i Frera Charles ahy ny taratasy halefany aminao. Raha efa pretra ianao dia ho naborako taminao koa fa fakam-panahy mitovy amin’ny anao no nitambesatra tamiko sy mbola mitambesatra amiko, hany ka tsy te-haniry toeran-kafa ankoatra ny toeran’ny mpanala maloto eny an-joron-dalana aho. Raha mba fantatro talohan’ny fotoana nanamasinana ahy ho pretra ny andraikitry ny pretra, dia ho nolaviko an-kitsirano ity enta-mavesatra iantsorohako ity, ankehitriny kosa anefa dia azo lazaina fa voatery milanja izany tsy fidiny aho. Hitako ny asa tsara izay tokony hataoko, kanefa dia tsy ataoko izany, tsapako fa tsy maintsy matanja-tsaina lalandava mba hahafaly ny Mpamonjy sy hampamoa tsara io andraikitra lehibe maha-mpisorona io, kanefa dia tsy mahavita na inona na inona aho ; tsy mba manana zotom-po ny ho adala amin’i Jesoa Mpamonjy antsika aho : toy inona ery ny fikasàna tsara mipololotra avy ao am-po ao mandritra ny vavaka mangina italahoana eo anoloan’ny Eokaristia Masina, saingy nony mby tafarotsaka an-tsehatra dia hakanosana re izao, hany ka vontom-pahoriana. Mivavàha ho an’ity pretranao mahantra.

Eo ho eo ihany ny fizotry ny fiainana eto raha ny resaka ara-batana sy ny fiainana andavanandro no tenenina, fa eo amin’ny resaka ara-panahy indrindra, no misy ny olana, manahy mafy ny amin’ny hoaviny ireo Frera namanao, mitebiteby i Frera Paul amin’ny fandoavana ireo zanabola izay efa niangona nandritra ny telo taona ; tsy dia matoky loatra ny fitondran’Andriamanitra izay efa nitari-dalana anao hatrany izy, sady tsy sahy no tsy dia mino loatra ary tsy manana ilay finoana eo amin’ny fanatontosana asa, izay mankahery ny olona vao miana-mandeha, manao ny asa ary manohy izay efa natomboka. Raha tsy somary ankaherezinao kely indray izy ireo dia ho kivy mora foana ; mety hanana finoana ihany angamba izy ireo rehefa hitany fa tomombana tsara ny asa, matoky izy ireo fa hahomby ny rehetra, ny fahitana fotsiny ny Eglizy lehibe mijoalajoala eto imasontsika dia ampy tsara hinoana ny asan’i Jesoa zazakely, nefa tian’izy ireo ihany ny hahita ny fomba fiasan’Andriamanitra, tiany ny hitsapa azy ireny amin’ny tanany, izay zavatra tsy sitrak’Andriamanitra mihitsy, satria aiza no tokony handraisantsika ny fahamendrehana amin’ny asa izay ataontsika, raha toa ka azontsika raisina sy fantarina izy ireny. Amin’ny fomba ahoana no ahafahan’ny saintsika manakatra izany, ary tsy haneso antsika ve Andriamanitra amin’izany fomba fisaina sy fikasana ary fomba fijery tsy dia mahataka-davitra ao amintsika izany hany ka tena nampatahotra an’i Frera Paul ny teny izay nambaranao an-taratasy. Raha niteny ianao fa tsy tokony hiantehitra amin’ny fahamalinan’ny olombelona ary tsy maintsy lavina tanteraka aza izany, dia tsy afaka manao io asam-pandavana sy fanaovana sorona feno ao amin’ny sitrapony sy ny fahakingan-tsainy io izy ; mahazatra azy mantsy irony fanoherana mangina madinidinika irony sy izay fitaovana am-pelatanan’olombelona ; ampianaro izy ary antitrantero tsara fa tsy ireny fomba ireny no tokony hianteherana.

Toa niala tanteraka tao amin’ny Cité hono i Ramatoa Auger, tena sarotra hiaraha-miaina mihitsy ny mpanana, sady tsy tiany no tsy zakan’izy ireo ny mahita mahantra. Tsy tokony ho hitan’izy ireo akaiky loatra ireo mahantra sy ny kilemany ; tiany ho tonga lafatra mantsy izy ireo, ka dia tsy afaka ny hifanaraka amin’ny mpanankarena ny mahantra. Tena ho sarotra aminao tokoa ny hahita mpanankarena tsara fanahy, afaka hanatanteraka amin-kitsim-po ny drafitr’asa efa novolavolainareo, satria tanteraka foana hatraiza hatraiza ity teny nambaran’i Jesoa ity : “Lozan’ireo mpanankarena” ; fa ity teny nambaran’i Davida ity kosa dia tsy mba tanteraka firy : “Sambatra izay manana fahaizana hanasoavana ny mahantra”, aoka tsy ho kivy amin’izany ianao, angamba raha mba nijanona teto amin’ny Cité ianao, dia ho voavahanao ireny olana madinidinika ireny, ho takatrao ny fomba fijerin’izy ireo, ho hainao kokoa ny hiresaka amin’izy ireo ary dia ho nanam-pahefana kokoa mihoatra noho izay nataonay sy i Frera Paul ianao. Nanomboka tamin’ny fotoana tsy naha-teto anao dia tian’izy ireo ny mba hametrahana làlana eto amin’ny Cité, betsaka ny olona noroahina noho izany, toy ny mpiambina sy ry Lambert mianakavy ary ny maro hafa koa, nampangain’izy ireo ho nandika lalàna tsy azo ivalozana ireo olona mahantra ireo. Izaho rahateo moa sady tsy afa-nanao na inona na inona ho an’ireo, eny fa na dia nila vonjy hatraiza hatraiza aza aho, hany ka tsy dia mampaninona ahy loatra ny nandehanan’izy ireo. Fa ho voninahitr’Andriamanitra tsara fo irery ihany anie ny zava-drehetra.

Tena mbola salama mihitsy i Frera Pierre, milofo fatratra amin’ny fianarany ny teny latinina izy, hafaliana toy inona moa ny azy manana pretra mpanampy ao amin’ny “Immaculée Conception”, izay sady afaka mitsara ny enti-modiny no tena mahafantatra tsara momba io fianarana io. Tena feno zotom-po izy, kanefa dia mila miasa mafy mba hamolaka sy hampilefitra io fahakingan-tsaina manjaka ao aminy io, izay manangana ady aminy mandrakariva ; ny fahasoavan’Andriamanitra no hampahatonga azy ho mora ampianarina sy manetry tena ao am-po. Afaka ny hanao izany tsara i Frera Charles, manetry tena ao am-po sy mora milefitra izy. Tsy isalasalako fa hitso-drano azy Andriamanitra ao amin’ireo raharahan’asa lehibe ataony. Kanefa toroy hevitra ihany izy mba tsy avy hatrany dia hanao fampiharana tonga dia raikitra, na hamerina indray ny lesona fizika, na ny tantara momba ny zavaboahary. Quid Hoc ad aeternitatem ? Fa ho an’ireo mpiasa madinika mahantra indrindra, dia aoka izy ireo hahay manatontosa ny adidy maha-vady sy maha-ray azy ireo, sady amin’ireny koa anie dia tsy voatery handray na hahafantatra zavatra be dia be izy ireo. Heveriko fa tsara raha aorian’ny karêmy vao raisiny indray izy ireo, araka ny efa noeritreretiny. Misy Masera iray vaovao tonga eto aminay, efa hatry ny ela no nahalalako azy, ary efa ela koa izy no nangataka tamim-panajana, fahazoan-dalana hiditra ato aminay, saingy mbola nampandaloviko fisedrana maromaro izy, vao tsy ela akory izay. Raha mahatohitra izy dia inoako fa voaantso ho amin’ny asan’Andriamanitra ka angatahako alàlana aminao ny handraisana azy raha mikiry ny hirotsaka hatrany izy. Zazavavy mahantra, tsy manana harena, tsy dia nahazo fanabeazana firy izy, kanefa dia zazavavy hita fa tena feno zotom-po tokoa ary vonona hanolotra ny tenany manontolo amin’ny zavatra rehetra… Ho hitantsika ny amin’izany ao aoriana raha sitrakao. Raha mba manana Masera anankiray fanampiny isika dia ho betsaka ny zavatra azo atao ao an-trano, toy ny fanasana lamba fampiasa ao amin’ny Eglizy, fanjairana fanamiana sy ny asa madinidinika maro izay afaka hampanaovina azy ireo.

Voan’ny nendramboalavo ny iray amin’ireo tovolahy beazintsika, mbola tsy dia misy atahorana loatra aloha ny aminy hatramin’izao, manantena izahay fa hizotra tsara ny zavatra rehetra ary ho afaka ny hanome ireo fikarakarana rehetra faran’izay azonay atao.

Maika mihitsy aho hanome ny taratasiko sy hampitondra fonosan’entana any amin’ny hotelin’Andriamatoa Touvais, hanoratra ho anao aho amin’ny manaraka mba hanome fanazavana amin’ny antsipirihany… Te-hiresaka aminao mikasika an’ireo Frerantsika aho. Mila fankaherezana izy ireo eo amin’ny lafiny fananana zotom-po mba ahazoany hanao ny tsara ; mamomo ary hamono azy ireo hatrany ny fahalainana. Tsy tena voaraikitra amin’izy ireo mazava tsara izay asa tokony ho ataony.

Fa hitso-drano anao anie Andriamanitra eo amin’ny fianarana ataonao sy hanampy anao ho amin’ny fanamasinanao, ho tsaroanay am-bavaka amin’izany isan’andro.

Samia ho tahian’Andriamanitra ry Frera malalako indrindra ao amin’i Jesoa, mandra-pazahoako miantso anao ho mpiara-miasa malala, amin’ny alalan’ny toetra masina indrindra izay hampitafian’i Jesoa anao indray andro any.

A. Chevrier

21 (20) [6] An’Andriamatoa Camille Rambaud

                                                    J.M J                       [Cité,] 4 Mey 1859

Tena nitondra tebiteby maro sy fahoriana be ho an’ny fonao tokoa izany zava-mihatra rehetra izany, tena ory tahaka ny hafa rehetra aho, amin’izay rehetra zakain’ny fonao : alahelo, ahiahy, hasanganehana, kanefa tsy maintsy ny finoana no handresy eo amin’ny zavatra rehetra, tahaka an’i Md Pierre nandeha teny ambony ranomasina na dia teo aza ny tafio-drivotra. Manantena aho fa ho oram-baratra mandalo ihany ireny rehetra ireny, kanefa aoka hotsorina fa tena manetsika antsika tokoa ny demony. Fantatrao tsara fa i Mameran’ny Maubec dia nilaza fa ny demony no nanao ny tafiotra ao anaty rivotra, koa dia tena marina tokoa fa izy no mampisamboaravoara ny saina aman’eritreritra ao amin’ny Kôminôte kelintsika.

Nanontany ahy ny tena hevitro ianao ny tokony hiverinana any amin’ny Cité ; tsy mbola nanam-potoana nandinihana izany fanontaniana saro-baliana izany aho, vao androany tamin’ny iray ora mantsy no voaraiko ny taratasinao ary dia novaliako avy hatrany izany, mba hahafahako mandefa izany anio hariva ihany, satria ny faniriako amin’izao fotoana izao dia ny hipetrahanao ao Rome sy hanohizanao ny fianaranao ary ny mba hampatanjaka anao ao anaty fanahin’i Jesoa sy i Md François Raintsika. Ny amin’i Frera Charles indray moa, izay vao avy novakiako teo ny taratasy anankiroa nalefany, dia nanoratra toe-javatra tena mampalahelo momba anao ; tsy nazava taminy ny maha-zava-dehibe ny lalan-kizorana natorony anao ; tena tafintohina mafy tokoa izy nahita an-dry Mompera Richard sy Chamfray nanala taminy ireo taizany, ary efa hatry ny ela no niady mafy ny sainy fa tsy mahavita na inona na inona izy. Nanjary nanakivy azy izany fisehoan-javatra izany. Tokony hanoratra aminao izy androany ary matoky aho fa ao anaty fiteny malefaka sy feno fanomezan-toky no hanoratany. Hadinoko ny niteny taminao fa, noho izaho tsy nahita an’i Mgr tapa-bolana lasa izay, dia nandeha tany aminy mba hilazalaza kely momba anao ka nahita an’Andriamatoa de Serre aho, izay toa hitako fa manana saina mazavazava kokoa noho ny hafa sy nanome fampanantenana ahy fa hilamina ny zavatra rehetra ary tsy hanano sarotra mihoatra noho izay noheverintsika hotakiana aminy izy ; sady na izany koa na tsy izany, tsy tokony hihevitra loatra ny amin’izao fotoana izao mihoatra noho ny ho avy isika ao amin’ny karazan’asa tahaka itony. Raha mbola manome anao 20 taona hiainana Andriamanitra, inona moa izay 3 taona miohatra amin’ny 20 taona raha ampiasainao tsara ireo taona 3 ireo, afaka mamokatra be dia be eo amin’ny saham-boaloboky ny Tompo ianao. Koa mahereza àry… Mifantoka ela loatra amin’ny fahasahiranana mianjady aminy ireo Frera namanao, tsy zatra mandeha irery mantsy ry zareo, indrindra i Frera Charles. Manomboka mandray ny fitantanan-draharaha i Frera Paul ary mahay miasa sy tsy miankina amin’ny zavatra maro, tena hita tokoa fa manao fihetsika avy amin’ny alalan’ny tenany samy irery izy, izany mihitsy no tena ilaina, fa saingy izao fotsiny, tsy mbola tapa-kevitra tanteraka ny hamoy ny 100 000 FF izay vola napetrany ho tahiry izy. Izany no torohevitra azony tamin’ireo rehetra hitany, izay mihevitra ho toy ny tsy fahamalinana tanteraka ny fakàna an’io vola io (tsy tsara amin’ny tenany manokana sy tsy tsara amin’ny asa), koa amin’io lafin-javatra iray io dia tsy manam-pahatokisana ny amin’ny fomba fijerinao izy, satria tsy tiantsika ny fahantrana tanteraka eo amin’ny lafiny rehetra. Koa aza manahy àry ianao ry Frera ny amin’io tafiotra io : hisava io, minoa an’izany ianao, ary dia hizotra tsara ny fiainana rehetra.

I Frera Pierre, izay votoatin’ny taratasy maromaro nosoratanao tamiko moa, dia nanary tsikelikely, vao tsy ela akory izay, ilay toe-tsaina tia manjakazaka nanafintohina ny rehetra, tsy mitrerontrerona intsony izy rehefa mibaiko : efa alahady roa izay, dia tena niova be mihitsy ny fomba fihetsiny manoloana ireo ankizy efa nahavita ny kôminiô voalohany eto aminay, malemy fanahy izy, mora ifampiraharahana, tsy mikapoka intsony, tsy mihidy irery ao an-trano, tsapany fa tena namita-tena izy, ary antenaiko fa ny fahasoavan’Andriamanitra no hanova azy amin’ny fitondrantena tsara, izay tena miavaka mihitsy, ho malemy paika ary hifanaraka bebe kokoa amin’ny toe-tsaina feno halemem-panahy ananan’ilay Mpamonjy antsika izy. Mivavaka foana izy ary azo lazaina mihitsy aza fa diso mivavaka be lotara… Matoky anefa aho fa hiova izy ary hahay hanaiky kokoa. Hanaraka izay rehetra hatoroko azy mikasika ny ankizy izy. Nanome lesona ho azy ny nahitany teo amin’ireo ankizy ireo finoana be sy fitiavam-pivavahana mihoatra noho an’ny hafa, ka tena nahafaly azy tokoa ny fomba fivavahana sy ny fitiavam-bavaka teo amin’izy ireo : ka noho ny tsy firaharahiany an’izany teo aloha dia ho tsapany fa ny fomba fampitana ny finoana sy ny fitiavana an’Andriamanitra amin’ny ankizy dia tsy hita ao anaty fandaminana na endrikendrika ivelany fotsiny na ao anaty antsoantso tsy akory, fa ao anatin’ny fiarahantsika miaina amin’izy ireo.

Raha ny amin’ny fandaminanao ny raharaha maha-Ray mpiantoka anao indray, dia mino aho fa tsy te-handray andraikitra ireo zalahy ireo raha tsy eo ianao, ianao mihitsy no handamina an’io raharaha io ; tsy sahy miasa irery ireo satria matahotra sao hanao hadisoana, ka handrava an’io raharaha io fa tsy handamina azy akory. Hevero sy diniho tsara izany, ary omeo ny hevitrao, manahy anefa aho fa hanapa-kevitra hanao ny asa tsy misy anao ihany izy ireo ; handray andraikitra alohan’ny fiverenanao, na ho ela izany na ho haingana… Raha tena takianao aminy ny hanaovana izany, dia ho mora kokoa ny hampahafantarana an’izy ireo ny tena ilàna izany fandraisana andraikitra izany.

Koa mahereza àry ry Frera malalako, aoka tsy hitelina anao ny tafiotra ary tsy hihisatra aminao ny fotoana. Nijanona taona maromaro tany am-ponja i Md Pierre. Ny Papa Pie faha-7 indray dia nitoetra 5 taona tany ivelan’ny Rome nitety fonja maro. Nijanona tany am-pigadrana tany naharitra fotoana ela i Md Paul ; moa ve noho izany no nahafaty ny Eglizy, sy tsy nahavitana ny asan’Andriamanitra ? Amin’ireny fotoana ireny indrindra no isehoan’ny fitantanan’Andriamanitra bebe kokoa, sady mitombo etsy sy eroa ny finoana, fahatokiana ary ny fitiavana ; aza kivy, ary aza miverina raha tsy ny feon’Andriamanitra no manery anao hiverina, fa tsy ny fivovoan’ny demony izay mandratra ny sofinao. Toa hitako ny demony, manodidina anao, mivovò arak’izay fara-heriny mihitsy ka manodinkodina ny sainao mba hahatonga anao tsy hanam-paharetana sy hijalijaly saina, ampangino izy, tsy ao anaty fikorontanan-tsaina akory no tokony hanaovana hetsika na handraisana fanapahan-kevitra, fa manjary tsy mahavita asa mihitsy. Jereo fotsiny i Frera Charles. Nahaketraka azy ny tafiotra sy ny fakam-panahy nitambesatra taminy, nitroatra anefa izy ka nanadino ho azy ny tenany vetivety, tsy ela akory dia nanenina tanteraka tamin’izay zavatra vitany. Samia ho tahian’Andriamanitra, ry Frera malalako, i Jesoa Tompo tsara anie no hanazava, hampionona, hampahery ary hanome anao ny fahasoavana rehetra mba hahatongavana ho amin’ny tsara izay rehetra nampanaoviny anao ary mba ho amin’ny voninahiny ambony indrindra anie ny zavatra rehetra.

Samia ho tahian’Andriamanitra, amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

22 (21) [7] An’Andriamatoa Camille Rambaud

                                                    J.M J                     [Cité,] 14 Mey 1859

Tena malaina mihitsy aho hamaly ny taratasinao, nefa ianao mangataka amiko ny hanambarana ny zavatra rehetra ; fantatrao tsara fa tsy mba karazan’olona tena mahita mazava tsara ny zava-misy aho, ary tsy dia manan-danja firy loatra ny fitsarako mikasika fisehoan-javatra ; afaka mino aho fa mandeha tsara ny fiainana rehefa ilay tena ratsy iny izy, na tena ratsy ny fandeham-piainana rehefa mandeha tsara iny ; fa i Jesoa Tompo tsara anie no hitso-drano amin’ny zavatra rehetra ary hahomby anie ny asanao : amin’ny foko manontolo no angatahako izany ao anatin’ny vavaka ataoko.

Toa hitako fa mba mandroso tsikelikely amin’ny tsara ihany ny fiainantsika tato ho ato. Efa mba velombelom-panahy kokoa hiaina ho amin’ny tsara i Frera Charles, ary nampahazoto sy nampahahentitra azy bebe kokoa ny nandraisany indray ny kilasy notazoniny ; ny hasarotan-kenatra no mahavoa azy indraindray, ary koa ny tsy fisian-kery mba hahay hitraka amin-kasahiana handresy sy hanohitra ny ratsy ; izay mitranga amin’ny toe-tena ety ivelany dia hita sy tsapa koa amin’ny ao anatiny. Kanefa ilay Andriamanitra tsara izay tia anareo dia tsy hamela azy amin’izany fahoriana sy fijaliana izany.

Fa raha mikasika an’i Frera Pierre indray, ary koa ireo zavatra nambaranao tamiko mba hilazako aminao raha mbola tsy niova izy, dia tsy niova ny toetrany, izy anefa dia tena marary tokoa, ary inoako aza fa tsy mbola ho afaka hampianatra katesizy. Raha vao misoka-bava na miteny kely fotsiny izy dia maina ny traotraokany ary kasoka ny feony, kanefa rehefa tsy ho afaka ny hampianatra katesizy izy, dia angamba hiandraikitra bebe kokoa ny ankizy madinika, asa ohatra, hitsabo azy ireo sy hanara-maso azy mandritra ny fotoam-piasany ; tsy dia ilàna miteny betsaka mantsy ny fanaovana ny asa tahaka izany. Mbola mety azony atao tsara koa ny mikarakara an’i Ménétrier, Debouchonnet ary François, manitsy ny asa soratra sy ny fanazarana hafa ho fanabeazana azy ireo, tsy dia hivoaka any ivelany firy ka hanamaivana an’i Frera Charles amin’ny andraikiny. Mampiasa loha azy mandrakariva ny fianarany ny teny latinina, kanefa mba tsy toy ny tamin’ny iray volana lasa izay ny toerana nomeny izany fianarany izany ; nefa moa araka ny efa nambaranao mafy dia tena ampy azy tsara izany ho entiny manohy ny fianarana Teolojia, raha toa ka voaantson’Andriamanitra ho amin’ny raharahan’ny pretra ihany izy ; toa hita anefa izao fa tsy dia rototra firy intsony izy, azoko lazaina mihitsy aza hoe manimba ny sainy ny hanjary pretra ; fa toa tapa-kevitra mihitsy aza izy ny handao io lalana io mba hiandraikitra indray ny ankizy, rahatrizay ka sitrana ; io no antson’Andriamanitra voalohany tao aminy. Tsy tokony hanao ny tenantsika ho pretra sy tsy hankasitraka izany raha tsy avy amin’ny alalan’Andriamanitra tokana ihany isika. Tsy omen-tsiny izy amin’izany faniriany izany, satria tsy manana afa-tsy faniriana tsara izy.

Tsy nampihodina azy tamin’izay fikasany mihitsy Andriamatoa Callot sy i Mompera Balme, ny mifanohitra amin’izany aza no nitranga, satria izy ireo mihitsy no namporisika azy hirotsaka amin’izany fikasana tsara izany, hahatonga azy ho “vicaire” na “curé” ihany, no antony namporisihan’Andriamatoa Callot azy ho amin’izany lalana izany, araka ny efa fantatrao àry ny resaka ataony dia toa mampihodina azy amin’ny ato an-trano raha tonga pretra izy ; tsapako tamin’ireo resaka nataony izany, i Frera Pierre anefa dia hita fa tena miraiki-po lalandava eo amin’ny asa atao amin’ireo ankizy madinika ary tsy misy mihitsy afaka ny hanodina sy handrebireby ny sainy amin’izany lalana izany. Tsy mbola tena miverina ao aminy tanteraka ny fahatokisana anareo, tsy maintsy Andriamanitra ihany no antenaina hampahafantatra azy fa avy amin’ny alalan’ny fanetrentena sy ny fanekena ihany no hahatongavana eo amin’ny dingana ambonimbony kokoa. Vao tsy ela akory izay dia namaky ilay boky misy fombam-pivavahana fanaon’ny pretra isan’andro na ny “breviaire des Capucins” izy, ary nangataka torohevitra tamiko mikasika an’io, nambarako azy fa hahita fitiavam-pivavahana tsara kokoa noho izany izy ; kanefa inoako fa araka ny fitsipika dia tokony hampandefitra ny faniriany izy manoloana izany fitsipika izany. Raha samy manao ny ôfisiny araka izay heveriny fa sahaza azy ny tsirairay, dia ho fikorontanana no hita amin’izay fotoana izay. Hahazo aina ery aho raha somary rarànao izy mba hitsapana ny halehiben’ny fanekena sy ny fanetrentena ao aminy. Tokony miditra amin’io lalana io izy, nangataka tamiko ny mba hitari-dalana azy ao amin’izany lalana izany izy, fa tsy afaka manao izany aho, nefa ny hany lalana tokana tsara indrindra azoko ampiasaina dia ny anasako anao mba hampanao asa manorisory sy manambany azy, tsy misy resaka mihitsy hoe manasa vilia na manao zavatra hafa, lazaina fa mampahatonga ny Frera ho ambany lavitra noho ny zaza izany.

Efa imbetsaka aho no nalaim-panahy manao irery ny asa mba ho ohatra azy, mino aho fa ho vitako izany. Manahy ny hanajamban’ny demony ny masony sy ny hampianjerany azy any anaty nofinofy aho. Nilaza tamiko izy indray andro fa nahita zavatra niseho tamin’ny alina, raha mbola nivavaka iny, ary io fisehoan-javatra io dia nameno tao aminy fahatokisana amin’ny hoavy, fa andao isika hiroso ao amin’ny lalana vaovao ary hizotra tsara daholo ny fandeham-piainana rehetra ; roa andro talohan’io anefa dia niaiky tamiko izy, fa tena feno fahamboniantena tao aminy. Tsy mifampita resaka amin’ny karazan’olona toy izany Andriamanitra (Midera anao aho Andriamanitra ô, amin’izay zavatra asehonao ny madinika sy ny mahantra, hoy i Jesoa). Koa miangavy anao àry mba handidy azy amin’ireo zavatra ireo, na handidy an’i Frera Paul amin’izay tokony ho ekeny ; tiana foana mandrakariva ny manao fihetsika araka izay fomba itiavana azy, ary inoana fa tena tsara mihitsy ny fanaovana izany, fa tsy ny an’ny hafa izay tsikeraina sy sivanina. Salama tsara i Frera Pierre, malemy fanahy ary misosa tsara ny fiainany, kanefa dia mila manetry tena izy, indrindra ho an’ny tenany manokana, ary fantany fa mamita-tena izy matetika, na dia mihevitra ho manana ny marina aza ; tsy misy afa-tsy Andriamanitra tsara irery ihany no afaka hampahita azy ny tena mazava.

Voaroaka i Collomb. Mbola miverina matory eto foana i Benoît, tsy mitovy fisainana amin’i Collomb izy no sady tsy dia atahorana loatra ny fipetrahana eto amintsika ; tena tovolahy manana ny ao anatin’ny fony izy, mankasitraka tanteraka ny amin’izay rehetra natao ho azy izy ary tsy manana fitondrantena ratsy tahaka iry voalohany ; mino aho fa nangataka taminao ny hatory ato an-trano izy, tahaka izany koa i Frera Paul, tsy misy antony maharatsy izay ataony ka itovizany amin’ny toetra nananan’i Collomb.

Tsy dia mivoaboaka any ivelany intsony ireo marary na ireo ankizintsika madinika na ny olon-kafa koa aza, satria na izy ireo tsy manan-javatra hatao, na noho ny tati-dresaka azon’izy ireo avy amin’izao karazan’olona samihafa rehetra izao, ny resaka izay ifanaovan’izy ireo mandritra ny andro sy ny alina ao amin’ilay efitrano kely. Metimety kokoa ny hametrahana olona iray tena manan-tsaina izay hiasa sy handray fepetra hentitra sy mahomby hisorohana ireny zava-dratsy rehetra ireny. Andriamatoa Fraissinet, no noeritreretinay, tovolahy miasa ao amin’Andriamatoa Mouterde, izay “Tiers-ordre de St François”, mandringa izy, ary ianao mihitsy aza no efa nieritreritra azy tamin’ny fotoan-dasa. Ho tsara tokoa raha ho azontsika izy, raha toa ka ekeny izany, mba farafahakeliny misy anankiray lalandava eo am-baravarana mba hampandroso ireo mpanao asasoa sy ny olon-kafa koa, fa raha ny amin’izao fotoana izao aloha dia tsy misy olona mihitsy ary ireo izay eo dia tonga kamo sy mipentsopentsom-bava. Mba omeo ahy kely azafady ny hevitrao amin’izany fa tena ilaiko mantsy.

Voan’ny nendramboalavo koa i Debouchonnet kely, efa miha-tsara izy izao ; saika nentina tany amin’ny akanin’ny fitiavana izy ary izaho mihitsy aza no nikarakara izay hahatomombana izany, kanefa dia nolaviko indray izany avy eo, raha nieritreritra fa ao amin’ny akanin’ny fitiavana anankiray dia tsy tokony esorina ireo olona marary, izay tokony hanaovana ny asa fitiava-namana. Napetraka any amin’ny rihan-trano ambany tafo, lavitra ny fifaneraserana amin’ny hafa izy ary efa miha-tsara aza izy androany, mba niezaka nikarakara azy izahay. Mino tsara aho fa ny fanirianao dia ny tsy handefasana ny zanatsika any amin’ny hôpitaly, hitako mantsy fa mifanohitra amin’ireo fihetsehampo momba ny fitiava-namana izay tokony ho asehontsika azy ireo izany.

Matetika mandeha mamangy an-dreniny i François tsara fanahy, manahy aho sao hanelingelina azy izany ary dia tsy ho tamàna eto intsony avy eo. Mandeha mioty landy foana izy, hany ka antony mahatonga azy hivoaka matetika mandritra ny tapa-bolana mahery izany. Tsy mampitombo ny fitiavam-bavaka ireny fandehanana lava ireny. Manaiky aho fa mila azy ny ray aman-dreniny, kanefa moa ve tsy mety hisy fomba hafa handaminana izany mba hisorohana ireo voka-dratsy aterak’ireny fivoahana matetika ireny ?

Indro misy Frera maromaro izay efa samy nampahalala ny tenany avy mba hiasa ao an-trano, efatra no isany, tsy mino aho raha mba misy na dia iray ihany aza amin’izy ireo no afaka ho tonga relijiozy. Tsy olona tsotra no ilaina fa olona ny tena mivavaka. Tsy maintsy manantena mandrakariva fa ny fitondran’Andriamanitra ihany no hiahy izay rehetra ilainao, satria tena ilaina tokoa izany, na ho an’i Frera Charles rehefa azo hipetrahana ilay trano vaovao “St Paul”, sy ho an’ireo ankizilahikelintsika manomana ny kôminiô voalohany amin’ny volana Jona raha tsy sitrana i Frera Pierre. Kanefa ilay Andriamanitra no hiahy ny zavatra rehetra. Ny iray amin’ireo Frera ireo dia fantatro ary efa nangataka hatry ny ela ary angamba misy vonona ihany izy, na dia mbola be aza ny hatao, mbola ho resahin’i Frera Paul aminao ihany izany ary hodinihiny tsara koa. Fa raha ny amin’ireo Maserantsika ireo indray dia omeko fahalalahana tanteraka hanao ny safidiny i Masera Amélie.

Mivavaha re ho ahy azafady, ry Frera tsara fanahy, fa tena mila izany tokoa aho. Mila ny tenako mba tsy ho kamo loatra ka hampifanaraka ny toe-piainako amin’ny fahasoavan’Andriamanitra aho, mba ahafahako mandray fahasoavana hafa. Tsapako mihitsy fa mila izany aho, ary dia mavesatra lalandava toy ireny vato ireny aho. Hitako ny tsara fa tsy ataoko izany, hitako koa anefa ny ratsy fa dia tsy misakana azy aho. Fa tsy misy ilàna ahy mihitsy angamba ao amin’ny sahan’ny Tompo, mpikarakara zaridaina tsy izy mihitsy, tsy mahay mampitombo na miasa ny sahan’ny Tompo akory. Angataho mba hanilo ahy i Jesoa tsara ary mba tsy hianjera any anatin’ny aizina sy ny hakamoana aho. Samia tahian’Andriamanitra ry Frera malalako, manàna herim-po lalandava, mba tsy hahaketraka anao anie ny fahoriana ary hampiredareda ny fahazotoanao hatrany anie ny fijery feno tsy firaharahina ataon’ny hafa anao.

Adinoko ny nilaza taminao ny amin’ny taratasy izay tokony ho noraisinao avy tamin’ireo Frera namanao, mikasika ny fanavaozana angaha no nangatahin’izy ireo taminao, heveriko fa tsy misy ilàna azy iny taratasy iny. I Mompera Balme koa no inoako fa namporisika azy ireo hanao izany satria nitantara taminy ny tsy fahafaliany vitsivitsy i Frera Pierre ary nitaraina koa i Ramatoa Auger ; kanefa hatao inona daholo izany rehetra izany e ! Tsy afaka hanasitrana ny ratsy na hanao ny tsara rehetra mety azo atao ianao ; ny ho tonga lafatra ao anatin’ny fotoana fohy, dia zavatra tsy mety ho tanteraka mihitsy.

Miezaha isika mba hanjary olomasina sy hanana angovo rehetra ilaina amin’izany ka ho an’ny hafa moa dia ampiasainy amin’ny fanaovana ny ratsy ny azy fa ho antsika kosa amin’ny fanaovana ny tsara.

Aza heverina ho fanehoana hakiviana ao amin’ny Frera namanao ity taratasy ity, tsy izany mihitsy ; hatramin’ny fotoana nandefasan’izy ireo ny taratasy dia tsy namerina niresaka tamiko an’iny toe-javatra iny izy ireo ary tsy nieritreritra ny amin’iny intsony koa aza. Koa aza miasa loha ny amin’iny intsony ianao. Manohy ny asa fanaon’izy ireo toy ny teo aloha ihany izy ireo.

Samia ho tahian’Andriamanitra ry Frera malalako, mivavaka sy mangataka amin’Andriamanitra ny tso-dranony ho anao aho.

A. Chevrier

23 (22) [8] An’Andriamatoa Camille Rambaud

                                                    J.M J Cité, faran’ny volana Jona 1859

Ry Frera,

Efa fotoana maharitraritra ihany izay no nampangina ahy ; anisan’ny nahatonga izany ny fikarakarana ny kôminiô voalohany azo lazaina fa faly ihany izahay tamin’ny fetin’ny kôminiô voalohany iny ; nentiko nanatrika ny sakramentan’ny fankaherezana, Alakamisy fankalazana ny fetin’Andriamanitra, ny tao amin’ny “Redemption” izay voninahitra ho ahy nihaonana tamin’i Mgr Kardinaly sy ireo olo-manan-kaja maro hafa izy ireo, niresaka betsaka ny amin’ny Eglizinareo izahay, ny rehetra dia samy nahita fa tena tsara tokoa ilay izy ary samy nirary soa ny hahavitan’ny asa. Toa tsy tapa-kevitra i Mgr amin’ny hahatongavanao ho pretra ato ho ato, tiany mihitsy anao hanapitra ny fotoana rehetra ilaina amin’ny fianarana teolojia, eny na dia any France aza izany ; somary gaga ihany izy tamin’ny tsy nandehananao nankany aminy nandritra ny fivahiniany tao Rome, sady nihomehy izy no niteny tamiko hoe : “Satria diso tafahoatra loatra ny nandraisako azy tamin’ny voalohany, kanefa tsy tokony hahasakana azy tsy hiverina mihitsy izany” ; tsy dia ankasitrahiny loatra ny eritreritrao hiverena hody, tiany mantsy ny hahavitanao tanteraka ny andraikitrao ao amin’ny Cité, sy mba tsy hiverenanao hieritreritra fianarana intsony rahatrizay ka vita soa aman-tsara ny asa, na farafaharatsiny mba tsy tena hiasanao loha amin’ireo asa ara-batana ; teo aloha mantsy dia tsy maintsy nanao asa lehibe sy tena mavesa-danja tokoa, ka ianao irery ihany no afaka mamita sy nandray ny fanomezam-pahasoavana manokana momba azy ary afaka mitondra azy any amin’ny tanjona farany. Ny amin’ny resaka fahatongavana ho pretra moa, dia mety hisy fahatarana tsy mahafaty antoka ; ho tonga amin’izany ihany ianao, saingy kosa amin’ny fotoana tian’Andriamanitra sy hitsarany anao fa tokony hatao an’izany ; tsy niresaka tamin’i Mgr momba ny akanjonao aho, sady inoako koa fa efa nambaran’i Frera Paul anao ny hevitr’i Mgr momba io lafin-javatra iray io.

Misy zava-dehibe iray hafa mibahana ny saiko manontolo ary efa nodinihiko hatry ny ela ihany izany, saingy tsy mba noteniteneniko, noho ny tsy fahatokisako anao ary tsy fahatokisako ny tenako koa, kanefa dia tokony ambarako ihany, satria manery ahy hanao izany ny andraikitro maha-pretra sy ny fisahanako ny asa ara-panahy : ny asa atao amin’ireo ankizy manomana ny kôminiô voalohany. Izao no zava-misy marina : hatramin’izay nisian’ny Cité dia tsy mandeha mihitsy ny asa atao amin’ireo ankizy manomana ny kôminiô voalohany. Voaomàna tapany ihany ireo ankizy manomana ny kôminiô voalohany ary vitsy ihany ny maharitra hatramin’ny farany, tsy misy afaka ny handà izany zava-marina izany ary tsy misy azo atao afa-tsy ny mitaraina : kely ny vokatra azo avy tamin’ ireo ezaka rehetra nataontsika. Tokony ahitana fanafany izany. Tsy tian’Andriamanitra ny tsy hahalavorary ny asa tsara sy lehibe izay tokony hitondra vokatra maro, toy ny pretra izany no iresahako aminao ary amin’ny maha-mpisahana ny asa ara-panahy ahy no namelabelarako taminao ny fihevitro, miangavy anao aho mba handanjalanja tsara izany eo anatrehan’Andriamanitra sy mba hanome izany zavatra takiany izany.

Koa ambarako àry fa tsy afa-miaraka amin’ny asa ataon’ny Cité ny asa atao amin’ireo manomana amin’ny kôminiô voalohany sy ny an’ireo efa nahavita izany satria vatomisakana ho an’ny andaniny ny ankilany. Vatomisakana eo amin’ny asa ataon’ireo ankizintsika ny Cité, ny tena antony lehibe indrindra maha-vatomisakana azy dia satria tsy afaka manao zavatra anankiroa indray miaraka ireo Frera namanao, tsy afaka izy ireo, sady hamaly izay takian’ny mponina ao amin’ny Cité, handray ny hofan-trano, hangataka fanampiana no hampianatra ny ankizy. Ahoana ny fomba hampianaranao Katesizy raha ohatra ka feno fahasahiranan-tsaina, ahiahy ary raharaha maro isan-karazany ao an-dohanao. Hitako tsara ny zavatra nataon’i Frera Paul mikasika ireo zavatra notanisaina farany teo ireo. Ahoana moa no iainana ny finoana sy fitiavam-bavaka raha voatery mivelona lalandava ao anatin’ny fitondrantena ratsy hita ety ivelany, teneno ahy izay rehetra tianao atao, ireo Frera misahana ny fampianarana ny ankizy dia tsy tokony hanao raharaha hafa ankoatran’izany, tsy hisahana ary tsy hieritreritra afa-tsy izany asa izany ihany izy ireo. Tsy azo ampifanarahina amin’izany ny asa hafa sisa rehetra ; tsy mahita mihitsy ianao, Frera mandàla ny foto-pinoana kristianina ka manao asa hafa ankoatran’ny fikarakarana ny ankizy ; tokony hanaraka any am-piangonana ny Frera namanao rehefa mankany ireo ankizy ireo, hanaraka any am-piasana mba hisarika azy ireo hitia asa sy hiresaka momba ny fahadiovam-pitondrantena tokony haseho amin’ny zavatra rehetra, amin’ny resaka atao rehetra ary mandrakariva, mba hamerenan-doha azy ireo amin-kahalemem-panahy sy amim-pitiavana raha sendra ao anatin’ny hadisoana izy ireo ;

fomba ahoana no tianao ampiainan’i Ménétrier na i Benoît na ny hafa koa ny fitiavan’asa ao am-pon’izy ireo, raha mandritra ny fotoana rehetra anaovana asa-tanana no ahitana ankizy milalao, mamaky boky, ary faly manao zavatra hafa ankoatr’izay tokony hataon’izy ireo ; dia tsy avy amin’izany fomba izany mihitsy akory no ahaterahan’ny fahadiovam-pitondrantena, tsia, tsy maintsy mba asiana Frera tia azy ireny ankizy ireny, mahafantatra azy tsara ary manana mari-pitiavana sy fikelezan’aina ho azy ireny ; raha misy ankizy iray noana na mangetaheta ka mangataka sombi-mofo any an-dakozia, dia tsipi-rano iray vera eny amin’ny tavany no setrin’izany, ary entina toy ny biby izy, jerena amin’ny maso feno fanambaniana na tsy raharahiana akory ny fisiany, amin’ny fomba ahoana moa no iheveranareo fa tia ny ato an-trano izy ka mbola hiverina am-pifaliana indray avy eo. Ho tahaka izany hatrany ny zava-misy raha tsy mahita afa-tsy ankizy maromaro mba hitari-dalana ankizy maro hafa ianao. Raha mba nahafantatra kely ny amin’ny fikelezan’aina mantsy ireny, kanefa dia tena sarotra azo sy sarotra omena tokoa io toe-tsaina io. Izany àry ny Frera, Frera izay mahalala tsara sy tia asa, ka tokony hitari-dalana, hampianatra ny ankizy, hanaraka azy ireo amin’ny toerana rehetra izay alehany, ireny Frera ireny dia tsy tokony hanana andraikitra hafa ankoatran’ny fikarakarana ireo ankizy malalantsika ireo. Matetika aho no mahita ireo ezaka rehetra vitako, simba ao anatin’ny fotoana fohy monja, noho ny antony izay vao avy nambarako anao teo, koa raha misy asa iray vita nefa ravàn’ny hafa, dia amin’ny fomba ahoana moa no handrosoantsika amin’izany ! Vatomisakana amin’ireo mponina ao amin’ny Cité : ny zava-misy dia tsy faly ny mponina ao amin’ny Cité mahita ireny ankizy ireny. Mahasosotra azy ireo ny tabataba ataon’ireny ankizy ireny, petahany anaram-bosotra izy ireny, maso feno fanambaniana no ijereny azy ireny. Marina tokoa fa ireny ankizy ireny tamin’ny vao tonga, dia nisaringo-boro-damba, tena ratsy arak’izay toetra mahonena misy azy, ary tsy dia tsara jerena ; nahatsapa an’izany sy nahita azy ireny Andriamatoa Auger, tamin’ny fotoana nandehanany, raha nanolotra tavoahangy maro feno divay mba hanomezana hery sy tanjaka ho ahy, ka nanao tamiko hoe : “Tandremo sao omena an’ireo mpiray adidy aminao an !”. Ireo vahoaka mahantra, tena mampangora-po ny firesahana an’izany, kanefa izany no toe-tsainy ! Tsy mba mitsinjo lavidavitra kokoa izy ireo, inona àry no azonao atao ? ary io toe-tsaina io dia toe-tsaina ananan’ny ankamaroan’ny olona. Arak’izany, olona voatositosika izy ireo, anaovana ratsy fijery, ambaniana, koa ahoana no fomba hiainany ao anatin’ny tontolo iray izay manambany sy manositosika azy.

Vatomisakana ao amin’ny mpiambina, izay manosika sy voatery mibedy azy ireny, eny mikapoka mihitsy aza. Raha misy ankizy iray miakatra eo ambony vato, dia tsy maintsy ataony izay ampidinana azy fa mitabataba sy miantsoantso ny mpanao mari-trano, tsy hadisoan’ny mpiambina izany, fa hadisoan’ilay vato, nahoana izy no eo, Tao amiko fahiny dia nanesotra ny fahafahako io vato io. Raha misy ankizy iray manao fangalapiery ao amin’ny trano vaovao anankiray, dia tsy maintsy roahina fa manimba ny sokay malemy (plâtre), ny vato na taila fanao gorodona ary ny rafitra biriky ; tsy maintsy roahina amin-kery izy. Ankizy mahantra, tena mahonena tokoa izy ireo, ny vato sy ny trano no naka ny toerany, koa dia tsy hiverina intsony fa handeha ho any an-toeran-kafa na dia eo aza isika, na marimarina kokoa dia terentsika izy ireo handeha ho any an-toeran-kafa satria tsy misy toerana omentsika azy ireo intsony.

Misy antony hafa koa tsy azo heverina ho latsa-danja, ny ankizy, tahaka ny olona rehetra, dia tia monina any amin’ny fonenany, tiany isika hanao asa ho azy ireo, tia mitokana irery izy ireny ; eto anefa dia tsy azo lazaina fa monina ao amin’ny tranony izy ireo ; tsy afaka milaza izy ireo fa tena karakaraina tanteraka, rehefa hitany fa mifangaro amin’ny olona maro be ; izaho aloha dia tsy afaka miteny mihitsy fa tena miandraikitra azy ireo foana mandrakariva, tokony ho ao amin’Andriamatoa na Ramatoa, na amin’izay miantso ahy aho, ary rehefa tonga ny fotoana izay tsy maintsy handaozako ireo ankizy ireo dia hiandraikitra raharaha maro samihafa na mikasika ny Cité na any ivelany ny tenako. Tsy afaka mandray anjara amin’ny lalao ataon’izy ireo ny Frera namanao, tsy afaka mitondra azy ireo mitsangatsangana, izany anefa no tena ilaina, satria tsy maintsy mamaly mandrakariva ny hetaheta ataon’izy ireo amintsika isika ; mandray anjara amin’ny kilalao ataon’ireo ankizy ireo aho indraidray mba hanentanana azy ireo, nefa fantatro fa tsy mety amiko ny mandeha manao tsambikina eo anivon’ny Cité mpisompatra, izay maneso amin’ny zavatra rehetra ary mitsikilo izay fihetsika rehetra ataontsika, amin’ny fomba ahoana moa no hitoriana ny Vaovao Mahafaly, hanolorana Sorona Masina raha hitan’ny olona fa miara-milalao amin’ny ankizy aho, misy foana ireo fahamalinana, tandrovina amin’ny zavatra rehetra atao, anjaran’ireo namanao ireo no manao izany fa tsy anjarako ; ireo Frera namanao ireo anefa, tsy manana fotoana. Mbola averiko indray fa ho mora kokoa ny manorina asa atao amin’ireo ankizy any amin’ny toerana iray hafa noho ny ao amin’ny toerana izay naharava izany, sarotra tokoa ny mampijoro indray izay efa rava teo amin’ny toerana iray. Tsy ho tonga amin-kafaliana eto amin’ity toerana ity ny ankizinao, mandehana ianao, avereno amin’izy ireo, io sinton’Andriamanitra io, izay narian’izy ireo amin’ity toerana ity, fa afaka hifanandrina na amin’iza na amin’iza momba izany aho ; any an-toeran-kafa kosa anefa mifanohitra amin’izany, mahafinaritra daholo ny zava-baovao, mahasarika ireo toerana vaovao maro ary ny zavatra rehetra dia afaka mampanantena fa hahomby tsara tokoa any an-toeran-kafa. Misy antony iray hafa koa, satria ianao mihitsy no te-hiala amin’ireo andraikitra fanao andavanandro, tahaka izany koa ireo Frera namanao, nefa moa tsy misy fomba faran’izay tsotra ankoatran’ny fametrahanao ny asa atao amin’ireo ankizy beazinao any amin’ny toeran-kafa sy fametrahana ato amin’ny Cité : mpitantana anankiray na mpanolo-tsaina anankiray izay mitoetra maharitra ao amin’ny Cité, ary ianao dia mipetraka any amin’ny toeran-kafa sy tonga indraindray mandamina ny raharaha sasan-tsasany, dia hihafoana tsikelikely amin’izay ny fitiavanao te-hankahala teo aloha, tsy misy afa-tsy hevitra ihany izany, fa ataovy izay tianao hatao.

Fa ny raharaha ao amin’ny Cité indray, dia asa mitokana mihitsy io, asa izay ataonao ho an’ny pretra fa tsy ho an’ny Frera, ho anao koa, raha manjary pretra ianao miaraka amin’ny fahasoavan’Andriamanitra, nefa dia tokony ho asa ara-panahy daholo izy io, tarihin’ny pretra, mahantra, relijiozy, izay manome oha-pitondrantena tsara maha-mpisorona, araka izay tratran’ny fitiavany sy ny zotom-pony. Izany no hevitra fototra lehibe tiako hampitaina aminao, fa ny tena hafa indrindra dia izao, ireny hevitra ireny dia hevitra avy amin’ireo Frera namanao avokoa, avy amin’ireo Masera ary tsy nampitain’iza na iza ; eritreritro efa hatry ny ela ireo ary rehefa tonga nanatona ahy nampita izay mba eritreriny ny tsirairay avy tamin’ireo Masera sy Frera ireo, dia tsy voasakako tsy hahita fanehoana ny sitrapon’Andriamanitra hiseho ny eritreritro ; fa ny tena nahagaga ahy dia ity : i Frera Charles, manalavitra ny asa atao amin’ireo ankizy ireo indray, dia mba nieritreritra an’izany koa ary tena hentitra sy raiki-tampisaka tao an-tsainy noho ny ao an-tsain’izay tena mieritreritra marina izany, io eritreritra io.

Miangavy anao mba ho mato-tsaina eo anatrehan’Andriamanitra amin’izay rehetra vao avy naborako teo ary hanambara amiko izay eritreritrao amin’io lafin-javatra io, mba hahafahanay mamantatra izay tokony hifanampiantsika. Ahoana no fomba nanatontosan’i Frera Paul ny diany ? Mampamangy any aminy.

Samia ho tahian’Andriamanitra, ilay anao manontolo ao amin’i Jesoa.

A. Chevrier

Ho an-dRamatoa (La Tour du Pin)

24 (553) Ho an-dRamatoa (La Tour du Pin)

                                                    J.M.J.                            (7 février 1860)

Madama,

Mamela ahy hiteny aminao amim-pahatsorana ny amin’ny raharaha iray izay mahaliana anao.

Andriamatoa Berjot izay tokony ho vinantonao tsy ho ela dia nanasa ahy hanatrika ny mariazin-dRamatoa kely zanakao vavy ary mino aho fa hanamasina izany. Henoy ary ny hevitro ary ampitao amin’Andriamatoa Berjot fa tsy tenena ho nanoratra ho anao aho. Lazaiko anao aloha fa izaho dia pretra mahantra nailika, tsy « Curé » na « Vicaire » aho ary tsy dia mendrika hanao zavatra lehibe, ary mbola lavitra an’izany hoe hampihaja ny fanambadiana ao aminareo ny fanatrehako an’izany, fa angamba aza ho fahafaham-baraka izany satria sady tsy olona mihaja amin’ny fety aho na mifanentana amin’izany. Teraka tao amin’y fianakaviana mahantra aho, ary dia tsy tiako mihitsy nizany miaraka amin’nympanankarena izany satria olona tsy ampy fanabeazana. Raha izany hoe hiteny izany dia tena tsy afaka aho, ary tsy mahalala akory izay hotenenina ka hahafinaritra ny olona, hany ka hoatra ny ondranondrana, aho amin’ny fotoan-dehibe, ary dia fototry ny korontana sy fahasorenana eo amin’ny olona miaraka amiko aho, dia minoa ahy ianao fa ialana amin’izay fahasorenana izay no noratako ho anao. Tsy mahalala ahy Andriamatoa Berjot, heveriny ho olona hafa noh izany aho.

Afa-tsy izay koa, hoatra fiantiana an’Andrimatoa “Curé” ny mahita vahiny mitso-drano fanambadiana iray ao amin’ny fiangonany. Raha hoe “Curé” aho dia azo natao izany fa tsy mety kosa ho an’ny pretra mahantra tahaka ahy izany, ny Curé iray tia manao mariazy malaza any amin’ny paroasiny ary tena marina izany rahateo ny curé iray dia manana ny fahasoavana amin’izany ary ahazo fahasoavana betsaka noho ny hafa izy, ah ! raha mahalala ahy tsara ianao dia tsy hangataka ahy hitsodrano anareo, tadidio tsara izany rehetra izany ary indrindra izay mikasika ny fahaiza-miaina ho tazonina noho ny fitsinjovana an’Andriamatoa Curé ary ampahafantaro an’Atoa Berjot mba tsy hampalahelo ny Curé’nareo tsara fanahy izay ho faly hitso-drano anao. Raha manao toy izany dia ho faly ny olona rehetra dia tsy hanome tsiny ny tenanao ianao tamin’ny nanarahana ny anatro. Izany rehetra izany dia azo alamina tena amim-pahanginana, lazao fotsiny an’Andriamatoa Berjot fa mety kokoa raha i Atoa Curé no manome tsodrano anao, tsy hanipaka ny fanirianao izy ary handeha tsara ny zavatra rehetra.

Koa satria moa tena tian’Andriamatoa Berjot ny anatrehako ny mariazinao dia handeha aho fa aza dia tandremana aho omeo bodofotsy iray fotsiny aho sy mololo kely atoriako amin’ny alina ary ny ampitso dia hanao ny Lamesa Masina aho mba hisaorako ny fandraisanao ahy ary ho an’ny mpivady vao, ary ataovy izay anadinoana ahy satria te-handeha hijery Nenitoa mahantra iray any Chatanay aho ary hiverina ny hariva any Lyon mba tsy ho tapaka mihoatra ny iray andro satria tsy tsara aho raha tsy eo afovoan’ireo mpangataka keliko mahantra izay tsy maintsy omeko mofo matetika ireo. Araho ny anatro ary meteza ho resy lahatra fa handeha tsara ny zavatra rehetra ary ho tena deraina anie ny Tompontsika Jesoa tsara fanahy satria izay rehetra ataontsika dia tokony ho fanomezam-boninahitra azy.

Voninahitra ho ahy sy ho anao manontolo

ao amin’i Jesoa Mpampianatra antsika.

A. Chevrier

Pretra ao amin’ny Cité de l’Enfant Jésus

 

Taratasy Ho an’ny pretra sy ny seminarista 1864-1878

 

 

An’i Mômpera Freyd Supérieur du Séminaire Français à Rome

25 (555) An’i Mômpera Freyd Supérieur du Séminaire Français à Rome

                                                                                              9 jolay 1864

Monseigneur le Supérieur,

Ny tovolahy iray izay Frère de la doctrine chrétienne ary miasa mampianatra ny ankizy mahantra ao amin’ny Providence Lyon, amin’izao fotoana izao dia maniry handeha hanohy ny fianarana ekleziastika any Rôma ao amin’ny Seminaire du St Esprit. Ao amin’ny Diôsezin’i Grenoble Isère izy ; efa 15 taona naha relijiozy tao amin-dry Frère ary nahazo ny faneken’ny lehibeny handeha hianatra.

Koa miangavy an’Andrimatoa Supérieur izy mba hilaza aminy ireo antontan-taratasy hoforonina mba hahazoany miditra ao amin’ny Seminerany, ohatrinona ny saran’ny hofan-trano sy ny vidin-tsakafo, ary ny fotoana inona ny fidiran’ny fianarana.

Aleony mandeha any Rôma satria efa be taona izy ary ny faniriana dia ny hanamasin-tena ato amin’ny asan’Andriamanitra ataontsika, ary manantena izy ho afaka hiditra any moramora.

Voninahitra ho ahy, amim-panajana tanteraka, Andriamatoa Supérieur ny ho mpanomponao manetry tena.

A. Chevrier

directeur de la Providence du Prado, Guillotière. Lyon Rhône

Ho an'i L'Abbé Bernerd

26 (23) [1] Ho an'i L'Abbé Bernerd

Andriamatoa L'Abbé Bernerd, ao amin'ny Prado, ao Lyon.

                                                    J.M.J.                                          (1864)

Ho anao Andriamatoa havako sady rahalahy malalako ao amin'ny Tompo,

Voaraiko tamim-pankasitrahana tokoa ny taratasy izay nalefanao ho ahy ary faly amin'ireo vaovao tsara izay omenao ahy.

Hihatsara ny fahasalamako, manantena izany aho, tao anatin'ny andro vitsivitsy izay dia efa mba nisakafo bebe aho ary tsy marary ny vatako ; misaotra ny fitondran'Andriamanitra aho ny amin'ny nandefasany anareo eto amin'ny Prado mba hamita ny asako, ary matoky aho fa mitso-drano ny asanareo Andriamanitra, amin'ireo fikarakarana rehetra izay nataony tamiko, toy izany koa ramatoakely Catherine.

Teneno mafy ireo zanako madinika ireo mba hihaino anao tsara, aoka izy ireo ho hendry sy ho mpankato ao am-piangonana, amin'izay rehefa miverina aho dia mba ho afaka ny hiteny amiko ianao fa faly tamin'izy ireo, ary efa manomana ny kôminiô voalohany izy ireo.

Hody faran'izay haingana arak'izay azo atao aho, satria na dia eo aza ny filàko hiala sasatra kely dia mikisaka ela ny fotoana rehefa tsy eo amin'ny asa izay tian'Andriamanitra hametrahana antsika isika.

Manoro hevitra an’Andriamatoa Martinet ny amin'ny halemem-panahy sy ny faharetana aho, tahaka ny ohatra izay nasehon'i Jesoa Kristy Tompontsika teo amin'ny zavatra rehetra ; an'Andriamatoa Chériot, ny zotom-po, ny fiaretana, fanoloran-tena tanteraka ho eo am-pelatanan'ny fitondran'Andriamanitra izay mikarakara ny zanany rehefa mitoetra eo am-pelatanany izy ireo, ary tsy mikatsaka afa-tsy ny sitrapon'Andriamanitra eo amin'ny zavatra rehetra ; ho an'Andriamatoa Boyet ny zotom-po hanao izay atoron'ny Fanahy Masina azy, toe-panahy feno fikelezan'aina sy fanoloran-tena mba hanokanana ny tena manontolo ho an'Andriamanitra ; an'Andriamatoa Suchet, fanetrentena, fahamarinana, fahafantarana ny tenany, fahatonian'ny fanahy izay miasa loatra ho an'ny hafa. Mangataha amin'Andriamanitra, ho ahy, fanahy tsara eo amin'ny zavatra rehetra ary eo amin'ny fanalako ireo fahoriana sy fahalemena rehetra izay mandreraka ahy ka ho tonga mpanompo sitraky ny fony, tsotra sy mahantra am-po amam-panahy.

Manahy aho fa ho tonga fototr'aretina ny tokotany noho ireo fako be izay ariana ao, tokony hariana any ivelany any ireny fako ireny.

Karakarao tsara daholo ny zavatra rehetra ary aoka ianao salama lalandava. Raha mila zavatra ianao dia miangavia an'i Masera Maria mba hanome izany anao.

Mangata-piarovana ao amin'ny vavaka ataonao aho mba hangatahanareo amin'Andriamanitra, ho ahy ny tena fiovam-po marina.

Ilay anao manontolo ao amin'ny Tompontsika.

A. Chevrier.

27 (24) [2] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                        (Septembra 1865)

Ry namana hajaina sady malalako indrindra,

Tonga teto Tour du Pin omaly tamin'ny 8 ora alina izahay. Tany amin'ny fianakaviana tsara atao hoe Chalon izahay no natory, ary nanan-kevitra ny hiakatra any Chatanay afaka fotoana fohy. Salama ny reniko, ary maneho aminao ny fanajana feno izy.

Ampiasaiko mba hialàna sasatra sy hanangonana hery ara-pahasalamana ny andro vitsivitsy hitoerako aty, ary indrindra koa hanalako izay havesaran-tsaina ato amiko, mba hahafahako mandray indray ny asako. Tena menatra aho mahita anao tototry ny raharaha maro be, ianao izay mila koa fialan-tsasatra ; nefa manantena aho fa tsy ho malaina lava izao foana akory. Mangataka fiarovana amin'Andriamanitra ao amin'ny vavaka ataonareo aho.

Mampamangy any amin'Andriamatoa Boulachon, amin'ireo Frera sy Masera ary ireo ankizy madinika rehetra.

Raha mihevitra ianao fa mahasoa ireo ankizy ny valo andro, ary ho afaka koa ny handamina ny raharaha miaraka amin'ireo Mompera Capucins ho amin'ny laretirety sy ny kônfirmasiô, dia tokony hatao izany mba hitandroana mandrakariva ny fifandraisana tsara amin'ireo Mompera ireo izay tena ilaintsika tokoa.

Matoky ao anatin'ny fahendrenao izany, ary alamino miaraka amin'Andriamatoa Boulachon, raha hitanao izy.

Fankasitrahana ombam-pitiavana ho an'Andriamatoa sy Ramatoa Laforest.

Izaho ilay rahalahinao mpiara-miasa mikely aina ho anao ao amin'ny Tompontsika, amim-pitiavana vokatry ny fo tokoa.

A. Chevrier

Lalan'i Chatanay, ao amin'Andriamatoa Claude Frêchet, any Tour du pin, Isère.

28 (25) [3] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                           Lohataona 1866

Ry namana sady mpiara-miasa malalako indrindra,

Tena nalahelo anao tokoa izahay . raha ny taratasinao voalohany no tonga nanome toky anay ny aminao sy ny amin'ilay namanao, ary na dia nahatsara anao aza ny dia nataonao, matoky aho fa tsy handeha ho tonga hatrany amin-dry zareo Comanches ianao satria lavitra be any ary ilay Andriamanitra tsara tsy mangataka an'izany.

Raha nahita an'i Rome izahay dia gaga sy talanjona ary faly koa niaraka tamin'izay raha nahita ireo fahatsiarovana kristiana tsara rehetra mampahatsiaro ny amin'ny finoana ; ary amin'ny maha-pretra anay dia nankalaza am-pifaliana ny Mistery Masina tao amin'ilay lavabato voahasina izay efa nandehanan'ireo olo-masina teo alohanay izahay. Faly aho amin'ny fahasambaranao, miara-mizara izany fahasambarana izany aminao aho ary miangavy anao mba hanambara teny kely iray ho anay eo amin'izay toerana alehanao mba hahazoanay aina kely ao amin'ny fihavanan'Andriamanitra.

Olona maro no manontany vaovao tamiko mikasika anao sy ny hoe rahoviana ianao no hiverina, nampanantena azy ireo aho fa tsy ho ela dia ho eto aminay ianao ary dia ho faly tokoa izahay hanana anao.

Nanambara tamiko ianao fa mieritreritra lalandava an'i Prado. Indro ary homeko vaovao mikasika azy ianao mba ho fanomezana fahafaham-po anao.

Salamalama ihany ireo ankizintsika afa-tsy ny ankizivavikely iray izay voan'ny nendram-boalavo, efa notsaboin'Andriamatoa Fauconnet izy ary efa mihatsara izao. Nasaiko notanterahina teo am-pandriana ny kômoniô voalohan'io zaza io, efa andalam-pahasitranana izy izao.

Voan'ny fanaviana mafy i Robert kely avy tany amin'ny ray aman-dreniny izy, inoako fa tsy ho aretim-be izany. Salama avokoa ireo zanatsika hafa sisa rehetra ary manolotra ho anao ny arahaba feno fanajàna sy miandry izay mba fahatsiarovana kely entinao avy any amin'ny dianao. Mamerina foana ireo fomba fanaony Andriamatoa Théodore, efa ho 8 andro izy izao no tsy afaka nanao na inona na inona ka tena mankarary ahy mihitsy izany, tato anaty ny 2 andro izao dia nihatsara izy. Ny fisainan'i Andriamatoa François dia ny teo ihany ny teo tsy misy fiovàna. Mila anao izy ireo mba hifampitàntana aminy. Niverina Andriamatoa Jacques ilay mpiandry varavarana mahafatra-po antsika tsy nila azy ny tany Chartreuse nitondra ny entany niverina eto amintsika izy ka tena faly be tokoa aho ny amin'izany ; Andriamatoa Suchet dia mbola iny izy iny foana. Salama i Auzon. Mahafinaritra daholo ireo ankizy mpianatsika afa-tsy i Pertoud izay lasa niverina any amin'ny ray aman-dreniny, mbola tanora loatra izy, ho hitantsika ny aminy ao aoriana. Mivavaha mafy amin'i Md Piera sy Md Paoly, ho an'ireo apôstôly kelintsika ireo mba hahomby izy ireo. Tsy misy afa-tsy amin'izy ireo ihany no ahazoantsika hanorenana fanantenana kely ; ny rehetra, ny rahalahy, ny anabavy ary ireo ankizikely rehetra dia manolotra ny fanajany anao ary mangataka vavaka aminao sy miantso anao hody alohaloha.

Raha ny amin'Andriamatoa Martinet indray, diniho sy fakafakao tsara ny aminy, jereo raha afaka manao zavatra ho an'ireto ankizintsika, mino aho fa tena havanana amin'io asa io izy, tiany io asa io. Dia tsy ho azontsika atao ve ny mametraka fitokisana aminy ny amin'ny fikarakaràna ireo ankizintsika, tena matanjaka izy ; Andriamatoa Théodore kosa efa tena osa, mivavaha mafy ho amin'izany ary diniho tsara izy. Ento eo anatrehan'Andriamanitra ny fandinihana azy. Tsy maintsy mihevitra isika fa ny raharahan'ny mpisorona dia mitondra miaraka aminy ny fahasoavana ary dia inoako fa ho moramora kokoa angamba, ary raha toa ka tsy maintsy miandry olona tonga lafatra, aiza no ahitantsika izany ? Koa farany dia mangataka an'izany amin'Andriamanitra sy amin'ny fahendrenao aho.

Raha ny momba an'Andriamatoa Forvielle, aoka izy hanao izay tiany, tsy misy azoko antenaina intsony ny aminy, tsy handray azy eto Prado intsony aho, tsy hanana fandriampahalemana mihitsy mantsy izahay.

Mangataka an'ilay Andriamanitra isan'andro aho mba handefasany ho ahy pretra tsara fanahy mba hitarika ireto mpianatsika tanora ireto ; tsy fantatro raha mety ny miankina amin'Andriamatoa Jacquet rahatrizay tsy ho eto Prado intsony izy. Tsy misy mihitsy ny antoka. Rehefa miverina ianao, dia ianao angamba no hanapa-kevitra ny aminy.

Mieritreritra matetika ny aminao sy amin'ireo namanao aho. Raha mba manam-potoana malalaka hiresahana amin'i Mgr Dubuis ny amin'i Prado ianao dia mba havaozy aminy ange azafady ny fanehoako ny fanajàna sy ny fankasitrahana tsy misy fihatsaram-belatsihy ny amin'ny fitsidihany. Mba ampatsahivo ao amin'ny fitadidian'i Rtoakely Catherine ilay renikeliko sy Masera Marie izay faly mihitsy amin'ny fahatongavany eto Rome ny amiko. Aoka izy tsy hanadino hanoratra ny laharana faharoa amin'ny kahie mirakitra ny tantaram-piainany, izay inoako sy antenaiko fa hahaliana kokoa noho ilay voalohany, noho ireo fety maromaro izay natrehinareo. Mino aho fa mbola manohy foana mandroso ireo sakafo tsara "mastignance" sy "polastons"fanaony ny ao amin'ny "La Rosette", raha tsy hoe angaha efa niova toerana fisakafoanana hafa ianao.

Toa azoko sary an-tsaina koa fa ao amin'ilay tranontsika taloha an'i Mompera Cassandre ianao no mipetraka, tsy ambaranao ahy izany, kanefa dia voavinaniko ihany. Meteza ianao haneho ny fahatsiarovana mamy avy amiko amin'ireo olona tsara fanahy sady maha-te-ho tia, izay nandray anay tsara tokoa nandritra ny fivahiniananay teto Rome.

Misaotra betsaka tamin'ireo taratasy mahafinaritra nalefanao, tena nahafaly anay tokoa izy ireny.

Tsy manadino anao izahay. Tsarovy izahay eo anilan'ireo martiora masina, ary mangataha tso-drano kely amin'i Papa Ray Masina ho anay.

Izaho ilay rahalahy mpiara-miasa sady mikely aina ho anao ao amin'ny Tompo.

A. Chevrier

Miangavy anao aho mba tsy hanadino ahy eo anilan'Andriamatoa sy Ramatoa Picoli sy hanome toky azy ireo ny fankasitrahana feno noho ireo fahasoavana ara-panahy izay azony ho antsika indrindra indrindra ny amin'ny "Portioncule", tena tsara fanahy sady maha-te-ho tia tokoa Andriamatoa d'Achilée.

Ilay anao manontolo.

A. Chevrier

29 (26) [4] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                         13 Janoary 1867.

Ry namana hajaina sady malala indrindra,

Isan'andro, madritra ny sorona masina, izahay dia mivavaka ao amin'ny "St Sacrifice", ho an'i Dadatoa malalanao, ho anao, ho an'ny fahasalamanao ary ho an'ireo fanirianao manokana. Makà fotoana izay hilainao. Nanoratra ho an'Andriamatoa le Curé St André aho omaly mba hilaza aminy fa tsy ho afaka ny hanao lamesa any aminy ianao ary Andriamatoa Boulachon dia mbola any Ste Blandine amin'ny mitataovovonana ; koa arak'izany dia tokony ho nivonona ny ho amin'ny androany izy.

Mbola tsy misy fihatsarany foana ny toe-pahasalaman'Andriamatoa Jacquier, indraindray izy mijaly be ; indraindray anefa izy hita fa mihatsara. Tsy hitanay intsony izay hevitra. Tsy misy afa-tsy Andriamanitra irery ihany no mahalala raha havelany ho anay izy.

Nanoratra ho ahy Andriamatoa Martinet omaly, vao afak'omaly izy no nanomboka nipetraka tany Salaize. Naniry ny handalo tao Assise izy alohan'ny hodiany any Lyon, any amin'ny Alarobia dia ho eto aminay. Toa karazan'olona mba mahavita izay asaina ampanaovina azy tsara ihany izy, ary mandefa zavatra maro feno fanajana ho anareo. Salama ny reniko ary maneho aminareo ireo fahatsiarovana mamy avy aminy. Toy ny teo aloha ihany ny fiainana ato an-trano. Tezao tsara ny tenanao, hanampy anao anie Andriamanitra.

Ao amin'ny fo feno fitiavana tsy misy fihatsarambelatsihy, voninahitra ho ahy ny ho tonga mpanompo sy rahalahy manokan-tena ho anareo ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

30 (27) [5] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.        Chatanay, 6 Aogôsitra 1867

Ry namana hajaina sady malala indrindra,

Misaotra anao izahay sy ny reniko tamin'izay rehetra nataonao tamin'ny fandevenana an'i Chevrier Nenitoako, efa nijaly be tokoa iny ramatoa mahantra iny, ary azo ambara aza fa hoe efa tsy naman'izao tontolo izao intsony, enga anie Andriamanitra mba handray azy ao amin'ny famindrampony, manaova vavaka fohy ho azy mendrika ny sorona masina.

Efa mamindra tsara aho izao, fa ny lohako no mbola reradreraka foana ; eto Chatanay aho, amin'izao fotoana izao, no mipetraka. Tsara ny andro. Antenaiko fa hamelombelona ahy indray atsy aoriana kely atsy ny rivotra sy ny fialan-tsasatra. Miha -ela amiko ny fotoana, lavitra ilay andin'ondrikeliko ; kanefa tsy manahy aho satria fantatro fa tsara ambina izy. Karakarao tsara koa ny tenanao mba tsy harary.

Ho asa vita tsara, ireo izay rehetra hataonao. Alohan'ny hamaranana ny anjaran'i Mgr Charbonnel ho amin'ny fitondrana ireo ankizy ho any amin'ny "Grand Seminaire" dia metimety kokoa angamba ny miandry ny fahatongavan'i Mgr Dubois mba hahafantarana raha eto Lyon izy amin'ny faha – 22 na faha – 23n'ny volana. Mety hanahirankirana an'ireo Andriamatoa ao amin'ny "Grand Seminaire" ireo ihany mantsy ny hampiditra ireo ankizivavikely ireo ao amin'ny lasapeliny, satria inoako fa tsy hamela ny hanaovana izany izy ireo, kanefa manam-potoana handaminana ny amin'izany isika.

Manolotra ho anao ny fanajana sy ny fankasitrahana feno izahay sy Neny. Ny fitiavako ho an’ny rehetra ao an-trano.

Mba omeo kely an'i Frera Joseph anie ity taratasy ity mba hananany zotom-po sy hery bebe kokoa.

Talohan'ny handehanany dia toa tsy faly ilay mpanao zaridaina. Tsy te-hikarakara ny fitafian'ireo ankizy izy ; tsy maintsy taomina izy mba hampiasa ny fitiavana ary ambara aminy fa ny fampiharana io hatsaram-panahy io dia manan-danja be lavitra noho ny sisa rehetra.

Ilay mahatsiaro anao ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A Chevrier

31 (28) [6] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                               Oktôbra 1867

Ry namana hajaina sady malala indrindra,

Salama tsara aho, efa mamindra tsy mila tehina, sitrana ny aretin-dohako efa ho roa andro izay. Mihevitra ny hody aho amin'ny Alarobia hariva. Tsy maintsy mody rahampitso ireo latinista. Hifankahita amin'izy ireo aho ny ampitson'ny fahatongavany mba hanome azy ireo ny hevitro.

Misaotra anao betsaka amin'ireo halemem-panahy rehetra.

Maneho aminao ny firahalahiana feno fanajana izahay sy reniko.

Raiso amin-kafaliana ny fiarahabako sy ny fanajako feno ary ombam-pitiavana anao.

A. Chevrier

32 (29) [7] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                                          [1868]

Ry namana malala

Tonga avy any La Salette i Masera Claire. Manararaotra ny fotoana malalaka aho izao mba hilazako aminao fa mihinana fampivalanana aho, koa raha mba afaka manemotra ny fitsidihanao ho amin'ny Atalata ianao, dia hanana fotoana malalaka kokoa aho.

Noferanay ho amin'ny Alatsinainy ny fotoana mba ahafahanay miomana kokoa ho amin'ny fiverenana.

Koa mba ilazao àry i Frera Jozefa mba handika amiko ny "ordo" izay boky fandaharana lamesa ho amin'ny telo andro manaraka : Alarobia, Alakamisy, Zoma.

Raiso amin-kafaliana ny arahaba feno fanajana sy firahalahiana atolotro anao.

A. Chevrier

33 (30) [8] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                            20 jolay [1868]

Ry namana sady mpiara-miasa malala indrindra

Tena nijaly tokoa ianao teny an-dalana izany, hivavaka amin'Andriamanitra izahay mba hahasoa anie ny ranomafana ary mba tsy hanimba ny soa ataon'ny rano anie ireny fotoam-pijaliana ireny. Tena faly tokoa izahay hahita anao indray ho eto anivonay mba hiarahantsika miasa ho amin'ny voninahitr'Andriamanitra.

Toy ny teo aloha ihany ny fandeham-piainana ato an-trano. Mbola manohy ny hafetsifetsena fanaony foana Andriamatoa Théodore. Tena tsy hitako mihitsy marina izay hatao e ! Miandry anao aho, tena mila anao tokoa aho.

Indro alefako aminao taratasy roa hitako tao anaty fitoeran-taratasy, misy iray koa io ho an'i Monseigneur.

Meteza ianao mba haneho ny fanajàna tsy misy fihatsaram-belatsihy an'i Monseigneur avy amiko. Mangata-piarovana ao amin'ny vavakao izahay rehetra.

Mampamangy hoy Andriamatoa Boulachon.

Raiso miaraka amin'ny fanajàna ny ato an-trano, ny firahalahiana tsy misy fihatsarambelatsihy.

A. Chevrier

34 (31) [9] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J. St Jean de Soudain [Karemy 1869]

Ry namana malala sady hajaina

Efa mba manomboka miteny mazava tsara aho, ary manantena fa afaka andro vitsivitsy dia hiverina tanteraka ny feoko. Miha-ela amiko ny fotoana, hanalavitako anareo sy ilay tontolo keliko ; nefa manantena aho fa tsy hamela ahy hisaraka anareo fotoana ela ilay Andriamanitra tsara.

Tezao tsara ny tenanao mandritra izay fotoana itoeranao aty, mba tsy handreraka anao loatra ny asa atao ary mampamangy amin'ireo Andriamatoa isany ireny. Mitandrema tsara ianao ny amin'Andriamatoa Salignat izay be resaka loatra, inoako fa tsy tsara ny hamelana azy hifady hanina satria hitako mantsy tato anatin'ny andro vitsivitsy izay fa valabalaka izy. Ary Andriamatoa Sellier, manao ahoana ny fahasalamany ? Tena reraka izy tao ho ao izay, tokony hasiana afo hamindroana ao amin'ny efitranony, raha toa ka ilainy izany.

Ary ny amin'ireo ankizy madinitsika, mino aho fa hendry tsara izy ireo, lazao izy ireo fa mivavaka ho azy ireo aho mba hanaovany tsara ny kôminiô voalohany, ary mba hiomana amin'izany ao anatin'ny fivavahana sy ny fankatoavana izy ireo.

Talohan'ny handehanako, dia saika hilaza tamin'Andriamatoa Georges aho mba tsy hanakana ireo latinista hihinana sakafo maivana. Ireo zanaka mahantra ireo dia mila mihinana ny anjara sakafony ; hadinoko anefa ny nilaza izany taminy, koa miangavy anao aho mba hanonitra ny fanadinoako.

Raha mbola ny ho avy amin'ny Alakamisy foana ny fikasanao, dia hifanahita aminao an-kafaliana izahay, izaho sy Andriamatoa Mompera Curé.

Fahatsiarovana feno fankasitrahana avy amiko, ho an'Andriamatoa sy Ramatoa Laforest.

Salama tsara ny reniko.

Izaho, miaraka amin'ny fitiavana marina sy fankasitrahana feno, ilay namana sy mpanompo mikely aina ho anareo ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

Ao aminy M. le Curé de St Jean de Soudain, à la Tour du pin, Isère

Asiako taratasy kely ato ho an'i Masera Claire izay sahiran-tsaina lava izao. Mba omeo azy kely ity, ka aoka tsy ho tsikaritr'ireo Masera hafa, mba hisorohana ny fialonana izay tena tsy resaka madinidinika intsony eo amin'izy samy izy.

35 (32) [10] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J. St Jean de Soudain, 16 Avrily 1869.

Ry namana hajaina sady malala indrindra

Tena miala tsiny betsaka aminao aho amin'ireo fahasahiranana rehetra izay omeko anao ; nefa manantena aho fa hamaly soa anao eo amin'izay rehetra nataonao ho anay Andriamanitra.

Afak'omaly alina izahay no tonga, tsara be ny andro tamin'izay ; omaly anefa avy ny orana, nampahatonga ny tontolo ambanivohitra ho tena tsara tokoa izany ranon'orana izany. Mbola tsy afaka mivoaka any ivelan'ny trano aho amin'izao fotoana izao satria avy hatrany dia farina ny feoko ; kanefa hisinda izany afaka andro vitsivitsy.

Manao ahoana ny fahasalamanao ? Efa lasa ve ireo ankizintsika ? Voapetrak'Andriamatoa François tamin'ny toerany daholo ve izy ireo ? Tsy ho banga indray ny toerana amin'ity indray mitoraka ity ; raha tsara ireo toerana ireo dia fitondran'Andriamanitra ho antsika izany.

Ilazao kely Andriamatoa François azafady mba tsy handefa any aminy M. le Curé de St Jean ny faktioran'ny famonosana ireo miseliny roa. Afaka mandoa izany faktiora kely izany tsara tokoa isika, ary efa tena nanao be ho antsika tokoa izy tao anatin'ireny fotoana ireny.

Mba ilazao koa izy hoe raha vantany vao voafono ireo Evanjely miray dia mba handefasany aho. Ilaiko mantsy izy ireo ho amin'ny tantaran'ny Mistery sy ny lalan'ny hazofijaliana.

Tsy tokony ho hadinoin'Andriamatoa Suchet mihitsy koa ny mandeha maka ny akanjon'i Frera Jozefa izay angamba mety ho tonga amin'ny herinandro ambony, mba hisy soutane iray hisoloany amin'ny fotoana hahatongavany.

Mety ho nalahelo be mihitsy izay angamba Andiamatoa Laforest tamin'ny tsy nandehananao tamin'ny raharahany tany Roanne ; kanefa heveriko fa tsy sahaza ary tsy tsara mihitsy ho antsika pretra, ny mitsabaka loatra amin'ny raharaham-pitsarana, raha tsy hoe angaha voaantso ho amin'izany isika. Aoka izy hiandry am-paharetana, ary Andriamatoa Laforest koa anie mpisolovava mahay e, ka ho hainy tsara, mihoatra noho ny hafa rehetra, ny miandany amin'ny tenany sy milaza ny antonantony.

Mba hanehoy arahaba feno fanajana avy amiko Andriamatoa Jaillet, ary hiangavio Andriamatoa Alexandre mba handavaka ny varavarana fandehanana izay nangatahiny tamiko.

Tsy maintsy ampaherezina koa Andriamatoa Guerre izay maniry lalandava ny ho hody ; alohan'ny handehanany dia nilaza tamiko izy mba hitadiavantsika mpanasa lamba hafa, satria afaka tapa-bolana izy dia mety handeha, tsy fantatro ny antony mahatonga azy handeha. Tena hampalahelo tokoa raha ho izany no zavatra hiseho, satria tena olo-marina sy tena nitandrina ny lamba nokarakarainy fatratra tokoa izy.

Mba manoratà ho ahy, ary raha mba manana fotoana kely ianao amin'ny herinandro ambony, dia mba tongavà mamangy anay, fa tena hahafaly anay tokoa izany. Mampamangy any amin'ireo Andriamatoa isany mpampianatra antsika, ary any amin'ireo latinista.

Mangataka fiarovana amin'Andriamanitra ao amin'ny vavakareo aho ; raiso ary ekeo ny fanehoam-pankasitrahana tsy misy fihatsarambelatsihy ary ny fanajako feno sy tanteraka.

A. Chevrier

Ao amin'Andriamatoa Le Curé de St Jean, akaikin'i Tour du pin, Isère.

36 (33) [11] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                                  3 Mey 1869

Ry namana sady mpiara-miasa malalako indrindra,

Nifanaraka tamin-Rtoakely Mélanie aho fa handeha ho any Ars andro vitsivitsy izy mba hahazo hery sy hanao laretirety kely, avy amin'izay no hiezahantsika ampidirana azy ao amin'ny Trappistines.

Mba teneno kely Masera Antoinette mba hanao ny raharaha ao an-dakozia mandritra izany fotoana izany, satria mantsy izy mahalala ny fandehan-javatra rehetra ao an-trano, i Masera Catherine kosa no hisolo azy eo amin'ny toerany.

Mety mba hanana fandriampahalemana sy filaminana kokoa isika angamba amin'izany fomba fiasa izany.

Omeo vaovao mikasika anao sy ny amin'ireo latinista kelintsika aho.

Ilay namana mpiara-miasa nikely aina ho anao.

A. Chevrier

37 (34) [12] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                              3 Mey, [1869]

Ry namako malalako indrindra

Hadinoko ny nanome taratasy anankiroa an'i Melanie androany maraina. Ny taratasy iray dia misy taratasy fandraisam-bola (mandat) misy sora-bola mitentina 10 francs izay asaina alain'Andriamatoa Suchet any amin'ny Paositra ; ary ny taratasy faharoa kosa dia taratasin'ny reny anankiray Luce no anarany, ary mitady ny zananivavy izay vao natao kôminiô voalohany tamin'ny farany teo, ary napetrak'ireo Masera amin'ny toerana iray. Mba omeo an'ireo Masera niandraikitra izany ity taratasy ity, dia asaivo alefany eny amin'ny reniny ilay zazavavy kely.

Miha-ela amiko ny fotoana hodiako eo anilanareo ary minoa ahy ianareo fa tena fahafoizantena lehibe no ataoko amin'izao fitoerako lavitra anareo izao.

Ilay mahatsiaro anareo mandrakariva ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

38 (35) [13] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                            16 Jolay [1869]

Ry namana hajaina sady malala indrindra

Nanahy ny aminao tokoa izahay, tsy fantatray hoe manao ahoana ny fahasalamanao ary moa ve ianao mbola ao Vichy ihany, ny taratasinao tonga no nampahalala anay. Tena malahelo tokoa izahay fa mbola tsy salama foana ianao ary tsy nahatsara anao ny ranomafana. Antenaina fa ny fivahiniana any St Germain Laval dia hahatsara anao kokoa ka hanonitra tsikelikely ny tsy mety avy tamin'ny rano.

Makà izay fotoana rehetra ilainao mba hahasalama anao ary kajio tsara ny fahasalamanao. Salama ireo seminarista eto amintsika ary maneho aminao ny fanajana feno. Manomana ny fanadinany i Frera Josefa, mampamerimberina azy isan'andro ny lesony aho. Miandry ny fihaonan'i Kardinaly sy Mgr Dubuis i Andriamatoa Salignat ny amin'izay ho fanapahan-keviny.

Faly tokoa aho manana izao fotoana izao mba hanehoako amin'Rtoa Masera St Edmond ny arahaba feno fanajana sy fankasitrahana azy tamin'izay rehetra efa nataony ho an'i "Providence".

Tsy manadino anao izahay ao amin'ny sorona masina, mba tsarovy koa izahay sy ireo rehetra miaraka aminay.

Maneho aminao ny veloma feno fanajana Andriamatoa Jaillet ireo seminarista rehetra ary koa ny reniko.

Ekeo sy ankasitraho koa ny fanehoako ny fitiavako tsy misy fihatsarambelatsihy.

A. Chevrier

39 (36) [14] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.    Lyon, faha-24 Aogositra 1869

Ry namana hajaina sady malala indrindra

Tsy nahafa-po anay ireo vaovao nambaranao mikasika ny fahasalamanao, koa manaova ianao fialan-tsasatra betsaka ary dia ho hitanao fa ho salama tsara ianao, ka manantena izahay fa ny taratasinao manaraka dia hanome toky anay bebe kokoa ary hanambara aminay fa efa salama tsara ianao.

Iangaviako ianao mba hisaotra ny "Sa Grandeur" amin'ireo fitiavana izay nentiny ho an'ny ato an-tranontsika ary ilazao koa izy fa mivavaka ho an'ny fahasalamany sy ho an'ny fahombiaza'ireo asa ataony izahay.

Naka fialan-tsasatra nandritra ny andro vitsivitsy Andriamatoa Salignat ary hiomana koa ho amin'ny fanamasinana ho pretra (ordination), izay hataony amin'ny volana Oktôbra.

Eo ho eo ihany ny fiainana ato an-trano. Misy marary ao amin'ny ati-vavan'Andriamatoa Jaillet, manelingelina azy mandrakariva ny solonifiny. Tsy manan-tsanda noho ny antsika ny nifin'ny hafa, manao veloma anao izy.

Nandeha namonjy fialan-tsasatra ireo latinista, efatra amin'izy ireo no nijanona ary manao ireo raharaha ato an-trano no sady mba miala sasatra koa.

Manao katesizy sady mianatra Andriamatoa Jaricot. Salama ireo ankizy madinika ary miomana ny handeha hijery ny "l'imperatrice" izy ireo androany hariva.

Tsaratsara ihany ny fahasalaman'ny reniko ary maneho aminao ny fanajana izy.

Ao amin'ilay hôtely nisy anao tamin'ny voalohany ihany no alefako ny taratasy, mieritreritra aho mantsy fa tsy mbola niova toeran-kafa ianao, tsy nametraka adiresy hafa mantsy ianao tao anatin'ny taratasinao, ary izany koa no anisan'ny antony nahatara ny valin'ny taratasiko ho anao.

Izaho, amin'ny fo feno fitiavana tsy misy fihatsarambelatsihy, ilay namana nikely aina ho anao.

A. Chevrier

40 (37) [15] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                                          [1869]

Ry namana hajaina sady malala indrindra

Vao avy nandray ireo taratasinao roa indray miaraka aho izao. Misaotra amin'ireo fanirianao tsara sy fahatsiarovana mamy rehetra avy aminao ; ny fahatsiarovanay anao dia tena sarobidy tokoa.

Niresaka tamin'Andriamatoa Jourde, mpifanolobodirindrina amintsika sady fantatrao tsara rahateo koa aho, andro vitsivitsy lasa izay. Nanapa-kevitra ny hanolo-tena tanteraka ho amin'ny asantsika izy, ary tokony hiditra ato an-trano amin'ny herinandro ambony. Heveriko fa hanao ireo asa madinika ato an-trano izy ary ho malemy paika kokoa noho Andriamatoa François. Olona marina sady mahalala fomba tsara tokoa izy, manatanteraka avy hatrany izay rehetra asaina ampanaovina, ary niditra ao amintsika ho an'Andriamanitra.

Ary satria moa efa nandraisana fanapahan-kevitra ny amin'iny raharaha iny, andro vitsivitsy lasa izay koa tsy ho afaka ny hiverina amin'ny teniko intsony aho, ary vokatr'izany angamba no mahatonga azy hanao fifanarahana miaraka amin'ny "Societé St Vincent de Paul", izay izy no mpitan-tsoratra.

Toy ny teo aloha ihany ny ato an-trano. Nanomboka nanao fivoriana kely mikasika ny fivondronan'ny asa ato an-trano izahay tamin'ity herinandro ity, miandry anao aho mba hanampy ahy. Tena ilaintsika tokoa ny fifanarahan-tsaina sy ny fiarahana miaina ao anaty aina iray mba ho amin'ny faharetan'ny asa ataontsika sy ho amin'ny fahamasinan'ny tenantsika rehetra koa.

Mba mivavaha re hoanay e ; tsy manadino anao aho.

Raiso miaraka amin'ity taratasy ity ny fanajana tsy misy fihatsarambelatsihy avy amin'ilay mpanomponao tena tia anao.

A. Chevrier

Misaotra anao tamin'ireo fahatsiarovana mamy nomenao ny reniko, salama izy. Mahatsiaro ireo fahatsiarovana mamy ny aminao ireo Andriamatoa eto amintsika, miandry anareo rehetra izahay.

Amin'ny manaraka indray !

41 (38) [16] Ho an'i L'Abbé Bernerd

Andriamatoa L'Abbé Bernerd, ao amin'ny Providence du Prado,

Rue Chabrol 55, Lyon – Guillotière.

                                                    J.M.J.         [Chalamont, 14 Jona 1870]

Ry namana hajaina sady malala

Misaotra amin'ireo filazalazana (renseignements) nambaranao sy fisahirananao tamin'ny fitsidihana ireo olona maro samihafa ireo ; tsy mba ho voasolo na oviana na oviana mihitsy ireo mpanao asa soa.

Noho ny tsy fahafantarako na ao amin'ny Prado ianao na tsia, dia nametraka taratasy kely ho anao aho ao amin'ny taratasy izay nosoratako ho an'Andriamatoa Jaricot, mba hiangavy anao hamerina hanao lamesa fanindroany androany raha ilaina izany ka mba hisy lamesa telo eto amin'ny Prado. Manantena aho fa handeha tsara daholo ny zavatra rehetra.

Efa mihatsara aho, nampiverina tsikelikely ny heriko, ny fialan-tsasatra sy ny sakafo tsara ; na izany aza anefa, mangataka aho ny mbola hitoeranao andro vitsivitsy aty mandra-pahatongan'ny fety. Miha-ela amiko ny fotoana hodiako any amin'ny Prado ; kanefa mila fialan-tsasatra misimisy kokoa aho mba handraisako indray ny asako avy eo.

Ary satria, Andriamatoa L'Abbé Jaricot efa miandraikitra ny raharaha ato an-trano ; dia ianao izany no hisahana izay rehetra mikasika ny raharaha ivelany toy ny fitsidihana, ny fangatahana fanampiana, ny fandoavam-bola aty ivelany, irakiraka amin'ny fividianana izay rehetra mety ilaina ao an-trano ; amin'ny alalan'ny fanomezana ny tsirairay ny adidy aman'andraikiny, hizotra tsara kokoa ny fiainana ato an-trano ary dia ho fantatro mazavazava kokoa ny amin'ny ho anjara andraikitry ny tsirairay.

Tena mila tokoa ny fahasoavana avy amin'Andriamanitra isika alohan'ny hahatongavana amin-javatra iray, hentitra sy maharitra kanefa tsy maintsy ao amin'Andriamanitra no antenaina izany.

Tezao tsara ny tenanao ary mivavaha ho an'ilay mpanompo mahantranao izay tsy manadino anao eo akaikin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

Fanajana no atolotro ho an'ireo fianakavianao.

42 (39) [17] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                            [Oktôbra 1870]

Ry rahalahy malala hajaina indrindra

Tsy manery anao mba hiverina indray any Lyon aho, raha tsy hoe angaha tianao ny ho tonga "garde nationale". Nahazo baiko mba ho anisan'ny ao amin'ny "garde nationale"izahay androany maraina, fa raha tsy izany dia voasazy mandoa lamandy na hampiditra am-ponja, tsy hoe izahay ihany fa ao koa ry Andriamatoa isany Curés sy Vicaires.

Avy any amin'ny "archevêché" aho izao. Nilaza taminay Andriamatoa Pagnon, fa tsy hiharan'ny lalàna ny pretra, sady ankehitriny koa moa tsy misy intsony izany lalàna izany. Manantena aho fa ho oram-baratra ihany izany ary sorisory ateraky ny fanaovana akanjo fanamian'ny pretra. Ianareo ihany anie dia mahita fa tsy tsara ê !

Somary notoherina ihany izahay hatramin'izao fotoana hitenanay izao.

Salama tsara ireo Andriamatoa ary mandefa aminao ny arahaba feno fanajana. Mbola tsy nanatanteraka ny kôminiô voalohany izahay. Nandroaka ankizy tokotokony ho eo amin'ny antsasak'isan'izy ireo aho, ireo izay tsy dia tena vonona loatra ny hianatra, satria tsy dia mahazo fanampiana be loatra izahay. Mihevitra izahay ny hanatanteraka izany kôminiô voalohany izany afaka tapa-bolana, raha omena fotoana ; miomana mandrakariva ny haheno poa-basy vitsivitsy izahay. Misy ady mantsy ifanaovan'ny manana saina miloko mena sy ny saina telo loko. Tamin'ny asabotsy teo dia nandramanay nesorina ny saina miloko mena mba ho soloina saina telo loko, kanefa dia tsy nety ê ; mety hisy mihitsy ny ady an-trano, amin'izay kosa angamba dia hihemotra izahay. Tena sarotra be ny toerana misy anay. Mivavaha amin'Andriamanitra ho anay.

Meteza ianao haneho amin'i Mgr Dubuis ny fanajana feno sy tanteraka avy amiko, arahaba avy amin'ny mpiara-mianatra taloha ho an'Andriamatoa Barricand, izaho miaraka amin'ny fo feno fitiavana sy firahalahiana tanteraka, ilay nanokan-tena ho anao.

A. Chevrier

43 (40) [18] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                       30 Aogôsitra 1871

Ry Ray hajaina sady malala

Misaotra anao aho amin'ireo vaovao tsara izay nomenao anay. Mirary izahay mba hahasoa anao anie ny ranomafana ka hamerina anao eo anivonay rehetra, salama tsara.

Salama tsara daholo izahay rehetra.

Tsy mbola tena mazava tsara ny amin'ny raharahan'Andriamatoa Dutel, tsy mbola niresaka tamiko izy ; ary izaho koa tsy sahy nanontany azy ny vahaolana.

Any Tour du Pin ny reniko. Mihevitra ny handeha haka azy any aho rahampitso, ary hitondra an'Andriamatoa Joanny sy ireo roa hafa koa amin'ny Asabotsy.

Tsy tezitra mihitsy aho amin'ny fahitana fa tsy tody hatramin'ny farany ny dia ho any Amerika, satria olona tsy azo ametrahana fitokisana iny lehilahy iny ; mety ho afaka hahita fomba hafa ihany isika hampiverina an'i Auzon raha antsoin'Andriamanitra ho eo anivontsika izy. Tezao tsara ny tenanao ary tsarovy ao amin'ny Sorona Masina izahay.

Maneho aminao ny veloma feno fanajana ireo Andriamatoa rehetra ireo, ireo ankizintsika koa, toa izany.

Raiso ary ankasitraho ny foko feno fitiavana tsy misy fihatsarambelatsihy.

A. Chevrier

Mbola tsy fantatr'i Masera Antoinette foana hoe rahoviana izy no handeha, ela fanapahana hevitra izy.

35 francs fotsiny no vola fanampiana voangoko.

Ilay mahatsiaro anao.

44 (41) [19] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                        [Septembra 1873]

Ry rahalahy malala hajaina

Misaotra amin'ny taratasy mahafinaritra nalefanao. Nasaiko narotsaka any amin'ny paositra omaly ny "bréviaire" (pars autumnalis) izay angamba ho tonga alohaloha ihany any aminao mba ho ampiasainao amin'ny fotoana nomena. Karakarao tsara ny tenanao, ary araraoty ny fizaran-taona tojo anao any ka dia miverena aminay salama tsara.

Tsy dia misy vaovao misongadina manokana eto Prado afa-tsy ny fanirianay rehetra mba ahafahan'i Monseigneur ho tonga amin'ny Rozery masina, andron'ny kôminiô voalohany. Hivavaka izahay mba hilaminan'ny asany rehetra ka mba hananany fotoana malalaka amin'io andro io.

Nitsidika an'i Mompera Jaillet i Mompera Regis omaly, sady nandalo izy no nanao veloma anay ary nanome toky ny hiverina, hitory ny laretiretin'ny ankizy.

Niverina indray avy any Trappe Andriamatoa Isidore, nikaroka toerana hipetrahana izy, ary dia ao amin'ilay mpanadio lamba ao Vaise izy no mipetraka.

Ary ny amin'Andriamatoa Joanny tsara fanahy ? Tena mampalahelo mihitsy ny nanombohantsika diso aoriana loatra ireo fikarakarana tena ilaina ho amin'ny fahasalamany. Tena hitako ho mihareraka foana izy ary tena tsy manam-bola mihitsy. Asa raha mbola tian'Andriamanitra ny hitazonana ny ainy satria Izy mantsy izy no tompon'ny aina. Aoka isika tsy hanadino azy ao anatin'ny vavaka izay asandrantsika.

Ireo ankizy sy Seminarista tanora eto amintsika dia maneho aminao ny fanajana feno.

Ireo Pretra sy Seminarista eto amintsika dia mitaona anao mba hanararaotra ny fizaran-taona tojo anao any amin'ny misy anao any, ary hiverina aminay tsy ho ela.

Meteza ianao haneho amin'i Sa Grandeur ny fisaorana tena feno fahatsoram-po tanteraka avy aminay rehetra, toy izany koa ny arahaba feno fanajana avy aminay ary ny fangatahanay ho amin'ny fanatanterahana ny kôminiô voalohany.

Raiso ny fitiavanay tena vokatry ny fo.

A. Chevrier

Rehefa miverina ao Roanne ianao, dia hiangaviako mba haneho ny fisaorana sy ny fiarabana feno fanajana avy amiko amin'ireo fianakaviana tsara rehetra, izay nanampy antsika, indrindra moa fa Atoa sy Rtoa Jannet.

45 (42) [20] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.         [Prado] 15 Septembra 1873

Ry namana hajaina sady malala indrindra

Voaraiko omaly ilay taratasinao mahafinaritra ary dodona mihitsy aho izao ny hamaly izany sady hanambara koa aminao ireto zavatra manaraka ireto :

Manam-pikasana ny ho anisan'ireo olona hanao fivahiniana masina any Lourdes, izay hanainga ny 29 Septembra ho avy izao Andriamatoa Dutel sy Andriamatoa Jaricot, ka vokatr'izany dia voatery izahay nandroso 8 andro mialoha ny daty hanaovana ny kôminiô voalohany, ho amin'ny faha – 28 Septembra izao izany.

Nanoratra ho an'i Mgr Dubuis ao St Just D'Avray aho mba hanontany azy raha afaka ny ho tonga izy ny 29 Septembra hanome kônfirmasiô ireo ankizintsika, ary dia nahazo valiny avy amin'Andriamatoa L'Abbé Jaillet aho androany maraina, izay milaza amiko fa ho avy eto amin'ny Prado i Mgr ny 29 Septembra maraina mba hanome kônfirmasiô ireo ankizintsika, ka ny hariva izy dia hiondrana ho any Lourdes. Ireo no vaovao mikasika ny kôminiô voalohany. Raha mba afaka ny ho tonga aloha ianao dia tena hahafaly anay rehetra tokoa.

Nampikônfesy ireo ankizinao izahay eo am-piandrasana ny fiverenanao. Andriamatoa Dutel no nandray andraikitra amin'ny fanaovana laretiretin'ny kôminiô voalohany.

Tena nahafaly ahy ireo vaovao nambaranao mikasika an'Andriamatoa Joanny. Ramatoa Laforest, izay mba vao nifanena tamiko andro vitsivitsy lasa izay, toa mampalahelo be ihany raha mihevitra ny aminy.

Salama daholo ireo Andriamatoantsika ary maneho aminao ny veloma feno fanajana tanteraka, miray fo amiko ny reniko mba hirary fahasalamana sy fahatongavanao soa aman-tsara.

Raiso an-kafaliana ny fanehoako ny fitiavako tsy misy fihatsarambelatsihy sy feno fanajana.

A. Chevrier

46 (43) [21] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                                             1874

Ry rahalahy sy Pretra malala hajaina

Henoko fa nitabataba tany amin'ny efitrano fandriana i Cucuat ary nanafintohina ny rehetra ny teny naloaky ny vavany. Tsy maintsy atao mihitsy izay hanasaziana an'ity tontolo ity tahaka ny zaza madinika.Tena mampalahelo mihitsy ny tsy maintsy ahatongavana eo amin'io lalana io. Koa meteza àry ianao hanome azy na hampaniraka olona hanome azy ny taratasy izay hosoratako ho azy, ary ataovy izany mba ahafahan'ny rehetra mahafantatra tsara fa tsy afaka ny hizaka ny adalan’izy ireny mandrakariva isika.

Vakio ny taratasiko ary atolory azy ampahibemaso androany hariva na rahampitso maraina.

Ilay rahalahy sady mpiara-miasa mikely aina ho anao.

A. Chevrier

47 (44) [22] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                            27 Jolay [1874]

Ry namana hajaina sady malala

Tamin-kafaliana tokoa no nahenoako fa voaray i Blettery malalantsika. Mba hampitao aminy ny fiarahabako sy ny velomako.

Manoratra ho anao koa aho mba hanome anao vaovao mikasika ahy, ary ho an'ny reniko koa izay mitebiteby saina angamba. Salama aho. Nangatsiaka taty, andro vitsivitsy izay, fa mba tsara fanahy ireo Mompera ka nanome ahy izay rehetra nilaiko. Tena salama tsara mihitsy aho. Mihevitra ny ho tafaverina aho amin'ny faran'ity herinandro ity. Mba mivavaha re ho ahy e. Tena faly tokoa aho amin'ny fanaovako laretirety.

Ampitao amin'ireo Andriamatoa isany, Andriamatoa Dutel, Jaillet sy ireo Andriamatoa maro hafa koa ny fiarahabako feno fanajana.

Mampamangy any amin'ireo ankizikeliko rehetra, ary ny arahabako amin'ireo Masera rehetra.

Mangataka fiarovana amin'Andriamanitra ao amin'ny vavakareo,

A. Chevrier

48 (45) [23] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                       20 Aogositra 1874

Ry rahalahy mpiara-miasa malalako

Niandry andro vitsivitsy aho mba hanomezako anao ny adiresin'i Lacand, zana-dralahiko ao Vichy, ary satria tsy tonga ilay zanako amin'ny batemy, dia tapa-kevitra aho ny hanoratra aminao mba hamaly ny taratasy mahafinaritra nalefanao.

Faly tokoa aho mahafantatra fa miara-mitoetra amin'ny anabavinao, izay vonona hikarakara anao tokoa ianao, ary manantena izahay fa ireo faharisarisana nahazo anao tamin'ny andro voalohany nahatongavanao dia ho tsinontsinona ihany, ka dia hiverina aminay indray ianao salama.

Nanao fivahiniana masina tany Ars izahay, taorian'ny fanadinana natrehin'ireo Latinista ; niainga izahay ny atalata ary dia izao tafaverina izao. Andeha hamonjy fialan-tsasatra ireo ankizintsika, ary dia manantena izahay fa ny ankamaroan'izy ireo dia hiverina aminay vonombonona, ka dia tsaratsara kokoa ny taom-pianarana ho avy, raha ny fitiavam-pivavahana no heverina.

Eo ho eo ihany ny fahasalamanay.

Maneho aminao ny arahaba feno fanajana sy firahalahiana ireo Seminarista rehetra ary koa ny reniko, maniry ny hahita anao tsy ho ela izahay.

Izaho, miaraka amin'ny fanehoam-pitiavana tena feno firahalahiana tanteraka,

ilay rahalahy mpiara-miasa manokan-tena ho anao manontolo ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A Chevrier

49 (46) [24] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                                5 Jolay 1875

Ry rahalahy mpiara-miasa malalako

Misaotra noho ny fanomezanao ny vaovaonao taminay.

Tena satriko tokoa ny hanatanteraka ny irakao amin'i Mgr Dubuis nefa tsy hitako hoe aiza izy no raisina, tsy ao Lyon izy ary tsy hitako hoe aiza. Tsy mahafantatra vaovao mikasika azy koa Atoa Laforest. Andeha hisakafo any amin'Atoa Jaillet izahay androany ; tena malahelo mafy tokoa izy amin'ny tsy maha-eo anao, i Mgr Charbonnel koa ho any.

Nanomboka omaly ny fotoam-pialan-tsasatr'ireo mpianatsika ao amin'ny Grand Seminaire, niangavian'ireo mpianatra ireo mba haneho aminao ny arahaba feno fanajana avy amin'izy ireo.

Ireo Seminarista sy Pretra rehetra eto amintsika ary ny reniko koa dia nanome andraikitra ahy mba haneho aminao ny fanehoam-pitiavana tena feno fahatsorana sy fanajana tanteraka avy amin'izy ireo, ary manantena izahay rehetra fa hahasoa anao ny ranomafana. Raha vao mahita an'i Mgr aho dia hambarako azy ny fanasana amin'ny anaranao.

Raiso ny arahaba tena feno fahatsorana sy fanehoam-pitiavana avy amin'ny mpiara-miasa mikely aina ho anao.

A. Chevrier ao amin'ny Prado.

50 (47) [25] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.               [St fons], 19 Jolay 1875

Ry rahalahy mpiara-miasa malala,

Tamin'alahelo tokoa no nandrenesako tamin'ireo mpiara-miasa amintsika fa nohanin'ny alika ianao. Manantena izahay fa tsy ho aretim-be izany ary dia hiverina aminay indray ianao salama tsara.

Mivavaka amin'Andriamanitra mba hahasoa anao ny fitsaboana amin'ny rano.

Tena vitsy dia vitsy, tafidina any amin'ny isa farany ambany indrindra ny isanay eto amin'ny Prado. Eto St Fons aho izao ; mitory ny Jobily any La Mouche i Jaillet, Andriamatoa Dutel kosa any la rue Rave.

Eto aminay Andriamatoa Chandy izao, izay tonga mba hanome tanana anay. Tsy manam-baovao mikasika an'i Mgr Dubuis mihitsy izahay ary tsy misy koa olona mahalala hoe aiza izy. Naharay taratasy avy any amin'i Mompera Franchesco izahay izay milaza fa ireo fikarohana rehetra natao mba hahitana ireo taratasy milaza ny fahavitana batemy izay nampanaovinao azy dia very maina sy tsy nisy nilàna azy akory, satria tsy maintsy ilaina ny filazalazana mari-pototra. Any Coutouvres ireo antontan-taratasy mikasika an'i Mgr Dubuis. Rehefa mandalo ao Coutouvres ianao dia azonao atao ny maka ireo antontan-taratasy mikasika ny Prado, raha toa ka afaka manao izany ianao.

Ny fangatahana famindram-po izay nosoratako, dia nalefako any amin'ny "Congregation des Evêques et Reguliers", ka dia mbola tsy maintsy andrasana.

Manantena izahay fa hihatsara ny fahasalamanao ary dia mametraka veloma feno haja sy fahatsoram-po tanteraka aminao izahay.

Izaho, miaraka amin'ny fanehoam-pitiavana tena feno fahatsorana,

ilay rahalahy mpiara-miasa mikely aina ho anao.

A. Chevrier

51 (48) [46] Ho an'i L'Abbé Bernerd

                                                    J.M.J.                      [Fahavaratra] 1876

Ry rahalahy mpiara-miasa malala,

Nandalo tany St Fons aho tamin'iny herinandro lasa iny, noho ny tsy fananako valopy na taratasy fanoratana, dia tratra aoriana ny famaliako ny taratasinao.

Misaotra amin'ny fahatsiarovana mamy avy aminao, saingy ianao kosa tsy mba milaza ny fahasalamanao ary raha mba nahasoa anao ihany koa ny ranomafana.

Ny amin'ireo zatovolahy roa indray, dia vonona tokoa aho ny handray azy ireo am-pitiavana araka ny baikonao.

Koa meteza àry ianao mba hiteny azy ireo ho tonga eto amin’ny Prado amin'ny faha-7 oktobra ho avy izao, ary raha tokony ho azy ireo ny antso tsara avy amin'Andriamanitra ao amin'izy ireo, dia hanao izay rehetra azonay atao izahay mba hampahomby izany antso tsara avy amin'Andriamanitra ao amin'izy ireo izany.

Karakarao tsara ny tenanao, ary miverena aminay salama tsara.

Mba mivavaha re ho ahy azafady e, satria tena mila izany tokoa aho.

Eo am-piandrasana ny fifaliana amin'ny fahitana anao indray, dia meteza ianao hanaiky ny fanehoam-pitiavana feno haja sy firahalahiana tena feno fahatsorana tanteraka avy amiko.

A. Chevrier

Ho an'i L'Abbé Gourdon

52 (49) [1] Ho an'i L'Abbé Gourdon

                                                    J.M.J.                                          [1865]

Ry rahalahy mpiara-miasa malalako

Tamin-kafaliana tokoa no namakiako ny taratasinao. Io mistery mahafinaritra mirakitra ny Teny tonga nofo io, izay nahatohina ny fonao io no tena orimbato iorenan’ny zotom-po manentana antsika, mbamin’ireo ezaka samihafa ivelomantsika, ka azo lazaina ho antony lalina mahatonga antsika hanetry tena eo anoloan’Andriamanitra. Io mistery io indrindra no nanainga ahy hangataka amin’Andriamanitra ny fahantràna sy fanetrentena, ary nahatonga ahy hiala teo amin’ny andraikitra maha-mpisorona efa nahazatra, mba hirotsaka hiaina ny fahantràna masina hita ao amin’i Jesoa Tompontsika.

Maniry dia maniry aho sady mangataka isan’andro amin’Andriamanitra mba hamenoany ao amin’ireo pretra ny Fanahin’i Jesoa Kristy ary mba hitovizantsika endrika bebe kokoa amin’ilay Andriamanitra nanjary ohatra velona ho antsika, sady fakan-tahaka lehibe ho an’ny pretra. Eny e, raha mitovy endrika amin’i Jesoa Kristy Mpamonjy antsika isika, dia tsy hay tanisaina ny Asa Soa mety ho vita ao amin’ny Eglizin’Andriamanitra.

Mibebaha àry isika, ry Frera malalako, ampio aho hibebaka ary hiombonan-tsika am-bavaka ny mba ho tonga olona mendrika an’ilay soloantsika toerana eto an-tany, ho mendrika an’i Jesoa Kristy sy ho mpizarazara ny fahasoavana.

Jesoa Kristy hafa koa ny pretra dia tena mahafinaritra izany. Mivavaha mba ho lasa toy izany marina aho. Tsapako fa mbola lavitra loatra an’io ohatra tsara be io aho, ka manjary kivikivy indraindray raha lavitra ny fahantràna niainany sy ny fahafatesana nandalovany ary ny Fitiava-namana nanànany. Mivavaha ianao ary hiombonantsika am-bavaka ny mba hitovy endrika amin’ilay ohatra velona sady mahafinaritra nomena arahintsika.

Momba io asa noresahinao tamiko io, dia ataovy araka izay tsapanao ho fanentànana avy amin’ny Tompo, fa manaraha toetr’andro, miasà arakaraka ny fotoana fa aza manaraka ny saim-pantatrao ihany. Avelantsika Andriamanitra hanao ny asa ; satria tsikaritro fa rehefa isika samirery no manao ny asa dia tsy maintsy ravàna indray ho soloana asa hafa izany, fa raha Andriamanitra kosa no manao irery ny asa dia maharitra tsara izany sady manitra azy tsara. Noho izany, raha mba afaka manoro hevitra anao ihany aho, dia amim-panetren-tena lehibe no andrafeto ny asa ataonao ; ny fihinanam-bilona tao an-tranon’omby, izay no fiandohan’ny asa rehetra ataon’Andriamanitra. Ny zavatra eto ivelany dia tsy misy dikany firy loatra, fa kely ihany. Ataovy izay hifandraisan’ny famonjena ny olona amin’ny Voninahitr’Andriamanitra. Aza omena fitsipi-pitondrantena hafa ankoatran’ny mitia ny namana sy ny manaiky hijaly aloha izy ireo. Ny fitsipika voalohany dia ny Fitiava-namana, mandraisa olona vitsivitsy hanombohana ny asa, fa aleo olona iray manana ny Fanahin’Andriamanitra toy izay olona zato tsy manao afa-tsy ny manelingelina fotsiny ihany.

Aza omena tsiny aho raha miteny ireo zavatra rehetra ireo. Olona mahantra ara-batana sy ara-panahy ihany ny tenako. Andefasako lahatsoratra vitsivitsy vita printy mirakitra ny fahantran’i Jesoa Tompontsika ianao ; nihaona tamin’olo-malaza vitsivitsy aho izay mangetaheta ny hanatanteraka izany fahantrana izany amin’ny fiainan’ny pretra.

Mivavaha ho ahy,

Ilay mpiara-miasa aminao ao amin’i Kristy Jesoa Tompontsika.

A. Chevrier

Aumônier du Prado, à la Guillotière

53 (50) [2] Ho an'i L'Abbé Gourdon

                                                    J.M.J.                       28 Aogositra 1865

Ry rahalahy mpiara-miasa malala

Aoka tsy ho kivy eo am-panaovana ny asan'Andriamanitra, fa tokony hizatra mandrakariva kosa am-pahamalinana sy am-panetren-tena. Ampiasao avokoa ireo fitaovana izay omen'Andriamanitra anao, ankehitriny aoka ianareo ho masina ary dia ampisain'Andriamanitra ianareo rehefa hitany fa tena matotra ho azy.

Eny tena mila pretra tsara fanahy sady mahantra tokoa Andriamanitra. Io no tena nofinofiko sy faniriana miredareda tato amiko efa mahery ny 10 taona izao. Ny mba hisian'ny pretra maro tsara fanahy ao amin'ny paroasy ary dia ho tanteraka ny zava-drehetra. Mitondra miaraka aminy ireo fanovana fibebahana rehetra ilaina ho an'ny fanahy ny pretra tsara fanahy. Mifahara ary ianao ao amin'ny tanjona lehibe mba hananana mpiara-miasa tsara fanahy, pretra mahantra araka an'Andriamanitra io, ary dia ho azonao daholo izay rehetra ilaina, fa tsinontsinona ihany ny sisa rehetra.

Nilaza tamiko ianao fa mba maniry hanana tranokely mba hisintahana andro vitsivitsy. Indro atolotra anao amin-kafaliana tanteraka ilay tranokeliko ao amin'ny Prado. Tongava, ary am-pifaliana tokoa ny ahitako anao indray ; ary satria moa efa nomen'Andriamanitra anao ny sintona ho an'ny fahantrana, koa dia efa tafaray am-panahy sahady ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika izany isika.

Tongava aty andro vitsivitsy raha manam-potoana malalaka. ianao hifanampy isika mba hitia sy hanaraka an'i Jesoa satria ny tanjontsika dia ny tsy maintsy ho tonga Jesoa Kristy hafa koa eto an-tany.

Mivavaha ho ahy, izaho koa tsy manadiino anao.

A. Chevrier

Providence du Prado, rue Chabrol 55, Guillotière.

54 (51) [3] Ho an'i L'Abbé Gourdon

                                                    J.M.J.                        7 Novembra 1865

Ry rahalahy malalako indrindra

Aoka ho tanteraka amin’ny zavatra rehetra sy eo amintsika, toy ny eo amin’ny olona maro eto ambonin’ny tany anie ny sitrapon’Andriamanitra. Raha mamela izany Andriamanitra, dia tongava ianao fa ho faly tokoa aho ho afaka ny handray anjara amin’ny fanatontosana asa iray izay tena tiako sy efa niriako nandritra ny taona maro.

Toa nanamora izao fivoriana izao ary toy ny nangataka fanamorana mihitsy aza ny fitondran’Andriamanitra. Manana toerana aho ato amin’ny Prado ahafahako mandray ireo izay rehetra maniry hiasa ao amin’ny Asan’Andriamanitra, ary amin’izany indrindra, dia fifaliana ho ahy tokoa ny amin'ny fananako mpianatra efatra izay tsy maintsy nalefako any amin’ny sekolim-pinoana any Lyon satria tsy manana mpampianatra aho eto, ary dia ho fahasambarana ho ahy tokoa ny fananako azy ireo eto an-trano mandava-taona ahazoako manome azy ireo soridalam-piainana feno fahatsoram-piainana sy fahantrana izay tena fototry ny tanjontsika.

Raha toa moa ianao ka manana mpianatra, dia azonao entina miaraka aminao izy ireo, fa afaka manome anareo efitrano iray mahazaka mpianatra 8 na 10 aho.

Ny tena antony mahatonga ahy hanam-paniriana dia satria vao nanoratra tamiko, adim-pamataranandro vitsivitsy talohan’ny nandraisako ny taratasinao, i Mgr Magaud, milaza fa tsy ho afaka, ny hanohy ny asa fanohanana ny mpianatra mahantra intsony izy, satria efa tsy maharaka ny eo am-pelatanany, tsy nanana afa-tsy mpianatra efatra izy, ary izy ireo ihany no mandoa ny saram-pianarany taminy. Nefa ataoko fa tsy sitraky ny Tompo ny hamelàna ho levona io asa tsara sady lehibe efa natombony io. Tian’Andramanitra mihitsy angamba raha Pretra mahantra no hanao ny asa ; raha ny amiko aloha, dia mahatsiaro tena ho tena vonona tanteraka amin’ny fanohizana ny asan’Andriamanitra aho miaraka amin’ny fanampian’ny namana sy rahalahy iray eo amin’ny fanatontosana azy io, efa manana izay enti-manomboka isika : Ireo mpianatra sy ny toerana hanabeazana azy, ny loharanon-karenan’i Prado izay toa efa hita soritra mazava sahady fa tsy misy tokony hampanahy antsika ; koa amin’izany ary, matokia, fa ny tso-dranon’i Papa Ray Masina dia efa nomena anay, ary ho anao koa, satria namany ireo pretra izay manaiky ny fahantrana masin’i Jesoa Kristy izany tso-drano izany. Tongava àry, ho faly tokoa aho ny handray anao, raiso avy amin’ny kardinaly ny fahazoan-dalana ary dia hanomboka ny asa isika ; raha ny amin’ireo olona izay nofaninao amin’ny fahantrana indray dia tohizo ny fitarihana azy ireo ho amin’ny lalan’i Jesoa Kristy Tompontsika, ka any aoriana any dia hanampy antsika tokoa izy ireo rehefa tonga ny andro ahazoantsika paroasy mahantra iandreketantsika raha sitrapon’Andriamanitra izany.

Tena faly tokoa tamin’ny famakiana ny taratasinao ary hitako fa tsy irery koa aho. Manana tokoa aho namana mpiara-miasa 2 na 3 izay mitovy fijery amiko, kanefa fantatrao ihany, misy ny sasany amin’izy ireny izay toa isarihan’ny Fanahy Masina antsika bebe kokoa. Aoka ary isika hivavaka mafy tokoa amin’Andrimanitra mandritra ireny fotoana ireny, angataho mafy aminy ny mba hahatanterahan’ny sitrapony masina ary mba hanjavona anie ireo fanakanana ataon’ny olombelona. Manome toky anao fa hitondra amim-bavaka izany eritreritra izany amin’ny fanolorana ny Sorona Masina amin’ny andro manaraka.

Raiso ny arahaba feno fahatsorana sy fanajana avy amin’ny rahalahy te-hiara-miasa aminao ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

Rue Chabrol 55, Guillotière

55 (52) [4] Ho an'i L'Abbé Gourdon

Ho an’Andriamatoa l’Abbé Gourdon, Vicaire à Millery, Rhone

                                                    J.M.J.   [Vénissieux] 5 Desambra 1865

Ry rahalahy malala

Mety niandry ahy angamba ianao izay, fa izaho kosa no tsy nahatana ny teny nomena. Eto Vénissieux aho amin’izao fotoana izao, mankalaza ny taon-jobilin’io paroasy io. Nanaiky io andraikitra io ho toy ny avy amin’Andriamanitra aho ary ho azo ampiasaina aoriana ho voninahitr’i Jesoa Kristy Tompontsika, satria ao amin’io paroasy io no ananantsika toerana kely ho fanaovana laretirety, misy paroasy roa hafa tsy misy mpiandraikitra koa ao, izay vao natolotr’Andriamatoa Le Curé ahy raha mba afaka ny hanome pretra roa ho azy ireo aho. Hitanao ary izao fa toa tena mankasitraka ireo fikasana tsara ao amintsika i Jesoa. Aoka isika hivavaka mba handeha tsara hifanaraka ao amin’ny voninahitr’Andriamanitra lehibe sy avo indrindra ny zava-drehetra. Noho izany ary, dia tsy ho afaka ny handeha aloha loatra ho any aminao aho, satria ny fotoana tsy maha-eo ahy eto Prado dia mety hisy voka-dratsy hanimba ny ato an-tranoko, ary efa nanome teny koa aho fa tsy hivoaboaka matetika lava any ivelany raha tsy efa misy antony lehibe dia lehibe tsy maintsy hanaovako izany.

Mbola tsy afaka nihaona tamin’i Son Eminence aho mba hangataka aminy ny fahazoan-dalanao, tsy ho afaka ny ahita azy aho raha tsy amin’ny herinandro ambony.

Mbà mivavaha ho ahy

sy ho an’ny fibebahan’ireo mpanota maro be.

Ilay mahatsiaro anao ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier, au Prado, rue Chabrol 55, Lyon

56 (53) [5] Ho an'i L'Abbé Gourdon

                                                    J.M.J.                          22 Janoary 1866

Ry mpiara-miasa malala

Tafahaona tamin’i Mgr de Serres sy Andriamatoa Pagnon aho telo andro lasa izay, ary dia nambarako taminy ny fanapahan-kevitrao. Tsy avy hatrany dia nandà izy ireo fa nanambara tamiko fotsiny ny tsy fahampian’ny pretra sy ireo vato misakana avy amin’ny kardinaly. Fantatr’izy ireo tsara izany, ka dia tsy nanasaro-javatra izy ireo fa tsy azo atao ny manatanteraka izany mialoha ny fetin'ny Trinite Masina aoka isika hanantena ary hametraka ny fitokisantsika tanteraka ao amin’Andriamanitra. Aoka isika hivavaka ary hangataka amin’Andriamanitra ho ahy ny tena fibebahana marina, fa omen’Andriamanitra ho antsika io fahasoavana io.

Maniry dia maniry aho, ary satriko tokoa ny hanao fitsidihana ara-pirahalahiana aty aminao, kanefa mbola tsy fantatro hoe rahoviana aho vao hanam-potoana malalaka ho amin’izany.

Rehefa miara-mipetraka isika, dia ampianarinao kely aho ny ho tia an’ilay Tompo Mpampianatra antsika, ary indrindra indrindra ny haka tahaka azy. Ny loha-hevitra dinihiko sy eritreretiko mandrakariva dia ny Sacerdo alter Christus (Kristy hafa koa ny pretra) izay tsy maintsy hanehoantsika indray eo amin’ny fiainantsika ny toe-piainan’i Jesoa Kristy, ilay modelintsika, ho tonga mahantra toa azy tao an-tranon’omby, ho voahombo eo amin’ny hazo fijaliana ho famonjena ny mpanota, ho sakafo velona toa azy ao amin’ny Sakramentan’ny Eokaristia ; ny pretra dia toa an’i Jesoa Kristy : olona voaendaka akanjo, voafantsika teo amin’ny hazo fijaliana, hanina velona avy hatrany, ka mba ahafahan’ny mpino ho maro sy mankatelina ny fiainany dia tsy maintsy voavolavola ho mofo tsara mahavelona izy, tsara fandrahoana sy fanendasana, nandalo tamin’ny fahafoizan-tena ka hatramin’ny fahafatesana masaka tsara, nandalo fijaliana sy fahantrana toa an’ilay Mpamonjy modelintsika – koa amin’izay dia ho zary sakafo mahavelona ny mpino izay zavatra eo amin’ny fiainantsika : ireo fiteny sy fihetsika ataontsika ho ohatra, ary dia zary sorona voatokana isika moa va tsy toy ny reny manao sorona ny tenany mba hamelomany ny zanany. Tongava àry fa iarahantsika midinika sy manantanteraka ireo zavatra rehetra voalaza ireo. Tsapako fa tena ilaiko tokoa ny fisian’olona iray mahafantatra tsara an’Ilay Mpamonjy ary tena tia azy marina. Tsia, tsy tokana irery intsony isika, toy izay nanambaranao azy tao anaty taratasy, fa rahalahy mpiara-dia, ary Jesoa no ho mpampianatra antsika ; Azo takarina ny fisehoan-javatra rehetra miaraka amin’i Jesoa, ary azo ampiraisina avokoa ny rehetra ao aminy, izy no fatorana mafy sady tsy azo vahàna, izay mampiray ireo olona maniry tokoa ny hanaraka azy. Aoka isika handray azy hiara-dia amintsika, ka ho mpitari-dalana, ho lehibe ary ho modelintsika izy ao amin’ny fahantrana, ao amin’ny fanoloran-tena ary fitiavana.

Aoka àry isika hiombon-tsaina aman'eritreritra amin’ity fotokevitra ity : "Sacerdos alter Christus (Kristy hafa koa ny pretra), ary aoka koa isika hanao araka izay faraherintsika sy azontsika atao mba hahafantatra sy hanaraka an’i Jesoa. Mivavahà ho ahy.

Ilay namana mikely aina sy akaiky anao indrindra ao amin’i Jesoa Kristy, ilay modelintsika.

A. Chevrier

57 (54) [6] Ho an'i L'Abbé Gourdon

                                                    J.M.J.                                  3 Jona 1866

Ry namana malala indrindra

Raha voatery hitoetra hifanalavitra ara-batana isika, dia aoka kosa hitoetra hiray am-panahy, ka ny tsirairay dia samy hampihatra arak'izay azony atao ny amin'ireo fahefana ananantsika ny fahantrana masina ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika. Io fanapahan-kevitry ny filan-kevitra io, na dia tsy tokony hahagaga antsika aza, dia tsy maintsy hajaina sy ankatoavintsika am-panetrentena tanteraka. Tsy afaka ny haminavina ny antony nahatonga antsika hanao fihetsika toy izany, sy ny antony ilàna pretra vaovao eto amin'ny Prado ireo Andriamatoa eto amintsika. Tsy misy afa-tsy amin'ny alalan'ny toe-javatra avy amin'Andriamanitra ihany no hahafahantsika miara-mitoetra, kanefa na inona na inona mety hitranga, dia mitoetra ho mpampianatra antsika foana Andriamanitra, ho hitany mandrakariva ny fomba hampiraisana antsika rehetra raha tiany izany.

Nanoratra ho an'Andriamatoa L'Abbé Merle aho, tsy fantatro mihitsy izay niafarany ; tsy nahita an'Andriamatoa Lainé intsony koa aho, tsy mbola masaka tsara ireo voankazo ireo. Mino aho fa somary mampatahotra azy ireo i Prado, ka noho izany no tsy nahitana intsony hoe iza no hianteherana ato amin'ity trano bongokely mahantra ity. Tena marina raha tsy misy afa-tsy Andriamanitra irery ihany sisa no mitana ity trano ity ; Andriamnitra anefa tsy hitantsika maso. Olona iray, mahantra sy mijaly ary iray ihany no hitantsika mitanatana ratsy eo amin'ny toeran'Andriamanitra, ka mahatonga antsika hanandrana hanalavitra fa tsy hanatona.

Koa aoka àry isika hametraka amin'Andriamanitra, ary Aminy irery ihany, ny fahatokisantsika rehetra ; raha ny amiko, tsy ho sahy ny hitarika an'iza an'iza ho tonga, aho ; tena menatra sy matahotra aho indraindray, tsy misy n'inona n'inona mitana ahy mba hitsoaka. Vao omaly indray aho izao, dia tena voan'ny fakam-panahy mafy mihitsy mba hitsoaka any amin'ny efitranokeliko, ary tsy hiseho indray ; mivavaha ho ahy, fa tena ory sy mijaly aho, tsy eo amin'ny ara-bola an, fa eo amin'ny hatsaram-panahy, teny kely iray no tonony ho ahy ao amin'ny Sorona Masina.

Tena maniry dia maniry tokoa aho ny mba hanana namana hifanampy amiko, hampanatontosa ahy ireo adidy aman'andraikitro. Raha tsy miova aho, dia tsy misy azoko atao afa-tsy ny milevim-belona.

Raha tianao, handefa ny fitsipika (règlement) izay arahiko ao anatin'ny andro iray ianao, ary dia hametraka amiko famaizana mafy ianao raha sendra misy ny hadisoako ao amin'ireo fitsipika ireo.

Ilay mahatsiaro anao ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

Hoan'Andriamatoa…

58 (539) Hoan'Andriamatoa…

                                                                                        20 Janoary 1866

Vavaka sy fanetren-tena,

Midira eo amin'ny varavaram-be, fa tsy eny am-baravaran-kely hoy i Jesoa Kristy, ary amin'ny alalan'ny fahamaizanareo, amin'ny tsy fanananareo faharetana ary amin'ny alalan'ny fanerenareo ny lehibenareo dia naman'ny miditra eny am-baravaran-kely ihany ianareo ka tena mampalahelo tokoa izany.

Mahereza ry rahalahy malalako… Manantena aho fa ilay Andriamanitra tsara dia hampiray antsika, tiako kokoa anefa ny hahita anao tena tsara sy tena malemy fanahy.

Diniho tsara i Jesoa Kristy Tompontsika ilay modelinao ary aoka ho tsaroanao mandrakariva ity tanjona ity, izay tokony ho tanjonao koa tahaka ny maha-tanjoko azy sacerdos alter Christus. (Kristy hafa koa ny pretra)

Ilay namana sady rahalahy mikely aina ho anao.

A. Chevrier

Hoan'Andriamatoa…

59 (540) [1] Ho an'Andriamatoa…

                                                    J.M.J.                                          [1866]

Ry namana sady rahalahy malalako

Nalefako tany aminao ireo taratasinao mikasika ny fanasolàna kely ny eo an-tampon-dohanao sy ny "ordres moindres" efatr'andro lasa izay, ary nataoko amin'ny adiresin'i Mgr Mansi, rue des Vettari izy ireo. Raha toa ka tsy tonga any aminao izy ireo dia azafady mba mandehana ka takio any amin'ny paositra, toy izany koa ireo taratasy hafa ; raha misy tsy ampy dia manoràta amiko fa tonga dia alefako aminao avy hatrany izany. Mitovy daty amin'ny "ordres majeurs" ireo taratasinao mikasika ny fanasolàna kely ny eo an-tampon-dohanao, nataonay izany mba ho azonao ampiasaina indray miaraka.

Tena faly tokoa aho mieritreritra fa hasandratra tsy ho ela ianao, satria tena mila anao tokoa aho ; be tokoa ny asa ary saika irery mandrakariva aho. Hitarina ny trano raha sitrapon'Andriamanitra izany : hotovonako ny toerana misy ireo mpianatra mahantra, apetrako manoloana ny lasapely ireo ankizivavikely, ary ny toerana nisy azy ireo dia atokana ho an'ireo ankizilahy mpianatra. Manofana pretra tanora ho amin'ny fiainana ara-pinoana aloha be : ho tena asa ankasitrahan'Andriamanitra tokoa izany kanefa tsy maintsy mila antsika mpiasa… Tongàva haingana be, ny asa miandry antsika.

Mangataka fanamarinam-pitondrantena amiko ianao, heveriko efa mba ampy tsara izay avy amin'Andriamatoa Le Curé de Salaise. Raha toa moa ka tena ilaina izany dia andefasako ianao ; Andriamatoa Guieffier izay nanao ny taratasy fanamarinam-pahaizanao dia manao veloma anao ary miarahaba anao amin'ny fahombiazanao.

Mivavaha mafy amin'Andriamanitra tsara ny amin'izay rehetra mikasika ny fiangonana sy ny aminay ihany koa.

A. Chevrier

Tsy eto Andriamatoa Berne fa any Vichy miaraka amin'i Mgr Dubuis, rahampitso maraina izy vao ho tonga. Omeko azy ireo taratasinao voaraiko androany.

60 (541) [2] Ho an'Andriamatoa…

                                                    J.M.J.                                          [1866]

Ry namana sady rahalahy malalako indrindra,

Tena manahy ny aminao mihitsy aho. Taratasy telo izao no efa nalefako ho anao nefa dia tsy nisy valiny.

Nandefa taratasy mikasika ny fanasolana kely ny eo an-tampon-dohanao sy ny "ordres moindres" izay nataoko amin'ny adiresin'i Mgr Mans ho anao aho 3 herinandro lasa izao. Nanoratra taratasy indroa misesy koa aho mba hanontany vaovao avy aminao nefa tsy nisy valiny. Tsy fantatro hoe iza no anontaniako.

Miangavy re mba valio haingakaingana ny taratasiko e !

Ilay nikely aina ho anao.

A. Chevrier

au Prado, Guillotière, Lyon

Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

61 (64) [1] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

Andriamatoa Jaricot, mpianatra ao amin’ny Grand Séminaire – Lyon

                                                    J.M.J.                  Prado, 21 Marsa 1866

Ry namana malalako indrindra

Tamin-kafaliana tokoa no nandrenesako fa ao amin’ny Grand Séminaire ianao. Mahereza. Hitahy anao i Md Josefa. Tsy ho tonga manam-pahaizana ambony ianao kanefa ataovy izay azonao atao, tia ireo fanahy feno fandavan-tena Andriamanitra ; ary ireo toetra nampahamenatra izay ao aminao vokatry ny hadisoana ara-tsiansa, dia atolory an’Andriamanitra avokoa mba ho famaizana anao sy mba hahazoanao ny tena fanetren-tena marina. Tiana ny mampatsiahy tsara anao fa tsy manana afa-tsy izay nomen’Andrimanitra antsika isika ; ary raha manan-javatra kely isika, dia mba angatahan’Andrimanitra kely koa ; ary raha manan-javatra betsaka kosa isika, dia ho betsaka no angatahan’Andriamanitra amintsika. Kely no nomen’Andriamanitra anao, satria ianao tsy afaka ny hitondra zavatra betsaka. Ataovy fotsiny izay ampamoazana ny kely izay nomen’Andriamanitra anao, ary dia tsy hangataka aminao zavatra betsaka izy. Aoka ianao hianatra indrindra indrindra ny amin’ny fanaovana tsara ny ranom-bavaka, fa eo no ahafantarantsika zavatra maro, mihoatra noho ny any amin’ny boky, raha hainao ny manao azy, ampahafantatra anao zavatra maro ny Fanahy Masina. Mianara mba ho tonga tena mahantra, hampijaly tena, ary ho tena be fitiavana. Ny tranon’omby, ny kalivery, ny tabernakila tsy maintsy mandeha mianatra, ao amin’ireo toerana ireo, ianao isan’andro mba hahatonga anao ho pretra, ho katekista tsara sy mendrika tokoa.

Handray anao am-pifaliana lalandava eto Prado, rehefa ho avy ianao na ho pretra izany na ho katekista.

Mivavaha ho ahy, izaho koa tsy hanadino anao ao amin’ny fanolorana ny Sorona Masina.

Mampamangy an'Andriamatoa Merle, diakonà. Raha vao afaka aho dia ho any amin’ny Seminaire hijery anao. Hitso-drano anao anie i Jesoa.

A. Chevrier

62 (65) [2] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

Andriamatoa L'Abbé Jaricot – Rome

                                                    J.M.J.           [Lyon,] 12 Janoary [1868]

Ry rahalahy malalako

Tena faly tokoa aho maheno fa nahita toerana ao amin-dry Pères Lazaristes ianao. Mahereza, mianàra tsara, aoka ianao ho tena hendry tsara tokoa, ary dia handeha tsara ny zavatra rehetra. Aza miasa saina na amin'ny inona na amin'ny inona fa ny fitsapana dia anjara ho antsika ka amin’ny alalan’ny fisedrana azy ireny no ahazoantsika ny lanitra. Miasà mafimafy kokoa mba ho tonga pretra tsara fanahy sy mendrika.

Raha mila zavatra ianao, dia manorata amiko, fantatrao fa anao izahay, toy ny zazakely, tsy maintsy milaza aminay ireo alahelonao madinidinika ianao, mba hahafahantsika manamaivana izany, raha toa ka azo atao izany.

Ilay mikely aina ho anao.

A. Chevrier

63 (66) [3] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

Any Rome

                                                    J.M.J.                                 Lyon, 1868.

Misaotra tamin'ilay taratasy mahafinaritra nalefanao ry Frera namana tsy foiko, mahafaly ahy mandrakariva tokoa izy ireny.

Efa tonga soa aman-tsara eto an-toerana tamin'ny Zomà lasa teo Andriamatoa Bernerd, any amin'ny fianakaviany izy izao, salama tsara ary mampanao veloma anao.

Araraoty amin’ny fotoam-pahavelomanao ny fanamasinantena, mangatàha amin'Andriamanitra fisainana mahitsy sy matsilo, fomba fijery azo antoka mba hahazoanao, eny fa na dia mitsara ny hafa aza, rehefa voaantson'Andriamanitra ho ao amin'ny andraikitra Masina maha-mpisorona ianao. Ao anaty fivavahana no hanazavan'Andriamanitra izany aminao, ka averimbereno isan'andro ny veni Creator. Mizàra mitanisa ny Rôzery sy manao ny lalan'ny hazofijaliana, fantatrao tsara fa tokony ho hitantsika ao anatin'ireo fanehoam-pitiavam-bavaka roa ireo ny zavatra rehetra ho antsika sy ho an'ny hafa koa. Manaova tatitra amiko tsindraindray amin'ireo hevi-dehibe izay tena manaitra anao ao amin'ny vavaka mangina ataonao sy amin'ny sintona izay omen'Andriamanitra anao, manàna fahatokisana lehibe amin'Andriamanitra fa handeha tsara ny zavatra rehetra.

Fa raha ny amin'ny "tiers-ordre régulier" indray, dia aza miasa saina loatra ny amin'io ianao, Andriamanitra no handavorary ny zavatra rehetra. Efa nitantana antsika foana izy hatramin'izao, hanohy tsara ny asany anie Izy ; aoka tsy hokorontanintsika ny lamin'ny Fitondran'Andriamanitra : amin'ny alalan'ny fitiavana te-hanao zavatra avy amin'ny tena ihany no hanimbana ny asan'Andriamanitra indraindray. Efa hitako tamin'ny traikefa fa aleo kokoa miandry toy izay mikoropaka. Ho any Rome i Mompera Bruno ato ho ato, tiany mantsy ny hiandraikitra io raharaha io eo anivon'ny mpitondra fikambanana sy eo akaikin’i Papa Ray Masina. Hanao fangatahana kely any amin'i Kardinalin'ny Lyon aho, raha ankatoaviny izany dia ho tanteraka tsy ho ela ny zavatra rehetra ; mivavàha, izay ihany no angatahiko aminao, aza manao zavatra hafa tsy niangaviako anao ianao.

Ary satria moa mbola tena tianao foana i Prado, dia ho tianao koa izay vaovao rehetra mikasika azy : eo ho eo tahaka ny mahazatra ihany ny fiaimpiainana ato, efa ao amin'ilay efitrano lehibe fisakafoanana izahay izao no mipetraka, tena mety tsara mihitsy ary namboariko ho efitrefitra 8 mitovy, ka iray amin'ireo mpianatra teny latinina ato amintsika no lehiben'ny efitrefitra anankiray, amin'ny alalan'izany no hanombohan'izy ireo mampihatra ny fanetrentena sy ny fitiava-namana, salama tsara izy ireo, ireo Seminarista mahafatra-po eto amintsika hatramin'izao dia mbola i Duret, Delorme, Blettery, Béal, Proriol, Broche ary i Monot ihany. Manao veloma anao izy rehetra ary maniry ny handeha tsy ho ela ho any aminao, hahafaly azy ireo kokoa ny taratasy avy aminao.

Nanoratra tamin’Andriamatoa Bernerd aho ary misy taratasy kely nosoratako ho anao koa any raha mbola tany Rome izy. Toa hoe niainga talohan'ny andraisany io taratasy io izy. Koa raha afaka ianao, mitaky azy ao amin-dRamatoa Cassandra dia mba mandehana re any azafady !

Mampanao veloma anao ny reniko, tahaka izany koa ireo zalahy isany Atoa Salignat, sy ireo maro hafa koa. Efa lasa Andriamatoa Varlop, niangaviako izy mba hisintaka kely, tsy manao afa-tsy manaratsy antsika foana mantsy izy amin'izato toetrany sy fomba fanaony.

Mivavàha ho ahy izay tsy manadino anao. Amin'ny taratasiko manaraka aho vao handefa vola kely ho anao.

A. Chevrier

64 (67) [4] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

                                                    J.M.J.                     Lyon, 20 Mey 1868

Ry rahalahy sy namana malalako

Ato amin-dry Pères Carmes aho amin'izao fotoana izao mba hivavaka amin'ilay Andriamanitra tsara fo sady handinika ny fahantran'i Jesoa Kristy Tompontsika. Mamaky mandrakariva ny Evanjely Masina aho. Tena voalaza tsara izay rehetra nambaran'i Jesoa Kristy Tompontsika, ary anjarantsika indray mitady fomba hampiharana io Soratra Masina io amin'ny fiainantsika. Ry rahalahy malalako ! Ianaro mandrakariva io boky tsara io, ary aoka tsy hitsahatra ny hamaky azy ianao mba hampihatra izay hitanao ao ; izay no raiso ho fitsipika iombonantsika. Efa fantatrao tsara izany : tsy inona fa ny tranon'omby, ny kalvery ary ny tabernakila. Ireto avy ny fijanonana telo izay hahatongavana amin'ny fahalavoriana eo amin'ny antson'Andriamanitra. Hitako fa tena mbola tratra aoriana be aty aho ; ny azoko atao dia mitaraina amin'ilay Mpampianatra antsika ary mangataka famelana aminy noho ny amin'ireo fotoana veriveriko fotsiny ; kanefa mahereza, miaraka amin'ny fahasoavan'i Jesoa Kristy Tompontsika, hiara-mamindra hanaraka azy ao anatin'ny fahantrana lavorary, fahafatesana ary fitiavana isika.

Niresaka tamiko ny amin'ny fanaovana vavaka samirery ianao, fantatrao tsara ny fomba tena tsotra fanaontsika : ny Rôzery, ny lalan'ny hazofijaliana ary ny lamesa masina. Fantaro tsara ny amin'ireo zavatra telo ireo, ary dia hanana fahaizana momban'ny zavatra rehetra. Fantatrao manko fa tsy manana boky hafa i Md Thomas sy Md Bonaventure. Ny tranon'omby, ny kalvery ary ny tabernakila, ireo no fijanonana telo tiako hametrahana anareo mandrakariva. Mba ho tena mahazatra anareo anie ny firesahana momban'ny Misterin'i Jesoa Kristy Tompontsika, hitondra fahazarana ho anao ka hahafahanao miresaka an'izany toy ny zavatra efa iainanao manokana, efa mahazatra, tahaka ny fahaizan'ny olona miresaka ny amin'ny toetran'izy ireo, ny akanjony, ny raharaha ataony. Eo am-pamakiana azy, raiso ho fanorenana ny ranom-bavaka ataonao ny tantaran'ny Mistery, diniho tsirairay ny teny sy ny asa ary ny hatsaram-panahy. Ary ataovy izay ampidirana izany ao amin'ny fanahinareo, ao am-ponareo ary eo amin'ny fitondrantenanao. Mariho izay zavatra tena manaitra anao indrindra, ho tadidinao tsara kokoa izy amin'izany, ary aoriana dia hampiasainao izy ireny. Toy izany no hahazoantsika fanabeazana. Fantatrao tsara fa isika dia tsy tokony hihambo ho tonga manam-pahaizana ambony be na ho mpandaha-teny mahay, fa ho mpampianatra katesizy tsara fotsiny ihany kosa. Tohizo tsara ny fanaovana ny lalan'ny hazofijalianao, rehefa manao azy ianao, dia aza maimaika ka ho sahirana amin'ny famitana azy ; fa raha misy moa fijanonana mahafinaritra anao. Ny Fanahy Masina anie hanazava anao eo amin'ny toerana iray amin'izany fijanonana izany. Aoka ianao hiato kely eo. Ankafizo ny hatsaran'ny fahasoavan'Andriamanitra, raiso ny hazavana izay tonga ao aminao … Tsy tokony hatao tsinontsinona ny fahazavana sy ny fahasoavana amin'ny fotoana hahatongavany ; na dia tsy vitanao hatramin'ny farany aza, tsy maninona. Ny fahasoavana sy ny fahazavana no katsahina alohan'ny zava-drehetra fa tsy vavaka maro sy sesilany foana akory no atao.

Raha vao afaka mampandika ny Misterin'ny Rôzery natao'i Mompera Dominicain aho, dia handefasako ianao raha vao misy fotoana malalaka hanaovana izany. Efa naman'ny feno ihany ity asa ity ka hanampy anao betsaka amin'ny fandinihan-tena sy ny fampianarana.

Tokony ho nandefa vola kely ho anao ihany ny reninao taorian'ny Paka. Raha manam-potoana aho dia handefa zavatra kely ho anao, fantatrao tsara fa eto aminay mandrakariva ianao, na dia lavitra aza, ary mieritreritra anao sy ny ao an-trano lalandava izahay.

Mandeha tsara toy ny teo aloha ihany ny fiainana aty. Ao amin'ny Prado ny rahalahin'i Gourdon. Nanome toky ahy an'Andriamatoa Gourdon i Mgr de Serres amin'ny fetin'ny "Trinite Masina", satria hisy amin'io fotoana io pretra maromaro hosolo eo amin'ireo toerana banga ; manana pretra vaovao koa izahay any Genève efa ho iray volana izay. Toa hoe tsara fanahy ilay izy, kanefa tsy fantatro raha hitoetra. Tsy mbola nandray fanapahan-kevitra na inona na inona ny amin'Andriamatoa Salignat aho, tsy fantatro izy raha tapa-kevitra ihany ny handeha ho any Rome. Ho hitantsika eo izany mandritra ity taona ity. Salama tsara ny pretra Layné, nanoratra ho ahy izy tatoato ary mametraka ny veloma aminareo rehetra. Tena hita fa ambinina tokoa izy.

Farany, mivavaha amin'Andriamanitra ho anay rehetra eo anilan'ireo apôstôly masina, mba ho tonga tena apôstoly marina izahay, ary koa any aoriana dia ho tafaray tanteraka isika amin'ny alalan'ny fehin'ny fitiavana, fahantrana ary ny fahafoizantena.

Efa mba miha-tsara ny reniko, ireo Masera koa torak'izany. Miarahaba anareo rehetra ao am-pon'i Jesoa, ilay Mpampianatra antsika izahay ary mangataka koa amin'Andriamanitra mba hahatongavanareo ho pretra sitraky ny fony. Manàna fahatokisana an'Andriamanitra.

Ilay mahatsiaro anareo

A. Chevrier

Hanoratra ho anareo Andriamatoa Berne afaka andro vitsivitsy. Reradreraka mantsy izy tato ho ato ; izao izy efa miha-tsara.

65 (68) [5] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

                                                    J.M.J.                   [Prado] 12 jona 1868

Ry Rahalahy sady namana malala

Tokony ho saininao tsara fa eto amin’ny Prado dia tsy misy intsony na taratasy na ranomainty fanoratana koa ialako tsiny ny tsy firaharahiko anao ary na tsy nanoratra ho anao aza aho, dia matokia fa mahatsiaro lalandava an'i Frera Joseph-ntsika tsara fanahy.

Nahita ny reninao aho afak'omaly. Te-handefa vola kely ho antsika izy, heveriko fa amin'ny fetin'i Md Pierre dia mety hahita fomba ihany angamba izahay handefasana izany vola izany ho anao mba hikarakaranao ny fiverenanao aorian’ny fotoam-pialan-tsasatra. Ary satria moa ny iray tamin’ireo taratasinao no nanambara taminay fa mitovitovy ihany ny saran-dalana, ka na ianao mijanona ao Rome na ianao mankaty aminay, sady tsy hitako mihitsy izay maharatsy ny fahatongavanao aty aminay andro vitsivitsy.

Nanambara taminay Andriamatoa Boulachon fa raha manatona ny masoivohontsika any ianao dia mety hahazo fandehanana maimaim-poana eny amin’ny fitaterana an-dranomasina, mba anontanio izany raha azo atao.

Tena hody tanteraka eto amin'ny Prado amin'izay Andriamatoa Gourdon amin'ny herinandro ambony. Misaotra an'Andriamanitra aho amin'izany ; ho mpanampy tsara ho antsika izy, ho an'ny rehetra ary indrindra ho an'ireo mpianatra teny latinina eto amintsika.

Manana koa izahay eto nandritra ny efa-bolana izay, pretra avy any Genève izay tonga mba hanampy anay amin'ny fampianarana katesizy ; ampahafantarina anao izy rehefa tafaverina ianao.

Nivahiny teto nandritra ny roa herinandron’ny Paka teo iny Andriamatoa Sagne ary efa lasa nody any Nancy amin'ny sekoliny, inoako fa hiverina indray izy amin'ny volana Jolay hanapitra tanteraka ny fianarany tato an-trano.

Raha ny amin'ny fahasarotana izay anananao eo amin'ny fianaranao indray dia ho hitantsika eo ny fomba ny handaminantsika an'izany rehetra izany rehefa tonga aty ianao. Aoka isika hanana fahatokisana amin'ny zavatra rehetra, mampianatra antsika zavatra maro ny fotoana, ary ny zavatra tsirairay dia tsy maintsy tanteraka amin'ny fotoana izay sitrak'Andriamanitra hanaovana izany.

Nampanamboatra zavatra vitsivitsy eto amin'ny Prado aho : lampihazo kely eo ambonin'ny varavaran'ny lasapely ho an'ireo izay mirotsaka ho pretra eto amintsika, eo amin'ny ilany tsirairay avy dia ho asiana efitrano kely maromaro ary lalantsara iray lehibe hampifandray azy ireo, io no ataontsika toerana fanabeazana ireo nôvisy eto amintsika raha mamela ny hanaovana izany Andriamanitra.. Nakarina roa metatra amin'ny halavany manontolo ambonin'ny lalan'ny Dumoulin i Prado. Tafiditra ao amin'ny elanelana sisa mampisaraka ny efitrano fandriana sy ny lalana ireo efitrano maro. Afaka mampiantrano novisy androampolony isika. Mba ho tanterahan'Andriamanitra anie izany raha izay no sitrapony.

Tohizo tsara ny fanaovanao ny vavaka mangina, ny lalan’ny hazofijaliana ary ny Rôzery. Mahereza ry rahalahy malalako indrindra, mahereza ! Fa raha ny amin'ny antsonao avy amin'Andriamanitra indray, dia aza mamela ny tenanao ho azon’ny fahasorenana ianao, fantatrao tsara fa ao amin’ny trano iray dia ilaina daholo ny zavatra rehetra toy ny nambaran'i Paul hoe : vongana tanimanga iray ihany no anaovana zavatra maro samihafa ary dia tena ilaina tokoa izy ireny. Miezàha àry isika hiasa mba hanjary olomasina, izay no tena zava-dehibe, horaisintsika ny fahaizana hanao zavatra ka ampiasaintsika amin'ireo madinika ; rehefa tsy ho afaka ny hampiasa izany amin'ireo olon-dehibe isika ; misy foana ny olona mahantra, ny tsy mahay na inona na inona mba hampianarina sy ho taomina amin'ny zavatra mahatsara. Matoky tanteraka aho fa indray andro any dia hanjary pretra tsara fanahy sy mendrika an'Andriamanitra ianao. Mba ahitsio ireo kilema izay efa natoroko anao : ireo fombafomba manao sain-jaza, ny fahamaikamaikana eo amin'ny fomba fihevitra sy eo amin’ny fitsaran-javatra indraindray, mandraisa ianao fomba fiainana malina ka tsy alahelo sy ho soso-dava intsony. Ampandrosoy matetika ao aminao i Jesoa Kristy na eo am-pitenenana izany na eo am-panaovan-javatra ; anontanio azy izay ho nataony raha izy no teo amin'ny toeranao ; ny amin'ny kôminiônao indray dia : hiangavio i Jesoa Kristy mba ho tafaray tanteraka aminao ka mba ho iray ihany ianao sy izy eo amin'izay rehetra atao.

Mampanao veloma anao izahay rehetra, ny reniko, Andriamatoa Berne ary ireo seminarista rehetra. Hifankahita am-pifaliana aminao indray izahay amin'ny fotoam-pialan-tsasatra.

Ilay mahatsiaro anao.

A. Chevrier

66 (69) [6] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

  J.M.J.  [Faramparan’ny Taona 1868]

Ry rahalahy malala sady namana,

Mihevitra mihitsy aho izao fa nifanena teny an-dalana ireo taratasintsika anankiroa ary voarainao ny taratasiko satria voaraiko ny anao ; nanoratra koa aho tamin'iny fotoana iny ho an'i Mompera Juste mba hilaza aminy ny momba anao.

Mieritreritra anao aho matetika ary mivavaka amin'ilay Tompo tsara indrindra mba hampianarany sy hanazavany anao, ary ao aoriana kely ao, dia mba ho afaka ny ahita mpanampy aho izay tena ilaiko tokoa satria tsy sahy ny hanomboka hanao zavatra mihitsy aho raha mbola hitako fa tena irery ; indrindra moa fa ho an'ireo latinista malalantsika izay mila mpitari-dalana hanolo-tsaina azy ireo ny amin'ny toe-panahy tsara ; ireo seminarista ireo dia tena havanana sy mahay tokoa raha resaka siansa ; fa raha ny amin'ny hanome azy ireo fanetre-tena, ny fitiavana ary fahatsorana dia tena tsy ho afaka ny hanantena an'izany aho.

Any Moulin à Vent i Mompera Jaillet, mitoriteny izy. Mino aho fa hahita fahombiazana amin'izany izy any, ary mbola hanova fanahy vitsivitsy mba hibebaka koa izy ireo any, mivavaha ho amin'izany.

Raha ny amin'ireo ray aman-dreninao dia inoako fa ho sarotsarotra amin-dreninao ny ho tamàna aty Paris, tokony apetraka amin'izay tian'Andriamanitra ny amin'izany raharaha izany ka ho faly kokoa izy ny hitoetra raha oharina aminao. Raha mandeha any Paris izy dia ho lavitra anao ka hampalahelo azy mafy tokoa izany. Handamina izany ho amin'izay mety sy tsaratsara kokoa Andriamanitra.

Eo ho eo ihany ny fahasalamanay ny reniko no mbola marisarisa kely foana ; mampanao veloma anao ireo seminarista eto amintsika.

Atolotro an'i Mompera Juste sy Mompera Gardien ny fanajana.

Ilay namana sy rahalahy mikely aina ho anao ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

67 (70) [7] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

Ho an'Andriamatoa Abbé Jaricot, ao amin'ny "noviciat du Pères Capucins"

Ao Carcassone

                                                    J.M.J. [Saint-Fons,] 26 Novembra 1868

Ry rahalahy tsara sy namana hajaina

Mialokaloka eto Saint-Fons aho nanomboka afak'omaly, mba hisintaka sy hiasa kely, tena mila mandany farafahakeliny iray volana mihitsy aho mba hisaina kely ny amin'reo raharahan-tsika ary mba hianatra indrindra indrindra hahay hanambara tsara ny Rozery sy ny lalan'ny hazofijaliantsika.

Tena sambatra tokoa izahay ao anatin'io fitokanana samirery io, ary rehefa hanana ny fahasambarana ny hanana anao izahay, dia ho any foana isika, mba hikatsaka ny fandriampahalemana, ny fahazavana ary ny hery.

Ao Carcassonne ianao, tena faly tokoa aho ny amin'izany ; araraoty tsara ny fotoananao, mba hahaizanao mitia ny Tompontsika sy mandalina ireo Misterin'Andriamanitra momban'ny tranon'omby sy ny hazofijaliana ; tovozy avy amin'ny fahendren'ireo Mompera ireo ny fanahin'ny fahantrana sy ny fitiava-namana mba ahafahanao mampianatra anay ny amin'izany amin'ny fiverenanao ; fantatrao tsara fa ny fiainantsika dia tokony hifanahaka amin'ny fiainan'ireo Mompera Franciscains ireo, ankoatry ny asan'ny ministera izay tokony ho antsika manokana, dia tadidio tsara ireo fombafomba madinidinika izay mety hahasoa antsika rehetra, sy azo hampifanarahana amin'ny fombafombam-piainantsika ka hampitombo antsika ao amin'ny fanetrentena, fitiava-namana ary ny Fahantrana masina.

Tandrovy tsara ny fahasalamanao, aza manao zavatra izay mety tsy anerena antsika, toy ny fifohazana maraina izay tsy tokony ho hita eo amintsika noho ny asa aman-draharahan-tsika, sy ny fanazaran-tena hafa koa izay sahaza ireo relijiozy mihiboka.

Amin'ny fiverenanao dia ho telo isika : Atoa Martinet, ianao ary izaho ; faly aho amin'izay zavatra azontsika hatomboka hamelomana ny fiainam-pivavahana sy ilaina ho antsika rehetra amin'ny fiarahantsika miray hevitra amin'ireo toko lehibe izay tokony hampivondrona antsika rehetra ho iray. Aorian'ny Paka dia manantena aho ny mbola ho afaka hanao laretirety andro vitsitsy ary maniry indrindra aho ny handeha ho eo anilanao.

Eo ho eo ihany ny fandeham-piainana eto amin'ny Prado. Ireo Andriamatoa isany eto amintsika dia salama tsara. Mbola ato an-trano foana i Atoa Grim. Salamalama ihany Atoa Berne. Tena monina tanteraka eto akaikin'ny toerana onenanay i Mompera Jaillet, ary tonga mba hanampinampy anay rehefa alahady ; hitori-teny ny laretirety any Moulin à Vent izy, tahaka ny tamin'ny taon-dasa, ho amin'ny Noely.

Mbola reraka foana ny reniko, tsy salama Ramatoa Christin. Mandeha tsara ny fiainan'ireo latinista eto amintsika, miangavy anareo rehetra izahay mba hivavaka ho anay rehetra ianareo ; tsy manadino anao izahay.

Ao amin'ny taratasy manaraka dia ho tantarainao aminay fohifohy ny fiainana izay hiainanao ao amin'ny toerana fanomanana ny novisy.

Meteza ianao haneho ny fanajana sy ny fankasitrahana avy amiko amin'ireo Mompera tsara fanahy rehetra.

Hitso-drano anao anie i Jesoa ka hanome anao ny fahamasinana sy fahalalana koa.

A. Chevrier

68 (71) [8] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

                                                    J.M.J.                          15 Janoary 1869

Ry rahalahy malala sady namana,

Miala tsiny aminao aho tamin'ny tsy nanoratako anao talohaloha, enga anie ilay Mpampianatra tsara antsika mba hanome anao taona tsara, taom-pahasoavana sy famonjena ho anao ary ho an'ny hafa. Raha amin'ity taona ity no anandratana anao ho pretra dia ho taona tena feno fahtsiarovana tsara ho anao izy ity ary ho anisan'ny taona iray misongadina eo amin'ny fotoana sy eo amin'ny fiainana mandrakizay ao amin'ny fiainanao izany. Manana fahatokiana mahafinaritra aho fa Andriamanitra no miantso anao ary ny fahasoavana avy amin'ny fanahy masina, tamin'ny alalan'ny fanandratana anao ho eo amin'io fahamendrehana io no nanao anao ho tokony izay ho tena ianao marina. Mivavaka ho anao aho, ary mangataka an'izany amin'Andriamanitra ho anao amin-jotom-po sy amim-pahasambarana rehefa nieritreritra fa hanana olona iray ho mpanampy namana ary tena rahalahy ao aminao. Mahereza ary manàna faharetana sy fikirizana.

Naharay taratasy iray avy amin'ireo misionera kelintsika ao Galveston aho, salama izy ireo, mety ho lasa diakonà lefitra angamba i Chardy amin'i Paka ; mianatra i Auzon ary salama i Monin ; hanainga i Mgr Dubuis aorian'i Paka ka ho tonga eto izy izany amin'ny volana Mey iny, mandra-pahatongan'izany dia hifandamina aminy izahay ny amin'ny hanatanterahana ny fanamasinana anareo ho Pretra ; aoka ianao hanomana tsara mandrakariva ny fianarana ny tenin'Andriamanitra ka mba ho isan'ny anay ianao amin'ny manaraka satria tena lazaiko amim-pahatsorana fa tena mila olona iray tokoa aho, tsy afaka ny hanao na inona na inona raha tsy misy aloha ny fanomezam-pahasoavana avy amin'Andriamanitra, raha tsy misy koa olona maromaro mivoaka avy eto an-trano ; mitoriteny ny amin'ny laretiretin'ny Avent i Mompera Jaillet izay hita fa tena nahomby ihany, nofaranan'izy ireo tamin'ny fananganana tsangambaton'i Mb Virijiny eo akaikin'ny tranon'i Charvet izany. Salama ireo latinistsika, mety handeha tsara kokoa ny fiainan'izy ireo raha mba manana olona iray hanome azy ireo ny fiainana. Tafiditra niasa ao amin'ny orin’asa iray mba hahazo vola kely ho an-dreniny i Andriamatoa Benoît. Ato an-trano foana Andriamatoa Sagne sy Salignat ; Andriamatoa Cellier koa torak'izany. Mitoetra eto amintsika mandrakariva i Andriamatoa Grim koa inoako fa tsy afaka handao antsika izy. Any amin'ny firenena nahaterahany Andriamatoa Berne amin'izao fotoana izao. Mety ho tafaverina angamba izy rahampitso ; marary ny reniko, handeha ho any Tour du Pin izy mandritra ny andro vitsivitsy. Namidin'Andriamatoa Coquey tanteraka tamiko ilay taniny may izay ho ampiasaintsika ho an'ireo novisy eto amintsika aoriana kely ao ; tsy maintsy handeha hanao sonia ny fifanekem-barotra any amin'ny mpanao vadintany aho, amin'ny fotoana manaraka ; hataontsika tokontany aloha io tany io mandra-piandry izany.

Salama i Duret Delorme, Proriol, Genond ary ireo vitsivitsy hafa koa. Mivavàha ho azy ireo mba hananany faharetana sy mba hahatonga azy ireo ho miaramila mahafatra-po. Ho any aminao aho ka hitoetra andro vitsivitsy any mba hahazo hery indray ao amin'ny fitiavan'Andriamanitra aorian'ny Paka. Nasaiko nalamina i St Fons. Mikarakara ao ary mandamindamina ny efitrano fandriana ireo mpandrafitra sy mpandalotra ; tamin'ny fotoana farany nandehanako tany dia tena narary sy nadilo mihitsy ny sofiko.

Aoka isika hivavaka mafy tokoa amin'i Jesoa Kristy Tompontsika mba hanaovany antsika ho pretra tsara, mahantra, ho voahombo sy hohanina velona ary mba hanana mpanompo tsara sy mahatoky izy ao amintsika.

Ilay namana sy rahalahy mikely aina ho anao fatratra ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

Miangavy azy aho mba homeny anao ny tso-dranony.

A. Chevrier

Mandefa teny kely ho anao amin’ny anaran’ireo namany rehetra i Montaigu.

69 (72) [9] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

                                                    J.M.J.                           [Febroary 1869]

Ry rahalahy sady malala indrindra,

Inona no ataonao ? hendry mandrakariva ve ianao ? Na fara-faharatsiny mba mianatra ny ho hendry ve ianao ? Miha-ela amiko ny fotoana ahitako anao. Nanoro hevitra ahy ny amin'ny handehanako hitsena anao i Mompera Bruno – raha toa ka efa mba vitavita ny fianaranao, ny tenin'Andriamanitra sy ny fiarahanao amin'ireo novisy beazinao. Dia tsy maintsy handeha ho any ve aho ary dia hiverina indray hitondra anao ho ato amin'ny Prado avy eo ? Manorata amiko, ho avy any aho amin'ny herinandro ambony ary hiara-miverina amiko ianao ; Mompera Archange no hamarananao izay nataonao taty ary dia hanampy kely anay ianareo.

Lasa i Mompera Grim andro vitsivitsy lasa izay, napetraka ho pretra "sacristain" any amin'ny La Rédemption izy, manana trano tsara hitoerana sady mandray karama izy any.

Mihevitra koa aho fanampin'izany rehetra izany fa ireo latinista eto amintsika dia mila olona mba hitari-dalana sy hitantana azy, ary ireo novisy eto amintsika koa dia tsy afaka ny hanomboka hanao zavatra raha tsy misy olona iray miaraka aminy sy rehefa tonga ny fitondran'Andriamanitra. Aoka àry isika hivavaka mafy tokoa mba hahantanterahan'ny sitrapòn'Andriamanitra eo amin'ny zavatra rehetra.

Namboariko ilay sombin-tany avy tamin'i Mompera Coquay mba hatao tokontany sy ho fivorian'ny mpanao katesizy amin'ireo ankizilahy madinika eto an-tanàna rehefa alahady. Ireo latinista lehibe eto amintsika : Duret, Proriol Delorme no manao izany katesizy izany amin'ireo ankizy madinika ireo. Hinoako fa hitso-drano ity asa ity ilay Andriamanitra tsara ary hiofana tsara eo amin'ny fiainan'ny pretra ireo novisy eto amintsika.

Manorata valin-teny amiko raha tianao ny handehanako ho any Carcassone sy hitondrako anao hiverina ho ao amin'ny Prado ; tsy mifanipaka amin'io hevitro io ny hevitr'i Mompera Bruno.

Efa milamina ny ao St Fons, ho afaka handeha ho any isika hanapitra ny volana Avrily ary hiasa any hangataka amin'Andriamanitra ny fanahiny sy ny fitiavany.

Ilay rahalahy mikely aina ho anao.

A. Chevrier

70 (73) [10] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

                                                    J.M.J.                               8 Marsa 1869

Ry namana sy rahalahy malalako indrindra,

Tohizo amim-pitiavana ireo fianarana sy fanazarana ataonao mandra-pahatongan'ny fetin'ny Paka, ary aoka ianao hanampy an'ireo Mompera ireo, izay tena nanao soa antsika tokoa tamin'ny nandraisany anao ho ao amin'izy ireo ; satria dia efa tena tsy mahavaly fitia tokoa isika raha alaina ianao amin'izao fotoana tena ahafahanao manampinampy azy ireo izao. Aoka ianao hiofana tsara ny amin'ny resaka hatsaram-panahy, ary miverena aminay hendry tsara ; ho avy haka anao aty aho amin'ny volana Avrily ho avy iny.

Eo ho eo ny fandeham-piainana eto amin'ny Prado. Mivavaha ho anay rehetra raha manakaiky an'i Jesoa Kristy Tompontsika amin'ny fivavahana ianao.

Ilay mpanompo mikely aina ho anao ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

71 (74) [11] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

                                                    J.M.J.                [Prado,] 3 Avrily 1869

Ry rahalahy sady malala

Nahemotro valo andro ny fanaovana ny kôminiô voalohany satria somary narisarisa aho tao anatin'ny tapa-bolana izay, ary satria koa i Mompera Archange tsy ho tafaverina raha tsy amin'ny alatsinainy fa nandeha nitoriteny ny amin'ny karemy any Roanne ; naneho faniriana ny hampianatra ny laretirety amin'ireo ankizintsika izy.

Koa araka izany àry dia tsy afaka ny handeha hivoaka aho raha tsy afaka tapa-bolana ny Alatsinainy 19. Mino aho fa tsy maintsy nandeha any La Pacaudière hamonjy raharaham-pianakaviana Andriamatoa Berne ; raha afaka mandeha mankany aho dia hanoratra ho anao.

Voaraiko ny akanjonao fanaon'ny pretra, inoako fa tsaratsara kokoa ny ampanaovana iray hafa toa an'iny satria efa tonga ity ny fahavaratra ; azo ampiasaina sy mifanaraka amin'ny fotoam-pahavaratra sy ny ririnina ny lambam-pandriananay, manorata amiko raha mila izany ianao.

Tokony ho tonga amin'iny volana Mey ho avy iny i Monseigneur Dubuis, tsy maintsy efa eny an-dalana izy izay nanomboka tamin'ny andron'ny Paka, koa tsy maintsy tokony efa miomana ianao amin'ny fandraisana ny diakonà atsy ho atsy ary hitondra amin'ny fiverenanao taratasy fanamarinam-pahaizana sy ny fitondran-tenanan'ireo Momperantsika capucins avy any Carcassonne.

Toa indro hitako tonga am-pifaliana ny fotoana izay hodianao tanteraka eto amin'ny Prado ka tsy handaozanao anay intsony, hanampianao anay mba hanohy ny asa izay nankinin'Andriamanitra tsara tamintsika. Raha toa ka tsy ho afaka ny handeha hitsena anao aho dia handefa vola ho anao hikarakaranao ny fodianao alohan'ny tapa-bolana.

Amin'ny 13 Avrily ho avy izao ny fanomezana ny Sakaramentan’ny fankaherezana.

Mivavaha ho an'ireo ankizintsika ireo mba hiomana tsara handray am-pahamendrehana izany sakramenta lehibe izany izy ireo.

Fanajàna sy fankasitrahana no atolotro an'ireo Mompera ao aminareo.

Ho anao koa ny fanehoam-pitiavana feno firahalahiana tanteraka sy marina.

A. Chevrier

72 (75) [12] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

                                                    J.M.J.                               [Avrily 1869]

Ry rahalahy sady malala

Voaraiko ny taratasy fanasana mahafinaritra tokoa avy aminao sy avy amin'ireo Mompera tsara fanahintsika, kanefa izaho ilay farim-peo nandritra ny 15 andro dia voatery mandeha any Tour du Pin mandritra ny tapa-bolana, tsy mety ho ahy mantsy ny fanaovana dia lavitra loatra.

Mompera Archange dia vonona tanteraka handray anao. Miha-ela aminy ny fotoana ahitana ny fanombohan'ny fiofanan'ireo novisy eto amin'ny Prado.

Nanafatra akanjo mainty fanaon'ny pretra ho anao aho ary ho vita amin'ny herinandro ambony izany.

Miandry anao am-pifaliana tanteraka izahay. Raha tonga alohan'ny fiverenako dia tongava mijery ahy any Tour du Pin amin'izay mba tsy izahay rehetra no tonga hitsena anao fa izaho no ho avy hitsena anao any.

Salama tsara ny reninao, nahita azy aho telo andro lasa izay, tena ory tanteraka tamin'ny nahafatesan'ny zanany vavy izy, kanefa amin'ny fiverenanao dia ianao no hanambitamby azy.

Ilay rahalahy sy namana tena tia anao.

A. Chevrier

73 (76) [13] Ho an’i Jean-Claude Jaricot (Seminarista)

Ho an'Andriamatoa Abbé Jaricot, ao amin'ny "Providence du Prado"

                                                    J.M.J.                                 [Mey, 1869]

Ry namana sady rahalahy malalako indrindra,

Misaotra amin'ny taratasy mahafinaritra nalefanao, nahafaly ahy tokoa ilay izy satria nanome vaovao tsara ho ahy mikasika ny trano mahantrako ary ireo latinistako. Karakarao tsara ny amin'ireo, omeo rano im-betsaka ao anatin'ny indray andro, ary araka izay ilaina ireo marary. Tsy noraisintsika mba hampijaliana akory ireo zaza ireo, ary fahotana ho antsika koa ny tsy manome izay rehetra ilaina an'ireo ananantsika andraikitra. Ho adinin'Andriamanitra amin'izany isika ; tokony ho sorohana izany fitiavam-bola be loatra ao amin'i Melanie izany.

Tsy nambaranao tamiko hoe iza no mpampianatra ny kilasy fahadimy. Hody ve Andriamatoa Cellier ? Nanoratra ho azy aho ; tsy fantatro raha nanome vaovao mikasika azy ihany izy, ary raha hody koa handray ny kilasiny. Raha tsy misy mpampianatra dia tsy maintsy, hiray hevitra mba hitady olona iray, miresaha amin'Andriamatoa Boulachon.Tsaratsara kokoa angamba ny manana mpampianatra avy any ivelany, izay ho tonga indray mandeha isan'andro ary tsy hikarakara ny amin'ny ato an-trano.

Hanome fotoana misimisy kokoa anao mba hahafahanao miomana tsara ny fahataran'i Monseigneur, ary manàna koa fahatokiana an'Andriamanitra amin'ny zavatra rehetra. Tsy maintsy mivavaka sy manao ny sitrapon'Andriamanitra isika eo amin'ny zavatra rehetra ary mikatsaka ny fahafantarana tsara izany sitrapony izany. Roa volana hiomana ho tonga tena pretra marina tokoa, tsy be loatra izany.

Etsy àry, mahereza, aoka isika hivavaka mba handeha tsara araka ny sitrapon'Andriamanitra ny zavatra rehetra.

Tsy fantatro raha mba nisy akony taminy ihany ny taratasy nalefako ho an'Andriamatoa Chevalier, ary inona no ho vokany. Faharetana ho amin'ny zavatra rehetra, miha-ela amiko ny fotoana hodiako eo anilanareo rehetra.

Tena tsy dia tsara loatra aho ; nefa tsy tokony holaniana ny fotoana raha toa isika manan-javatra betsaka hatao. Tsy manadino ary mieritreritra anao foana aho isan'andro.

Aza manadino ahy eo anatrehan'Andriamanitra.

Ilay mikely aina ho anao.

A. Chevrier

Efa vitako ny irakao tany amin'Andriamatoa "Le Curé de St Jean".

Ho an'Andriamatoa Abbé Martinet

74 (59) Ho an'Andriamatoa Abbé Martinet

                                                    J.M.J.                             [10 Mey 1869]

Ry namana malala

Ity ny valin'ilay taratasy nalefako tany Grenobles mikasika ny fanaovana lamesa indroa ao anatin'ny indray andro sy ny valin'ireo fanontaniana izay nangatahiko.

Efa mba manomboka mihatsara aho izao. Mihevitra ny hody aho amin'ny Alakamisy na Zoma.

Ilay mahatsiaro anao.

A. Chevrier

Mampamangy ao amin'ny tontolonao rehetra.

Ho an'Andriamatoa Abbé Dutel

75 (55) [1] Ho an'Andriamatoa Abbé Dutel

                                                    J.M.J.                            [Oktôbra 1869]

Ry namana hajaina sady malala indrindra

Nitondra fifaliana lehibe ho ahy tokoa ny taratasinao, amin'ny fiheverako fa Andriamanitra angamba dia mety hanome ahy namana sy rahalahy izay afaka hanompo an'Andriamanitra hiaraka amiko ary hitaona ahy ho amin'ny tsara amin'ny alalan'ireo toro-hevitra sy ohatra tsara avy aminy.

Haka tahaka an'i Jesoa Kristy Tompontsika, hanara-dia Azy, ho tonga olona iray manahaka tanteraka an'i Jesoa Kristy eo amin'ny fitondrantenany teto an-tany, izay no tanjona efa napetraka hatrany am-boalohany. Raha mitarika anao ho avy hanampy anay amin'io asa io, sy hiara-miaina ao amin'io fiainana io ny Fanahy Masina, dia tongàva, ary hitso-drano anao omban'Andriamanitra ; kanefa aoka ho tanteraka ny sitrapon'Andriamanitra masina satria raha tsy misy ny fahatanterahan'io sitrapon'Andriamanitra io dia tsy ho afaka ny hanao na inona na inona isika. Izay no antony tsy hitadiavako na iza na iza, tsy hanereko an'iza an'iza ho avy, miandry aho ny handefasan'Andriamanitra azy ireo, satria hitako tamin'ny alalan'ny fandinihana teo amin'ny fiainana fa ireo olona izay tonga eto entanin'ny saina aman'eritreriny, na tonga manan-draharaha, dia tsy manao na inona na inona, ka tonga sakana izy ireny fa tsy mpanampy.

Kanefa moa amin'ny fahafantarako anao efa nandritra ny fotoana maro izao, dia mino aho, eo amin'ny sehatra maro fa fihevitra avy amin'Andriamanitra izany.

Toy izao raha fintinina ny tanjon'ny ato an-trano :

Hanomana hanao kôminiô voalohany ireo tanora lahy na vavy, izay tsy ho afaka ny hanao izany any amin'ny paroasy misy azy ireo.

Nanampy asa iray, amin'io asa io, ny fitondran'Andriamanitra dia ny hanomana tanora vitsivitsy, izay tsy afaka ny handeha ho any amin'ny Seminera, ho tonga pretra mahantra, voahombo, tahaka an'i Jesoa Kristy Tompontsika sy hampianatra azy ireo hiasa amin-jotom-po, tahak'izany koa, raha manome alalana ahy Andriamanitra ary efa nangatahiko taminy elabe ny hampiaina azy ireo ao amin'ny fiainana ao anaty fivavahana, amin'ny fanatanterahana ny raharahan'ny pretra ao amin'ny paroasy. Izay no tanjontsika, hitanao izao fa tena manan-javatra hatao betsaka tokoa isika, ary tsy misy asa hafa tsara ampiasan'ny pretra ny fiainany ankoatra ny manomana pretra maro tsara fanahy sy mendrika ao amin'ny Eglizy.

Mety ho hambom-po diso tafahoatra manakaiky ny fahotana ihany angamba izany, kanefa heveriko fa amin'izao fotoana izao indrindra dia io no tena ilain'ny Eglizy, nefa dia mety ampy foana izay tokony hatao mba hahatongavana amin'io tanjona io.

Mangata-piarovana ao amin'ny vavakao aho, ary mivavaka amin'i Jesoa Kristy Tompontsika amin'ny foko manontolo koa mba hanatanteraka ny sitrapony masina, ka hotoaviny aminao ny fanirianao.

Ilay namana sy rahalahy mikely aina, feno fanajana anao.

A. Chevrier

rue Chabrol 55, Lyon

76 (56) [2] Ho an'Andriamatoa Abbé Dutel

                                                    J.M.J.     [Prado,] 10 Novembra [1869]

Ry rahalahy mpiara-miasa hajaina

Noho ny tsy fahafantarako ny fanapahan-kevitra noraisinareo tamin'ny fihaonanao sy Atoa Pagnon, dia nanoratra ho anao aho mba hanontany raha nahasoa anao teo amin'ireo fikasanao tsara izany na tsia. Mbola misy fanamboarana kely hataoko ao amin'ilay efitrano izay noheveriko fa hatokako hipetrahanao, ary izao ankehitriny izao mihitsy aho dia hampanamboatra azy, raha toa ka mba hanana izany fahasambarana, ny hanana anao ato an-trano izany izahay. Manana fahatokiana mahafinaritra aho fa hanome anay izany fahasoavana izany Andriamanitra Raintsika, ka ho afaka ny hiara-miasa ao amin'ny voninahiny mba ho famonjena antsika isika.

Miaraka amin'ny fanehoako fitiavana feno fanajana sy fikelezana aina, izaho ilay mpanomponao ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A Chevrier

Ho an'ny gropy misy ireo seminarista efatra Broche, Delorme, Duret, Farissier

77 (111) Ho an'i Claude Farissier

[Ho an’i Claude Farissier]

                                                    J.M.J.                   [Lyon] 1 Marsa 1871

Ry zanaka malala

Niandry ny taratasinao tokoa izahay, ary somary nanana fanahiana ihany aza izahay ny amin'izany ; kanefa moa ianao nanome toky anay ny amin'ny fahasalamanao sy ny toerana izay misy anao.

Ny lalana izay izoranao amin'izao fotoana izao dia tena lalana maha-kristiana tanteraka feno fandeferana sy zotom-pò. Mba hanatontosàna am-pahamasinana izany lalana izany dia tsy maintsy ilaina ny fandavàn-tena sy ny fikelezana aina ary koa ny famonjen'Andriamanitra. Koa mahereza àry, ry zanako malala, ary aoka ianao hino fa izao lalana izoranao izao dia tena fiomànana tsara tokoa ho amin'ny fanoloran-tena ho pretra, ary raha tafavoaka amin-kasahiana sy amin'ny fitondran-tena tsara ary tsy misy fahalemena ianao, dia tena ho pretra sy miaramila mahafatra-pò an'i Jesoa Kristy.

Koa amin'izay àry, katsaho mandrakariva izay ahafa-po ireo lehibenao amin'ny fankatoavana, amin'ny tsy famalivaliana be fahatany omban'avonavona : aoka ho tsotra, malemy fanahy, tia vavaka, ary ho mpanetry tena, tsy hikatsaka na dia kely akory aza, voninahitra na toerana tsara, tsy hitaraina mihitsy na kely aza, hanontany amim-pahatsorana izay tena ilaina eo amin'ny fiainana, hahay hijaly indraindray, satria ny miaramila dia tsy manana izay ilainy mandrakariva, ho mahery fo ao anaty fanaintainana sy fahasahiranana, ary indrindra ho kristiana eo amin'ny zavatra rehetra.

Aza atao tsinontsinona ny fivavahana ; tsarovy fa kristiana ianao ary ambonin'izany, mpianatr'i Jesoa Kristy amin'ny fahalalana tsara ny fitsipik'i Md François ; aza atao tsinontsinona ny fivavahana isan'andro : azo ambara amin'ny fotoana rehetra izany, eo am-piasàna, amin'ny andro, amin'ny alina, eo am-panaovana asam-piambenana, any amin'ny toby miaramila, any amin'ny toerana misy ny tena, toy ny any am-piangonana. Maheno sy tia antsika lalandava Andriamanitra n'aiza n'aiza misy antsika.

Aoka ianao hanatona ny sakramenta, isaky ny Alahady tsy tapaka mihitsy, ny latabatra fanasan'ny Tompo, ary aza mitoetra mihitsy amin'ny toeranao be fahotana ianao. Malemy isika ary mety hanota foana ; kanefa manana ny fanafodin'izany isika ao amin'ny Sakramenta ; miverena aminay feno fahendrena sy tena mikely ianao nohon'ny amin'Andriamanitra sy ny fiangonany.

Faly tokoa izahay mieritreritra fa manana zanaka be herim-pò ny avy eto amin'ny Prado, izay mikely aina sy manofan-tena ho amin'ny fiainam-pitiavana sy fanoloran-tena mba hanao ho an'ny Eglizy izay nataon'izy ireo amin'izao fotoana izao ho an'ny Tanindrazana.

Salama tsara ireo namanao, tokony ho efa nanoratra ho anao izy ireo tamin'ny faramparany teo.

Raha vita sonia ny fifanarahana ho amin'ny fandriampahalemana, arak'izay efa nantenainy, dia hiverina aminay tsy ho ela ianareo rehetra ary dia hanohy ny efa fanaontsika andavanandro isika.

Salama ny reninao, hitanay izy andro vitsivitsy lasa izay. Mampanao veloma anao ireo seminarista eto amintsika ary mivavaka ho anao. Raha mila zavatra ianao dia manorata aminay, fa tonga dia alefako avy hatrany izany.

Ataovy izay hifankahalalana amin'Andriamatoa Dorier, Sergent-Major ao amin'ny mpilatsaka an-tsitrapò izy, fa saingy tsy fantatro fotsiny hoe "compagnie" inona, zanaka lahin'ny iray amin'ireo mpanao asa soa antsika izy io no sady efa niady tany Rome izy, no koa tovolahy tena masin-toetra tokoa. Ampitao amin'Andriamatoa Gaudin, Andriamatoa Assada sy ireo hafa koa raha misy fantatsika ny fiarahabana avy amiko, ary aoka ianao ho tena hendry lalandava.

Mivavaka sy mitso-drano anao aho.

A. Chevrier

78 (112) Ho an'i Claude Farissier

[Ho an’i Claude Farissier]

                                                    J.M.J.             [Prado] 11 Marsa [1871]

Ry Farissier malalako

Nanoratra ho anao aho folo andro lasa izay ho valin'ny taratasinao ; inoako fa voarainao ilay izy taorian'ny taratasinao farany ; tany Rennes no nanaovako ny adiresy, angamba nanao dia lavitra mihoatra ny tokony ho ilainy amin'ny fahatongavany ny taratasy.

Koa tao anatin'ny taratasinao farany àry dia nilaza tamiko ianao fa mety hahazo fialan-tsasatra 15 andro.angamba. Raha toa ianao ka mety ho afaka dia alamintsika ny amin'izany, mino koa aho fa tapitra ny fe-potoana naha-mpilatsaka an-tsitrapo anao, afaka mody aty amin'ny Prado amin'izay ianao ary miandry zava-dehibe hiseho indray andraisanao ny andraikitrao.

Mivavaka ho anao aho.

A. Chevrier

79 (124) Ho an'i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                    J.M.J.              [Prado, Desambra 1871]

Ry zanako malala

Vao avy namaky tamin-kafaliana tokoa ny taratasy nosoratanao farany aho izaho. Niteraka voka-tsoa lehibe ho ahy izay efa notanterahin'ny taratasinao teo aloha, ity taratasinao ity. Mino ny fahatsoran'ireo fanehoam-pitiavana rehetra voarakitra tao aho, ary ny tena nanome ahy an'io fandresen-dahatra io dia ireo fitsipi-pitondran-tena izay nosoratanao ary tontosainao amim-pinoana sy amim-pitiavana.

Eny ry zanako malala, tohizo hatrany ny fivelomana amin'ny fiainam-bavaka sy fisandratana ho ao amin'ny Tompontsika manomboka ny maraina vao mifoha ka mandra-paharivan'ny andro. Ao anatin'ny fivavahana no ahitantsika ny fiainana ara-panahy sy ivoahantsika avy ao amin'ny fotaka mantsin'izao tontolo izao, mba hihinanantsika ny sakafon'ny lanitra.

Tena faly tokoa aho mieritreritra fa manana zanaka mivavaka, tia an'Andriamanitra ary tsy mikatsaka afa-tsy ny voninahitra sy ny fitiavan'Andriamanitra. Tsy maintsy ampiasaina mba hitiavana bebe kokoa an'Andriamanitra, ireo hadisoana. Tahaka ny nandraisan'ny mpanota iray ny famindram-pon'Andriamanitra no tokony hananany koa fitiavana be dia be. Tsapako mihafeno fitiavana lehibe, ary indrindra fa miha-feno fitiavana anao ny foko rehefa nahita aho fa manamafy kokoa ny fatorana misy aminao sy ny Tompontsika ianao ; ary mieritreritra aho fa, satria Andriamanitra nitia anao bebe kokoa, satria ianao nomeny fahasoavana tamin'ny vavaka ary tamin'ny fanomezana risi-po lehibe ; izaho koa izany hanana fo feno fitiava-namana sy fiantrana ary famindram-po lehibe ho azy. Eny ry zanako malala, adinoko daholo ny zavatra rehetra, ambarako anao izany mba ho fiononan'ny fonao, ka tsy hisy intsony anie ao amin'ny fo amam-panahinao soritr'alahelo ny amiko ; tsy vitan'ny hoe adinoko sy tsy tsaroako intsony ny hadisoanao rehetra fa nomeko anjaram-pitiavana lehibe ianao. Faly aho mieritreritra fa ireny rehetra ireny dia tsy nanao afa-tsy ny hahatonga ny fifandraisana sy ny fatoram-pihavanana misy eo amintsika ho mafimafy kokoa, akaikikaiky kokoa, ho mamy ary hateza kokoa. Moa tsy tia kokoa ny zanaka izay naharary azy va ny reny iray ? Ary ny ranomaso matetika dia mampamokatra ny tanim-pitiavana.

Koa mahereza àry, matokia, ry zanako malala, ary aoka tsy hitsahatra isan'andro isan'andro hisaotra an'Andriamanitra amin'ny fitiavana lehibe nomeny ho antsika rehetra, isika olo-mahantra, izay nanararaotra ny famindram-pony ; izy anefa dia nikarakara antsika tamim-pitiavana sy tamim-paharetana lehibe. Aoka isika rehetra hifaly, hitsena ny fahatongavan'ity andro Noely mahafinaritra ity izay ahitantsika ny zanak'Andriamanitra mifidy ny tranon'omby mba hahaterahana, ka hanehoany amintsika ny fiatahana amin'ny zavatra rehetra ivelany mba afahantsika miraiki-po tanteraka aminy ary aminy irery ihany. Arakaraka ny mahafeno ny fitiavan'Andriamanitra ao amin'ny fanahintsika no ahafahantsika koa miataka amin'ireo zavatra ivelany : zava-tsoan'ny tany sy ny fananana maro isan-karazany, fianakaviana, Ray aman-dReny, namana, na hitiavantsika azy ireo bebe kokoa satria ny fatorana izay mampifamatotra antsika amin'izy ireo dia tena marina kokoa, mafy, ary mateza tokoa. Aoka àry isika rehetra hangataka an'io fiatahana lavorary io izay mitondra antsika mankany amin'ny zotom-pon'ny tena mpianatr'i Jesoa Kristy marina, ary manome antsika ny tena fitiavana marina.

Mirary ho aminao ny tena fitiavana marina ao amin'Andriamanitra aho, izay ho hitanao ao amin'ny fianarana an'i Jesoa Kristy Tompontsika, ilay Tompo sady modelintsika ; tia anao aho noho ny aminy, ho azy ary ao aminy, ary ny fiombonana aminy dia ahavitantsika asa betsaka vokatry ny fitiavany, ho voninahitry ny Rainy ary ho famonjena ny fanahin'ireo rahalahintsika mpanota. Manoroka anao aho ary mitso-drano ao amin'ny fahatsoram-poko tanteraka.

A. Chevrier

Rahampitso na asabotsy dia ampiarahiko amin'ny fiaran'Andriamatoa Vissot ny akanjo maha-Pretra anao ary ny kiraron'Andriamatoa Farissier.

Salama tsara ny anabavinao. Anisan'iray amin'ireo tena hendry izy.

80 (100) Ho an'i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                    J.M.J.             [Prado,] 3 Janoary 1872.

Misaotra ry zanako malala isany tamin'ireo firarian-tsoa ho amin'ny vaovao avy taminareo. Enga anie ilay Tompo tsara, hanaiky ary handray azy ireny ho hanitra ankasitrahiny !

Raha ny amiko aloha, dia tena manaiky azy ireny an-tsitrapo tokoa aho satria fantatro fa nivoaka avy tamin'ny fo marina sy madio izy ireny, ary dia tena akaikikaiky kokoa ny ôtely voarakitra izany noho izay tsy tamin'ny taratasy no nanambaranareo azy.

Izaho koa dia nirary taom-baovao anareo raha vao nankalaza voalohany ny sorona masina ny lamesa, tsy nanadino anareo aho, ianareo indrindra no anisan'ny tena mendrika tamin'ny andian'ondriko na marimarina kokoa izany no ijereko anareo satria tokony ho izany mihitsy no izy, izay nandray betsaka dia tokony hanana betsaka koa.

Nangataka tamin'ny Tompontsika aho, ary mbola mangataka aminy isan'andro, mba ho feno ny Fanahiny masina ianareo, mba ho fianarana sarobidy ao am-ponareo ny fianarana an'i Jesoa Kristy, ka hampitovy ny fiainanareo amin'ny fiainan'ilay Tomponareo no tena fanirianareo. Ny Fanahy masina anie no hameno ny fanahinareo : fahazavana, fifaliana, fanantenana, ary ilay hazavan'Andriamanitra ambony sy tsara indrindra anie no hanazava anareo eo amin'ny fianaranareo, ka hampahita anareo ny marina, izay fanomezana faran'izay lehibe indrindra azon'ny olona raisina avy amin'Andriamanitra eto an-tany. Tonga mba hitondra ny marina amintsika i Jesoa Kristy ego sum veritas : ny fianarana filozofia sy ny fahaiza-mandaha-teny dia tara-pahazavana kely ihany izay tokony hitarika anareo ho amin'ny fahazavana lehibe, ka ho hitanareo ao amin'ny fianarana sy fandinihana lalim-paka ny Teolojia.

Koa mahereza àry ry zanaka malala isany, mitomboa ao anaty fahendrena sy hatsaram-panahy, aoka ianareo ho tonga Pretra mendrika. Mivonona tsara ianareo amin'ny ady lehiben'ny Tompontsika, satria tena lehibe ho anareo tokoa io ady io rahatrizay ka tonga Pretra ianareo indray andro any, vao mainka koa moa arakaraka ny maha-lehibe izao tontolo izao no maharatsy azy, bebe kokoa anefa ny fahalainana sy ny tsi-firaharahina misisisisika mahazo laka eny anivontsika eny.

Mivavaha ary mivavaha mafy tokoa, aza atao tsirambina ireo fanazarana madinidinika izay nomeko anao mba ho tanterahina ; tontosao tsara ny herinandronareo, ampiaraho amin'izany isan-kerinandro ny fiainan'ny Tompontsika ; hanovo hery sy fahendrena ao amin'izany ianareo. Ny fahazarana mieritreritra an'i Jesoa Kristy, ilay Mpampianatra antsika dia hanome anareo hery sy zotom-po mba hanaraka azy, ary hanaraka azy akaikikaiky kokoa arak'izay farany azo atao, arak'izay efa nambarako anareo matetika.

Aoka isika tsy ho ketraka amin'ny fanatontosantsika ny andraikitsika. Manana ny Tompo isika izay mahay mamaly fitia an'ireo sorona madinidinika ataontsika ho azy.

Miha-ela amiko ny fotoana hiarahako aminareo ao anatin'ny fitokanana tena samirery, mba hiarahantsika mandinika amin'ilay Mpamonjy antsika sy hikarohantsika koa fomba azo atao ka azo ampiharina mba ahitantsika sitraka eo imasony ary ampiasaina koa mba hampibebahana an'ity tontolo efa rava ity.

Mieritreritra anareo matetika aho ry zanako malala isany ary mangataka amin'Andriamanitra ho anareo mba hanamasinany, hanampiany, hampiononany, hanomezany anareo hery ao amin'ny ady sy eo amin'ireo ireo fahasahirananareo ; ny ady lehibe izay hataon'ny demony aminareo matetika mba hitsapana fanahy sy hanakiviana anareo.

Manana fahatokiana, hery ary fikirizana. Aoka mba hanetry tena amin'ny zavatra rehetra, ho mpankato ny lehibenareo, ho be fitiavana manoloana ireo namanareo, mizaka ny zavatra rehetra, tsy mitaraina na amin'inona na amin'inona, feno fiantrana sy halemem-panahy ary manomboha dieny izao mampihatra ireo hatsaram-panahy izay tokony ampiharina ao aoriana amin'ny fomba tena lavorary.

Veloma ao amin'Andriamanitra ry zanako malala isany, arahaba feno fanajana avy amiko ho an'ireo mpampianatra sy lehibenareo, misàora azy amin'ireo fikarakarana rehetra izay ataony anareo, mahaiza mankasitraka amin'ireo fikarakarana izay natokany ho anareo.

Salama ihany izahay aty.

Ny reniko dia maneho fisaorana anareo noho ireo fahatsiarovana mamy avy aminareo ho azy. Tena nahafaly azy tokoa ireo teny kely natokanareo ho azy. Andeha hijery anareo Atoa Dutel sy Lagier amin'ny faran'ny volana.

Faly avokoa ireo Pretra sy ireo Seminarista rehetra tamin'ireo fanehoam-pankasitrahana sy fitiavana izay nasehonareo tao anatin'ny taratasinareo, tahaka izany no tokony hatao ary tanterahina amin'ny fo, atao ho fankasitrahana an'Andriamanitra ary ho an'Andriamanitra.

Veloma ao amin'Andriamanitra, ry zanaka malala isany.

Mitso-drano anareo amin'ny foko manontolo aho, ary mametraka anareo eo ambany fiarovan'ilay Tompontsika tsara indrindra, mba hiarovany anareo ary hanomezany anareo koa ny fitiavany.

A. Chevrier

81 (125) Ho an'Andriamatoa Delorme

Ho an'Andriamatoa Delorme

                                                     J.M.                [Prado,] 3 janoary 1872

Ry Delorme malalako,

Aoka ianao hiasa mafimafy kokoa hanao ezaka eo amin'ny tenanao mba handresy ireo tsy firaharahiana madinidinika izay manaraka anao na aiza na aiza. Tsy maintsy hitombo ao aminao hatramin'ny dingana farany ambony indrindra ny fitiavan'i Jesoa Kristy Tompontsika, ry zanako malala, mba hanohana anao eo amin'ny ady sy tolona izay ataonao mba hifehezanao ny vatana sy ny fanahy ; misy fotoana sy faniriana tsara tokoa ho amin'ny tsara ao aminao ; kanefa tsy maintsy manao izay hampaharitra izany ny finoana sy ny fitiavan'i Jesoa Kristy Tompontsika, ary izany dia ho hitanao ao amin'ny fivavahàna sy fandinihan-tena ; aoka ho amin'ny fanahinao matetika i Jesoa Kristy Tompontsika. Aoka izy no fiandohana sy fiafaran'izay ataonao rehetra : fianarana, fivavahana, rehefa ny finoana no manjàka ao amin'ny fo iray dia mahavita zavatra maro izy ary tsy isalasalako fa ny anao koa dia hanana izany toe-panahy be fiantràna izany ; raha manaiky anjakan'ny fahatsaran'i Jesoa Kristy ilay Tompo tsara antsika ; vakio matetika ny evanjely masina ary tovozy avy ao ny fototry ny fiantrana sy ny zotom-pò izay ilainao mba hiasanao handresy ny fahalainana sy hiasàna amim-pahombiazana ho famonjena ny hafa.

Manafatrafatra anao aho ny amin'ny fahanginana sy fahamarinana, ireo zavatra ireo no tsy tanterakao mazàna. Noho izany indrindra, amin'ny alalan'ny fitiavana ny fankatoavana izay nentin'i Jesoa Kristy teto an-tany, dia tsy maintsy hazomina ny fahanginana ary marina amin'ny lalàna rehetra, Jeso Kristy nanambara fa tsy misy "iota" izay avelany tsy ho tanterahina ; tahaka izany isika aoka tsy hamela zavatra bitika indrindra tsy ho tanteraka ; tsy misy zavatra kely ao amin'ny fanompoana an'Andriamanitra, miha-mitombo ny zavatra rehetra, ary ny zavatra kely sy bitika indrindra no mitarika amin'ny fahasoavana faran'izay lehibe.

Tontosay tsara ny herinandronao, ka ny fiainan'i Jesoa Kristy Tompo anie no aoka hameno ny fotoananao manontolo, ka mba hitombo ao am-ponao hatrany hatrany ny fitiavan'i Jesoa Kristy.

Noho i Andriamanitra Ray Tsitoha dia mitso-drano anao amin'ny foko manontolo aho ry zanako malala, ary mangataka ho anao ny finoana, ny fitiavana, ny fankatoavana.

A. Chevrier

82 (538) Ho an’ireo Seminarista efatra ao Alix

(Ho an’ireo Seminarista efatra ao Alix)

                                                    J.M.J.                           24 janoary 1872

Ry zanako malala isany[2],

Noraisiko tamim-pifaliana tokoa ireo firarian-tsoa tamin’ny fety nalefanareo ho ahy, ary inoako koa fa nivavaka ho ahy ianareo tamin’io andro io, satria eo am-pototry ny ôtely ihany no tena misy ireo firarian-tsoa tsara indrindra, eo koa no ahazoana fanantenana amin’ny fahatanterahan’ny faniriana : Andriamanitra irery ihany no Tompo, ary afaka maka na manome izay tiany.[3]

Ry zanako malala isany, miezàha mba ho tonga olomasina, anio ary mandrakizay, tsy misy afa-tsy ny olomasina irery ihany no afaka miasa amim-pahombiazana[4] amin’ny fampibebahana ireo mpanota, ho Voninahitr’Andriamanitra sy ho fandresen’ny Eglizintsika Masina. Endrey ! fa nahavita zavatra tsara tokoa ireo olomasina teto ambonin’ny tany ! Nahafinaritra an’Andriamanitra tokoa izy ireo ary.ilaina amin’ny hafa.

Ny olomasina dia Voninahitr’Andriamanitra miseho eto ambonin’ny tany, izy no maneho an-karihary ny maha-Andriamanitra ety ambonin’ny tany, fifalian’ny anjely sy fahasambaran’ny olona maro.

Ny olomasina dia olona tafaray amin’Andriamanitra, iray ihany izy sy Andriamanitra, afaka mangataka amin’Andriamanitra, miresaka amin’Andriamanitra ary eken’Andriamanitra, olona manana ny fahefan’Andriamanitra rehetra eo am-pelatanany, mahavita manozongozona izao tontolo izao rehefa tafaray tanteraka amin’ny Tompo, izay mifehy ny zava-drehetra. Ny olomasina dia ireo olona faran’izay mahery indrindra eto ambonin’ny tany. Misarika ny rehetra ho eo aminy izy ireo, satria manana ny fitiava-namana sy ny fahazavan’Andriamanitra, ary ny manana ny fahavokaran’ny Fanahy Masina. Manana ny haren’Andriamanitra izay zarainy amin’ny Voahary tontolo izy ireo. Mpitantana ny haren’Andriamanitra eto ambonin’ny tany izy ireo. Koa mba miezàha hanjary olomasina ianareo, ry zanako malala isany, ho fahazavana mba hitarika ny olona amin’ny lalana tsara, ho afo hanafana ireo mangatsiaka sy mamanala, ary endrika velona manambara an’Andriamanitra eto ambonin’ny tany ka ho fakan-tahaka eo amin’ny kristianina rehetra.

Eny, ry zanako malala isany, miezaha mba hanjary olomasina ; tsy tonga eo no ho eo izany ; fa tsy maintsy miasa maharitra amin’izany, eny na hatramin’ny fanombohan’ny fiainana mihitsy aza. Asa lehibe tokony efaina izany. Tanjona ambony tsy maintsy ho tratrarina ; kanefa dia tsy maintsy atao izay ahatongavana amin’izany raha te-ho tonga pretra mendrika ! Ny pretra tsy masina dia tsy mahavita zavatra firy, tsy mahavonjy fanahy maro ! Fa ianareo kosa tsy maintsy miezaka isan’andro mba hanjary olomasina. Amin’ny fomba ahoana àry izany ry zanako malala ? Eo am-pivavahana indrindra indrindra, eo am-pangatahana isan’andro amin’ilay tena Masina indrindra, dia i Jesoa Kristy modelintsika, izay nanamasin-tena teto ambonin’ny tany mba hianarantsika ho tonga olomasina koa.

Manomboha ianareo ho olomasina kely dieny mbola eto Alix, am-piombonam-po amam-panahy tanteraka amin’Andriamanitra amin’ny alalan’ny fivavahana, am-panatanterahana an-tsakany sy an-davany ny fitsipika mifehy anareo, izay mihazona mandrakariva ny fahanginana sy manao ny asa fitiava-namana, io fahadiovam-pitondrantena io no toetra manokana mampiavaka ny olomasina ! Fitiava-namana manoloana ny Tale, ny Lehibe ary ny Mpampianatra anareo, Mpikarakara trano sy ny rehetra, fampiharana ny halemem-panahy sy hamorampo no toetra miavaka ananan’i Jesoa Kristy !

Fanekena amin’ny zavatra rehetra faran’izay madinika indrindra, izay mampahatsiaro fa ny Tompontsika dia nanaiky fahafatesana, eny hatramin’ny fahafatesana teo amin’ny hazofijaliana mihitsy aza. Raha manomboka miaina dieny izao ireo zavatra ireo ianareo, dia efa manomboka sahady mandeha ao anatin’ny lalan’ny fahamasinana, izay tokony ho lalanareo. Maherezà, ry zanako malala isany ! Enga anie ka hipàka any amin’ny ati-fanahinareo ny teniko, ka hiteraka fitiavana an’i Jesoa Kristy ao aminareo, ary faniriana Masina hanahaka Azy.

Manoroka sy mitso-drano anareo aho.

A. Chevrier

83 (89) Ho an'i Jean Broche ao Alix

[Ho an’i Jean Broche ao Alix]

                                                    J.M.J.                    [Prado, Marsa 1872]

Ry zanako malala isany

Naneho alahelo tamiko ianareo, tao amin'ny taratasinareo farany, noho ny fahanginana izay notanako ny amin'ny resaka anareo, nandritra ny fotoana ela, kanefa dia inoako fa tsy hanome tsiny ahy be loatra ianareo ny amin'izany, satria fantatrareo tsara fa nisintaka nankany amin'ny Prado ary kely dia kely ny fotoana ananako.

Koa raha toa àry aho ela ela vao manoratra ho anareo, tsy hoe sanatria manadino akory ! Tsia fa ny fotoana no manjohy ahy hatrany hatrany.

Nilaza zavatra izay tena mahafaly ahy tokoa ianareo dia ny amin'ireo fiaraha-manao famelabelaran-kevitra madinika izay tanterahanareo mandritra ny andro natokanareo hitsangatsanganana. Ireny fanazarana madinidinika ireny dia ho famonjena lehibe ho anareo mba hifampitaizana ao anaty fivavahana sy ny fitiavan'i Jesoa Kristy Tompontsika ary mba hiofananareo koa ho tonga katekista mahafatra-po, satria izany no tanjon'ny asantsika, ary fantatrareo tsara izany : mampianatra ireo mahantra tsy mahalala, tena betsaka tokoa izy ireo, mampianatra am-pahatsorana fotsiny izao, miresaka amin'izy ireo ny Andriamanitra, ny amin'i Jesoa Kristy, ny fanahin'izy ireo, ary ny fiainana mandrakizay. Indrisy fa be ny olona manari-tena noho ny tsy fahalalan'izy ireo satria tsy nisy pretra naseho azy ireo mba hampianatra ny tena fahamarinana.

Ireo olona masina rehetra dia nahatakatra ny tena ilàna ny fampianarana raha nandeha ka nihazakazaka namakivaky ny tanana misy azy ireo, tahaka izay nataon'i Md François de Sales sy Md François d'Assise mba hitaona azy ireny ho amin'ny fampianarana sy hampianatra azy ireo any amin'ny toerana rehetra izay ahafahana manao izany, tahaka ny nataon'i Jesoa Kristy Tompontsika izay nitory teny tamin'ny toerana rehetra ahitany fanahy hihaino azy.

Mivondrona alohaloha ianareo hiresaka ny amin'Andriamanitra, ny amin'i Jesoa Kristy, amin'ny alalan'ireo famelabelaran-kevitra madinidinika fanaonareo isan-kerinandro mikasika ny rôzery sy ny lalan'ny hazo fijaliana, hisintona fahasoavana bebe ho aminareo ary dia hiomana ho amin'ny Iraka lehibe dia lehibe izay nankinin'ny Tompontsika mba hampianatra ny hafa.

Koa mahereza àry, mikiriza, mazotoa miasa, tanteraho tsara ny herinandronareo, mba hahitanareo ao amin'izany ny fahasoavana hahaizanareo mitondra tena tsara sy hahatongavanareo ho mpianatra mahafatra-pon'i Jesoa Kristy mpampianatra sady modelinareo.

Indro aho mandefa kiraro maromaro aminareo, sôkôlà kely ho an'ny vavoninareo, tsy dia betsaka fa mba zarao eo amin'ny samy mpirahalahy.

Tsy ho afaka ny handeha alohan'ny fetin'ny Paka hijery anareo aho. Nametraka vola 20 francs ho anareo ao amin'Andriamatoa Broche aho mba hividiananareo izay mety ilainareo.

Raha mila zavatra ianareo dia milàza amiko fa alefako daholo izay rehetra hangatahinareo.

Veloma ao amin'Andriamanitra, ilay anao manontolo.

A. Chevrier

84 (126) Ho an’i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                    J.M.J.                            [Karemy 1872]

Ry zanako malala

Amin’ny Alahadin’i Quasimodo izao vao hotanterahana ny kôminiô voalohany eto amintsika. Ho faly tokoa izahay hanana anao eo anilanay ; ary ianao koa ho toy izany eo anilanay.

Faly tokoa izahay ny amin’io ankizivavikely io, isan'ny iray amin’ireo tena hendry indrindra izy. Hanao tsy ampihambahambana ny kôminiô voalohany izy miaraka amin’ny anadahiny ; ary ireo teniny dia tsy hanao afa-tsy izay hahatonga azy ho tena mafana fo.

Efa manakaiky ity ny herinandro masina ; aoka isika hiray fo amin’ny Ste Victime izay nijaly ho antsika.

Nohon’ny niasany ho amin’ny voninahitry ny Rainy no nahafaty an’i Jesoa. Naneho vavolombelona ny amin’ny fahamarinana izy, araka izay nambarany teo anoloan’i Pilaty ; io fanehoana vavolombelona tsara indrindra io, izay nanehoan’ny fahamarinana teo imason’ny olona maro no nividianany ny fahafatesan’ny ankamaroan’ny ratsy fanahy, ary dia natolony an’Andriamanitra Rainy io fahafatesana masina io mba ho famonjena ny fanahin’izay rehetra mino azy, ary dia azony ny famonjena antsika.

Ho antsika izay miray aminy amin’ny alalan’ny finoana, fitiavana, fanantenana, fanatanterahana ny asany, aoka àry isika haka tahaka an’ilay Modely avo indrindra ; ho antsika koa izay miasa ho amin’ny voninahitr’Andriamanitra Ray ; anjarantsika ny mampandresy ny marina eo amin’izao tontolo izao, amin’ny alalan’ny tenintsika, ny ohatra ataontsika, ny fahatanjahana sy ny herimpontsika, anjarantsika ny mampandresy ny marina hatramin’ny fahafatesana. Voalohany indrindra ao amintsika, amin’ny alalan’ny fampiharantsika ireo hatsaram-panahy kristiana sy tonga lafatra izay nanomezan’i Kristy ohatra tamintsika, amin’ny alalan’ny fahafatesan’ny vatana sy izay rehetra momba ny tany sy ny ara-nofo mba hampiainana an’i Jesoa Kristy ao amintsika, izany hoe ny fiainany, ny foto-keviny ary ireo ohatra nataony.

Aoka ataontsika miaraka amin’i Jesoa izany, famonoana izay rehetra momba ny tany sy ny ara-nofo.

Miendahà ianareo amin’ilay olona taloha, hoy i Md Paoly, ary mitafià olona vaovao indray ; ario Adama ilay zava-boary voalohany izay maloto, simba, rovidrovitra, mba hitafianareo an’ilay zava-boaary faharoa izay ao amin’i Jesoa Kristy, izay olom-baovao, « novus homo ».

Koa maherezà àry, ry zanaka malala indrindra, enga anie Jesoa Kristy mba ho tanjona kendrentsika sy ho firedaredan’ny fanahintsika mandrakariva, mba hiraisantsika fo tanteraka aminy, ka hanahaka azy tanteraka isika, hiaina ny aminy, ary hanaparitaka ny aminy eran-tany isika, mba ho izy irery ihany no fahamarinana, fahazavana, fahasambarana, fiadanana, fiainana, fialan-tsasatra, fifaliana ary fiainanana mandrakizay.

Mivavahà ho ahy, mivavahà koa ho an’ireo ankizintsika ao amin’ny kominio voalohany.

Mitso-drano sy tia anao ao amin’i Jesoa Kristy aho.

A. Chevrier

Raha mila zavatra ho amin’ny fotoam-pialan-tsasatry ny Paka ianao dia ampahafantaro ahy izany, fa tonga dia alefako aminao avy hatrany.

85 (90) Ho an'i Jean Broche

[Ho an’i Jean Broche]

                                                    J.M.J.                       [Prado, mey 1872]

Ry Broche malala,

Nampitondra "topette de sirop de mou de veau" sy "pâtes de gimauve" an'i Broche, izay nanana hatsaram-po handray andraikitra, ho an'i Delorme namana aho. Karakarao tsara izy ary aza misy atao tsinontsinona ny rehetra mba hanasitranana azy. Vidio ao amin-dry Masera izay rehetra ilaina.

Raha mety ny amahanana azy atody manta roa sy divay kely isa-maraina, dia mety hahatsatsara ny tratrany marisarisa izany.

Lazao an'izany Andriamatoa Tale izay efa nanaovako tsipin-teny ny amin'izany ihany.

Tontosa tsara tamin-kafaliana ireo fety nataonay.

Mivavaka ho anao mandrakariva izahay. Aoka ianao ho hendry lalandava.

Amin'ny manaraka indray manoratra taratasy lavalava fa efa tena alina be ny andro. Veloma.

A. Chevrier

86 (113) Ho an'i Claude Farissier

[Ho an’i Claude Farissier]

                                                    J.M.J.                    [St Fons, jona 1872]

Ry zanako malala isany indrindra,

Eto St Fons aho izao nandritra ny andro vitsivitsy. Sady mivavaka aho no mianatra koa mba hahafantatra an'ilay Mpamonjy avo indrindra Tompo ary modelintsika. Mieritreritra anareo matetika aho, satria ho anareo manokana no anolorako ny fivavahako, ny eritreritro ary ny asako ho an'Andriamanitra. Koa enga anie ity toerana efa nohamasinina ity mba ho tonga ho anareo rehetra toeran'ny fahamasinana, fijaliana ary hisian'ny tso-drano avy any an-danitra ka ahatonga anareo indray andro any pretra mendrika an'ilay efa teo alohanareo, nanolotra ny ainy ho an'ny voninahitry ny rainy sy ho famonjena an'ireo izay manam-pinoana azy ary manantena ny fitsanganany amin'ny maty.

Nametraka ny fahalalana an'i Jesoa Kristy Tompontsika ambonin'ny fahalalana rehetra i Md Paoly, ary midera tena izy amin'ny tsy fahafantarana afa-tsy ny amin'i Jesoa sy Jesoa nohomboana koa arak'izany ary dia io no fahalalana izay ambonin'ny fahalalana rehetra izay hany tokana mahatonga antsika ho tena pretra marina sy mendrika azy : mba ahafahana mitori-teny ny amin'i Jesoa Kristy, moa tsy tokony ho fantarina va izy ? Mba hahafahana maka tahaka an'i Jesoa Kristy, moa tsy tokony ho fantarina va izy ? Ary ahoana no ahazoantsika mamantatra azy raha tsy mandinika sy mianatra azy isika ?

Koa zava-dehibe ho an’ny mpianatra mbola tanora iray izany ny mianatra an'i Jesoa Kristy Tompontsika izay tsy maintsy hotoriany aoriana kely, tsy maintsy alainy tahaka indrindra eo amin'ny fitondran-tenany mba ho modelin'ny olona rehetra araka ny nanambaran'i Md Paoly azy : "Imitatores mei, estote sicut et ego Christi", endrika andian'ondry ny pretra araka ny filazan'i Md. Piera forma gregis endrika andian'ondry, modelin'andian'ondry, endrika izay tsy maintsy jerena sy ifikiran'ny andian'ondry.

Fohy ny fotoana, ry zanako isany, ka tsy maintsy atomboka haingakaingana ny fianarana ny Evanjely. Indrisy, tena nanenenako ireo fotoana verivery fotsiny. Raha mba nanomboka asa nialoha be aho, raha tsy kanosa, tsy mitavozavoza, tsy kamo, ho be ny zavatra haiko izay tsy fantatro ary toy inona ny ezaka azoko atao ahabe ny vokatra eo amin'ny fanahy maro. Tena kely tokoa ny zavatra ataontsika raha ampitahaina amin'izay zavatra hataontsika. Tena vitsy mihitsy ny olona nibebaka. Vitsy ny olona mitàna ny finoana sy ny fitiavan'Andriamanitra, satria isika tenantsika mihitsy no kanosa ary kely ihany no mba ambarantsika ny amin'ilay Mpampianatra antsika, tsy haintsika koa ny mampiditra ao amin'ny fanahy maro ny fitiavan'ilay toriantsika. Eny, ry zanako malala isany, miasà ary amin-kafanam-pò mba ho tonga pretra tsara fanahy, ary izany tsy ho anareo, tsy ho an'ny voninahitrareo na ahafaly izay ray aman-dreninareo, sns…, fa ho an'ny voninahitr'i Jesoa Kristy, ilay Andriamanitra sy mpamonjy antsika irery ihany. Aoka hadio tsara ny eritreritrareo sy ny fitiavan'ny fonareo ao amin'ny fianarana, ka tsy hikatsaka afa-tsy ny voninahitr'ilay Tompo iray sady tokana ianareo dia Jesoa Kristy Tompontsika, eo amin'ny zavatra rehetra.

Nampahafantatra ahy ianareo fa efa mihatsara i Delorme namantsika, hoderaina anie Andriamanitra amin'izany. Karakarao tsara izy ary aza matahotra ny hanao fandaniana izay rehetra ilaina amin'ny fahasalamany ; ary raha misy iray marary eo aminareo, aoka ianareo ho feno hatsaram-pò sy fitiavana mba hahasoa azy, ataovy daholo izay fandaniana rehetra ilaina mba hikajiana ny fahasalamany, mba hiasàna amin-jotom-pò ho amin'ny voninahitr'Andriamanitra ; tokony tsy maintsy hanana fahasalamana tsara ny mpiasa iray. Nefa na izany aza misy ny fijaliana midera an’ Andriamanitra tahaka ny hafa amin’ny fanoloran-tena izay ataony isan’ andro ao anatin’ny alahelony.

Amin'ny fotoam-pialan-tsasatra dia hiasa isika mba hampody indray ny fahasalaman’izy ireo, ireo izay reraka noho ny hafanana sy ny fianarana ; manana an'i Limonest, St Fons ary Chatanay isika ny amin'izany. Ho an'Andriamanitra, ho an'ny voninahiny ny zava-drehetra : ny asa, ny fakan-drivotra, ny fialan-tsasatra, ho an'Andriamanitra sy ho famonjena ny fanahy ny zava-drehetra.

Nilaza tamiko ianareo fa telo no niatrika ny fanadinana ara-panjakana, eny ry zanako, aza mirehareha amin'izany satria avy amin'i Jesoa Kristy Tompontsika ny zavatra rehetra. Tiako ny hahita anareo ho tonga manam-pahaizana ambony ao amin'ny Séminaire sy eo anivon'izao tontolo izao, raha toa ka tsy maintsy hirona ho amin'ny voninahitr' Andriamanitra izany dia arahaba soa, arahaba tsara ; fa raha toa kosa tsy hirona ho amin'ny voninahitr'Andriamanitra izany fa ho amin'ny voninahitrareo, dia asakasakareo, satria izay tsy ampiasaina ho an'Andriamanitra, dia tsy misy ilàna azy mihitsy na kely aza.

Andeha ho any amin'ny ray aman-dreninao ianareo amin'ny fotoam-pialan-tsasatra ; rehefa avy mandany ny andro vitsivitsy any ianareo dia miverena aty aminay fa hanao fandaminan'asa isika ho an'ireo asa izay ataontsika manokana na ho an'ireo ankizintsika mandritra ny fotoam-pialan-tsasatra.

Raha ny amin'ny fitondrana akanjo fanaon'ny pretra dia efa niresaka ny amin'izy io tamin'Andriamatoa Le Supérieur Alix aho tamin'ny fitsidihako farany tany aminy, tsy dia mankasitraka loatra ny fampandehanana ny mpianatra manao akanjon'ny pretra izy, ireo momperantsika ao amin'ny Prado dia mihevitra fa aloha loatra ho anareo ny miseho any ivelany manao ny fanamian'ny pretra ; raha ny amiko, ny ao am-poko lalina, dia faniriako ny hahita anao manao ny fanamian'ny pretra mandrakariva, satria mariky ny fandavanareo izao tontolo izao sy firaiketam-ponao amin'i Jesoa Kristy izany ; kanefa aleo isika miandry ny fotoam-pialan-tsasatra manaraka ; hiasa bebe kokoa ao aminao ny fahasoavan'Andriamanitra, ka dia hitondra izany akanjo izany am-pahamendrehana eo anivon'izao tontolo izao ianareo, ary dia ho fantatrareo mazava koa ny fahamendrehan'ny akanjo iray izay mampahatsiaro ny amin'ny fisarahana amin'izao tontolo izao, fanoloran-tena ary ny maha tena mpianatr'i Jesoa Kristy.

Manoroka anareo amin'ny foko manontolo ary mivavaka ho anareo mandra-pahatongan'ilay fifaliana amin'ny fahitana anareo.

A. Chevrier

Manao veloma anao ireo Seminarista eto amintsika, ho faly tokoa izahay rehetra ahita anao.

87 (101) Ho an'i François Duret

[Ho an’i François Duret]             J.M.J.        [Prado,] 11 Aogositra 1872.

Ry Duret malalako,

Nahemotray amin'ny faha-25n'ity volana ity ny kôminiô voalohany eto aminay, mba hanananay fotoana hanomana tsara azy ireo. Tena raharaha goavana sy tena sarobidy tokoa izy io ka izany no mahatonga antsika ho azon'ny fakam-panahy hanemotra fa tsy hampandroso ny daty hanatanterahana azy.

Koa vokatr'izany dia ho afakampitson'io daty no hanatanterahana ny fanadinan'ireo latinista. Raha tsy misy ny sampona mety tsy hahatongavanao amin'io fotoana io dia miomàna hanorona ny entakelinao ka ho tonga hanatevina ny andin'ondrikelinay. Salama tsara izahay, ankoatra ny sery nahazo ahy efa nandritra ny andro maromaro izay.

Manam-potoana malalaka ary ho avy amin'ny faha-20n'ity volana ity i Delorme sy i Farissier.

Manao veloma anao izahay rehetra. Mba manorata ange any amin'i Blettery azafady e, dia ambarao azy izay nambarako anao tetsy ambony teo, mba afahany ho tonga koa.

Mahereza, ry namana malala, mahareta ao amin'ny izay niantsoan'Andriamanitra anao. Andriamanitra, izay efa nifidy anao no hanome koa ny fahasoavany mba hamitana ny asany. Ny fandavan-tena tsara izay apetrakao eo am-panaovana ara-dalana ny asa ho amin'ny fahamasinanao dia antoka iray ho amin'ny antsonao amin'ny fampibebahana ny hafa.

Hitso-drano anao anie Andriamanitsika !

Meteza ianao haneho ny velomako amin'ireo Ray aman-dReniko, ary ny fanajako ho an'Atoa le Curé.

A. Chevrier

88 (91) Ho an'i Jean Broche

[Ho an’i Jean Broche]                 J.M.J.            [Prado] 9 Desambra 1872

Ry Broche malalako,

Tena nety tokoa ny nataonao tamin'ny nanambaranao amiko ny tsy fahasalaman'i Duret rahalahinao. Hivavaka ho azy izahay, indrindra moa rahampitso izay andron'ny kôminiô voalohany eto aminay mba hitahirizan'Andriamanitra azy ho antsika sy hanatsitranany azy haingana raha izay no sitrapony masina.

Ampahafantaro ny amin'ny toe-pahasalamany mandrakariva aho, raha toa moa ka mihombo mafy ny aretiny dia ho avy aho hijery azy.

Matoky aho fa mahazo izay fikarakarana rehetra tadiaviny izy, misaora an'ireo mompera sy ireo anabavy rehetra ny amin'izay rehetra nataon'izy ireo ho anao sy ho azy.

Mahereza, mivavaha ary mikiriza fa hanampy antsika Andriamanitra.

Meteza ianao hanao vavaka kely ho an'ireo ankizy madinika rehetra izay fantatrao sy nampianarinao katesizy.

Handray ny kônfirmasiô any amin'i Monseigneur izahay amin'ny talata ho avy izao.

Hiely eny aminareo rehetra anie ny Fanahy Masina ry zanaka malala isany, aza atao tsinontsinona ny miantso azy isan'andro toy izay efa nandidiako anareo fa izy no manome ny fitiavam-pivavahana sy ny fahalalan'ny pretra.

Salama tsara daholo izahay.

Tena faly tokoa ireo seminarista tamin'ny teny tsara izay nambaranay azy ireo avy taminao.

Mahareta ary mitomboa ao amin'ny hatsaram-panahy, fanetren-tena sy fitiavana, fankatoavana ary ny fahadiovan'ny fo sy ny fanahy.

Miomana ianareo ho amin'ny andron'ny Noely ary angataho amin'ilay zanak'Andriamanitra ny fanetren-tena sy ny fahantrana.

Hitso-drano anareo rehetra anie Jesoa ary indrindra ho an'ilay namantsika marary.

A Chevrier

89 (114) Ho an'i Claude Farissier

[Ho an’i Claude Farissier]           J.M.J.              [Prado, Desambra 1872]

Ry namako malala,

Tsy mbola vitan'ilay mpanao kiraro eto aminay ny kiraronao ; malahelo tokoa aho amin'ny tsy ahafahako mandefa azy raha tsy amin'ny faran'ny herinandro. Mihevitra aho fa ho afaka ny hanatitra azy, amin'ny Alakamisy na Zoma izao, ao amin-dry Pissot, akaikin'i Bondy, ao amin'ilay adiresy nomenao ahy raha hampitondra entana. Hampiarahiko amin'io fotoana io ihany koa ireo kojakoja ho anao mba hanamboaranao ny akanjo fanamian'ny pretra (soutane). Efa nanomana ny entany koa i Masera Dominique.

Nampanoratra ny anaran-jananilahy ho amin'ny fitarihana Andriamatoa Broche ; toa hoe nangatahintsika taminy hono ny anaran'ny fanafahana seminera. Fantatr'Andriamatoa Lehibe (le Superieur) tsara hoe rahoviana no tokony handefasana azy ireo, ka tsy tokony hitebiteby isika.

Toa hoe tena tsara mihitsy hono ny nataon'i Farissier, araka izay notaterin'ny mpiara-miasa ao amin'ny fitarihana, Montégu, tamiko ary niangavian'io olona io aho mba hampita aminao ny firahalahiany tena feno fahatsorana.

Tany Lyon, tamin'ny faha-8n'ny volana Desambra izahay dia nanao fety manetriketrika. Tena feno sy mazava hono ny fanazavana, araka ny filazan'ny olona rehetra. Fa ny tena nahataona olona maro be indrindra, dia ireo "processions" roa izay niakarana any Fourvière, ny "procession" voalohany dia ny an'ireo vehivavy, misy eo amin'ny 20 000 eo ho eo izy ireo ary ny iray faharoa dia ny an'ireo lehilahy, miisa amin'ny 3 000 eo ho eo ry zareo, tsy kaontina ao anatin'ireo, izay niakatra irery na nivondrona na miaraka amin'ny fianakaviana tany Fourvière. Miantefa any amin'ny ati-fon'Andriamanitra ary miaro an'i Frantsa mahantrantsika amin'ny loza vaovao marosamihafa io fanehoana ny finoana sy fankasitrahana io. Tohizo hatrany ny fivavahana, ry namako isany, ho an'ny fiangonana, ho an'ny Frantsa sy ny tanànantsika, mba ho tonga amintsika ny fanjakan'Andriamanitra.

Ny 10 Desambra, nanana fety iray manokana izahay dia ny fitsaohana mitohy ny Sakramenta Masina. Nampifanandrifianay tamin'io fety io ny andro nandraisanay ho fananana an'i Prado, 12 taona lasa tokoa izay, mitovy amin'io andro io mihitsy ; nandray ho fananana an'io toerana io aho. Andro fanomezam-boninahitra an'Immaculée Conception sady andron'i "Notre Dame de Lorette" koa ; tsy nanana loharon-karena na fanampiana hafa aho tamin'izany, afa-tsy ny fahatokiana an'Andriamanitra, ary nino fa raha manome sakafo ara-panahy ho an'ny olona aho dia mba omen'Andriamanitra sakafo ara-batana koa ; tena nangovitra be aho tamin'izay andro izay. Nanafina zavatra marobe amiko ao amin'io toerana io Andriamanitra ; fanahy vitsivitsy no niova ka nanaiky hibebaka tao. Izay no tena faniriako. Efa niasa betsaka tao amin'io toerana io izahay, ary efa nahavita asa vitsivitsy.

Na dia izany aza, teo anivon'izany rehetra izany, dia nangataka mandrakariva tamin'Andriamanitra aho mba hampisiany vondrona-pretra maromaro, mivelona amin'ny fahantrana sy be zotom-po ary tsy manana hevitra sy faniriana hafa ankoatry ny fikelezana aina ho amin'ny famonjena ny fanahy sy ho voninahitr'Andriamanitra amin'ny alalan'ny fiainana ao anaty fahantrana sy fahafoizantena.

Koa tamin'ny 10 Desambra lasa teo àry dia tena nieritreritra anareo zanako malala isany tokoa aho ary nangataka ho anareo, tamin'i Jesoa Kristy Tompo, izay eo amin'ny alitara, mba ho ianareo anie no ho voalohany amin'ny fanatitra izay ataoko aminy amin'ny ato an-trano, amin'ireo olontsika, ary amin'ireo vato ara-panahy izay tsy maintsy hanompo azy am-po sy am-panahy.

Nandefa mofo ara-batana ho antsika Andriamanitra hatramin'izao, tsy dia misy dikany inona ireny, fa izaho kosa mangataka aminy fanahy maro be zotom-po sy be fiantrana, vato velona, masina. Aoka àry ianareo ry namana malalako ho io vato velona io, ho io masina io ary ho io fanahy be fiantrana io izay tsy maintsy miasa ho an'i Jesoa Kristy, ary miaraka amin'i Jesoa Kristy, mba hanohizana eto an-tany ny fahafoizantena niainany, ny fanokanantena ary ny fitiavana ; mba tongava Jesoa Kristy hafa koa ianareo, ianaro izy, izy no modelinareo. Tsidiho am-panahy matetika ny tranon'omby, ny kalvery ary ny tabernakila mba hanovozanareo avy ao, fanahy sy fiainana izay tsy maintsy hanentana anareo manadrakizay. Matokia ianareo fa ao anatin'ny fivavahako sy ny fanatitra izay ataoko dia manana anjara toerana lehibe mandrakariva ianareo. Mangataka anjara lehibe ao aminareo koa aho.

A. Chevrier

Indro aho mandefa vola 20 francs.

Hitsidika anareo Andriamatoa Jaricot amin'ny manaraka. Mitso-drano anareo ao amin'Andriamanitra aho.

90 (127) Ho an'i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                    J.M.J. [St Léonard, faran’ny Janoary 1873]

Ry zanako malala isany

Fotoana fohy miaraka amin'ny zanako ao Alix, efa tena elabe mihitsy aho izay no tsy nanambara na inona na inona taminareo.

Eto St Léonard indray aho izao, ato amin'Andriamatoa l'abbé Villion izay tsy salama, nisintaka andro vitsivitsy aho mba hiasa kely.

Misaotra anareo aloha amin'ireo taratasy mahafinaritra nalefanareo ho ahy, na ny firarian-tsoa noho ny taom-baovao na ny fitsingerenan'ny taona nahaterahako ; mitso-drano ireo hatsaram-po izay napetrak'Andriamanitra tao amin'ny fanahinareo aho, ary mangataka aminy koa ny mba hampitomboany izany hatsaram-po tsara izany ao anatin'ny tena fitiavana lavorary sy fitiavana ny Tompontsika, satria azy ary ho ao aminy no tokony hiantefan'ny zavatra rehetra.

Ny faniriana sy ny firarian-tsoa ataoko aminareo ry zanako malala, dia ny mba hitomboanareo bebe kokoa ao amin'ny fahalalana sy fitiavana ny Tompontsika, izay nanao ny tsara rehetra ao amintsika, ary hany tokana koa afaka mampamoa ao amintsika ny tena asa lavorary.

Izay rehetra ataonareo, hoy i Md Paoly, dia ataovy ho voninahitry ny Tompontsika ; hevero ho fototry ny zavatra rehetra Izy ; aoka Izy no ho tonga tanjona tokana eo amin'ny asa ataonareo ary eo amin'ny antson'Andriamanitra izay ao aminareo. Mahalala an'i Jesoa Kristy, miasa ho an'i Jesoa Kristy, maty ho an'i Jesoa Kristy, izany no tanjontsika ary antom-piainantsika iray manontolo.

Avelao izao tontolo izao hiasa mba hahazo anarana, laza sy voninahitra, harena, hajan'izao tontolo izao… Hadalana izany ary mandalo daholo ireny rehetra ireny, zavatra tokana ihany no mitoetra, dia izay eo amin'ilay Tompo mandrakizay, izay tonga teto an-tany mba hampianatra sy hitari-dalana antsika. Afantohy eo amin'io àry ny fanahinareo ; raha mbola tanora isika dia manaitra antsika mazàna izay mamirapiratra eto amin'izao tontolo izao, ary indrisy fa indraindray aza dia mifangaro amin'ireo eritreritra tsara ao amintsika ireny eritreritra avy amin'ny zava-misy eto an-tany ireny ; hevitry ny fianakaviana, ny maha-olona, ny anjara toerana misy ny tena eo amin'ny sehatra maro, fiainana feno voninahitra, sy izay mbola tsy fantatro koa ? Izay rehetra mandalo ao an-tsaina. O ! Ry zanako malala, asandrato avo dia avo ny fonareo sursum corda ka enga anie ny fisainana sy ny fanirianareo rehetra, mba hankalaza sy haka tahaka an'ilay Tompontsika, izay hany tokana mendrika ny faniriana sy ny fitiavanaeo. Izany no ahatonga anareo hahamendrika ny firaiketam-poko, fiheverako ary ny tena fitiavako. Izany no tena fanirian'ny foko : ny hahita anareo mendrika an'ilay Tompo tsara sy avo indrindra, ny hahita anareo mandeha amin'ny lalany, ary amin'izay fotoana izay aho dia hino fa tsy very ny fotoanako, ny fiantran'Andriamanitra dia tsara toerana amin'ny tokony ho izy, ary namaly ny hetahetan'ny foko ianareo. Faly tokoa aho raha namaky ny taratasinareo, hitako fa misy fitiavan'Andriamanitra kely nitsimoka tao, hatsaram-po ambony sy tsara indrindra miantefa amin'Andriamanitra, izay tokony hampamendrika anareo ho mpianatr'i Jesoa Kristy.

Eny, tena nampionona ahy tokoa ireo taratasinareo, ary isan'andro dia tsy manadino anareo aho, ry zanako malala isany ; tsy misy mihitsy fotoana na azoko lazaina mihitsy aza hoe tsy misy mihitsy ora izay tsy hitodihako amin'Andriamanitra mba hangataka aminy izay ahatonga anareo ho Pretra sitraky ny fony, satria ianareo no fanantenako, fiononako ary andriko ; amin'ny toerana rehetra izay hiantson'Andriamanitra anareo, dia afaka miteny mandrakariva aho hoe : Andriamanitra ô ! Efa nomeko mpianatra marina sy tena azo antoka ianao, raha toa ka tsy nanao n'inoninona aho teto an-tany, dia mba farafaharatsiny kosa ny hafa niasa ho ahy ary nanao izay tsy vitako. Hotahiana anie ianareo, ry zanako malala, mivavaka ho anareo aho ary mangataka ny tso-dranon'ny lanitra mba ho eo amin'ny fanahinareo, izay tena sarobidy amiko tokoa ; aoka ianareo tsy ho kivy eo amin'ny fakam-panahy maro samihafa izay mety hahavoa anareo, mandehana amin-jotom-po, aoka tsy hitsahatra ny mivavaka, mivavàha tsy ankiato, hoy i Md Paoly, mba ahazoana ny fitiavan'i Jesoa Kristy Tompontsika, ka ahafahanareo manaparitaka izany fitiavana izany be dia be eran-tany any aoriana.

Miala tsiny aminareo aho raha manoratra tsy misy fombafomba fanoratana sy fehezan-teny toy izao, manoratra aminareo izay hevitro, ary amin'ny foko no anoratako aminareo, tiako tahaka ny zanaka ianareo. Aoka ianareo rehetra ho an'Andriamanitra, ho an'i Jesoa Kristy, ho an'ny Eglizy, ary amin'izany dia tafaray tanteraka isika amin'ny alalan'ny fatoram-pihavanana mamy, matanjaka sy maharitra kokoa satria ireo no mateza amin'izao andro iainantsika izao ary ho amin'ny fiainana mandrakizay. Mivavàha ho ahy sy ho an'ireo zanako, ary ho an'ireo rahalahinareo ao amin’ny Prado.

Ilay Ray tia anareo anie no hitahy anareo.

A. Chevrier

Alefako ho an'i Delorme namantsika ny kiraro. Raha toa ka mila zavatra ianao, dia ambarao ahy izany ary aza andrasana ho efa potika sy efa simba vao manafatra.

91 (102) Ho an'i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                    J.M.J.                [Lyon, 20 Marsa 1873]

Ry zanako malala isany

Ekeko izay nangatahinareo tamiko tao anatin'ireo taratasinareo farany, ny handehananareo any Ars izany. Aoka ianareo hivavaka mafy eo amin'ny fasan'i Curé d'Ars, olon'Andriamanitra mba hanahafanareo ny hatsaram-panahy nananany teo amin'ny fanetrentena, fahatsorana ary ny fahasoavana ho tonga mpampianatra katesizy tsara fanahy, satria tao amin'izany no tena nampahay io pretra io. Hampianatra ny olona ny katesizy ! Io no tena iraka lehibe ho antsika amin'izao andro ankehitriny izao. Tsy maintsy mampianatra isika, tsy amin'ny alalan'ny kabary tsara lahatra, izay tsy ho tonga any amin'ny ati-fo lalin'ny tsy mahalala akory, fa amin'ny alalan'ireo fampianarana tena tsotra sy sahaza ny olon-drehetra.

Ilaina ny mampianatra ny katesizy amin'izao androntsika izao, hiteny amim-pahatsorana ary milaza amin'ny olona rehetra fa misy Andriamanitra iray ary iray ihany, satria tsy maintsy miverina any amin'ny fampianarana tany am-boalohany isika dia ny milaza amin'ny olona rehetra fa misy Andriamanitra iray ary iray ihany, ary hampianatra azy ireo hitia sy hanompo an'Andriamanitra. Tena mampalahelo ankehitriny ny mahita ny fisafoakan'ireo mpankahala fivavahana, ny asa izay ataon'izy ireo isan'andro mba ao am-pon'olona, amin'ny firenen-drehetra, ny amin'ny fahafantarana an'Andriamanitra, ny fahamendrehana sy ny fahambonian'ireny fahalalana ireny. Manao famelabelaran-kevitra ho an'ny be sy ny maro izy amin'izao fotoana izao, ao Lyon, ao amin'ny lapan'i Md Piera, any Alcazar sy any amin'ny efitrano lehibe maro mba hanaporofo amin'ny olona fa milina ihany hono izy ireo. Ary tsy misy an'Andriamanitra ao amin'izy ireo. Ny olona dia avy amin'ny gidro sy ny biby maro hafa koa, tena mahatsiravina ny mahita ny fikirizan'ny manam-pahefana ankehitriny hanimba toe-tsain'izao tontolo izao sy hihevitra ny olona ho vatana fotsiny ihany ; inona no hiafarantsika raha mandeha foana, ao amin'ny lalana mahatsiravin'ny tsi-finoana, tsy fitiavana fivavahana ary tsy fanajana ny fitsipi-pitondrantena isika. Ry zanako malala ô ! Aoka isika hivavaka, miasà ao anaty fivavahana sy fanetrentena, mba ho tonga pretra sitraky ny fon'i Jesoa Kristy Tompontsika, feno zotom-po, finoana ary fitiavana ho an'ny olon-drehetra isika…

Tsy afaka ny handresy ity taranaka tsy mino sy ratsy ity isika raha tsy amin'ny alalan'ny asa feno hatsaram-panahy lehibe, tsy maintsy atao izay hampitolagaga izao tontolo ankehitriny izao amin'ny alalan'ny fanaovana asa feno hatsaram-panahy, izay mifanohitra amin'ny toetra ratsin'ny olona misy amin'izao ando iainantsika izao. Mba hataon'Andriamanitra ho masina anie isika, ary dia ho tsapanareo ao am-ponareo sahady ireo faniriana hampanao katesizy amin'izao tontolo izao, sy hampianatra amin'ireo tsy mahalala, fikelezana aina ary fanolorantena.

Mieriteritra aho indraindray ny amin'ny fahazoan-dalana izay nangatahanareo tamiko : ny amin'ny hitondranareo akanjo fanamian'ny pretra mandritra ny fotoam-pialan-tsasatra. Raha ny handeha hampianatra katesizy any amin'ny hôpitaly sy any amin'ireo akany fitiavana no fanirian'ireo, ary raha manam-paniriana tokoa ianareo ny hampahafantatra an'Andriamanitra amin'ireo mponina mahantra izay mijaly tokoa, satria amin'ireny fanahy mijaly ireny no tena azo ampiasaina sy mora kokoa izay mahasoa, raha izay no fanirianareo dia omeko alalana ho amin'izany ianareo amin'ny fotoam-pialan-tsasatra lehibe ao anatin'ny taona, fa tsy amin'ny fotoam-pialan-tsasatry ny Paka akory, mba ahafanareo manomboka manao ny fitoriana ny tenin'Andriamanitra, izay homena anareo aoriana kely hotorianareo eo anivon'ny olona maro. Eny ry zanako malala isany, miasà ianareo, aoka isika hiasa mafy ary hivavaka indrindra koa, satria amin'ny alalan'ny vavaka sy ny asa no hahatongavantsika eo amin'ny tanjona izay kasain'Andriamanitra ho antsika amin'ny alalan'ny fanaovany izay hahatonga antsika ho pretra.

Mieritreritra aho indrandray, indrindra ny amin'ireo famelabelaran-kevitra madinidinika ataonareo ao Alix. Tena faly indrindra aho amin'izany. Raha mba afaka manome ahy lohahevitra na famintinana mikasika izany famelabelaran-kevitra izany ao anaty taratasinareo ianareo, dia tena manao izay hahafaly ahy tokoa. Miray fo aminareo aho, ary mifaly amin'izay rehetra ataonareo, indrindra moa amin'izay tsy maintsy manampy bebe kokoa ny amin'ny fikatsahana ny voninahitr'Andriamanitra indray andro any.

Veloma ao amin'Andriamanitra, nivavaka tamin'i Md Jozefa ho anareo aho omaly, ry namako isany, mba hahatanterahanareo ny andraikitra izay mitovy amin'ny notanterahiny tamin'i Jesoa zazakely.

Hibitsika aminareo anie ny Fanahy Masina, hampahery anareo anie ny fahasoavan'i Jesoa Kristy Tompontsika. Mangataka amin'Andriamanitra aho, ho an'i Blettery malalako, ny fahazavana sy ny faharetana ; ho an'i Broche malalako, ny hery sy finoana ; ho an'i Duret malalako, ny fahalemem-panahy sy famindram-po ; ho an'i Delorme malalako, ny fahatokiana sy ny fahatahorana an'Andriamanitra ; ho an'i Farissier malalako, toe-panahy tia vavaka ary toetra tsy dia miovaova loatra. Ary ho an'ny rehetra, fitiavan'Andriamanitra sy ny fitiavana ny hafa, toe-panahy mikely aina izay mitaona anareo hanadino tanteraka ny aminareo ka tsy hihevitra afa-tsy Andriamanitra sy ny hafa (mpiara-belona).

Manoroka anareo amin'ny foko manontolo aho.

A. Chevrier

92 (103) Ho an’i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                    J.M.J.               [Prado], 28 Marsa 1873

Ry Duret malalako

Indro alefako aminao ny taratasy manamarina ny fanafahana anao manao ny raharaha miaramila, tsy maintsy nasaina nasian’ny lehiben’ny fitsinjaram-paritra sonia izy ity, koa tsy afa-nandefa azy aho raha tsy androany.

Tsy afaka amin’ny raharaha miaramila ianao raha tsy ho tonga miaramilan’i Jesoa Kristy ihany. Koa hevero tsara àry ny amin’izany fahasambarana izany fa tsy vitan’ny hoe miaramilan’i Jesoa Kristy fotsiny ianao, fa irany ihany koa. Ao amin’ny Sekoly iray izay ianarana hanompo ilay mpanjaka lehibe, handresy ireo fahavalony ary ho fiadiany ianao izao. Koa miasà àry amin-jotom-po mba ho tonga miaramila mendrika an’ilay Tompon’ny tany sy ny lanitra.

Mampamangy any amin’ny namana rehetra.

Mivavaha ho ahy izay tsy manadino anao.

A. Chevrier

93 (92) Ho an’i Jean Broche

[Ho an’i Jean Broche]

                                                    J.M.J.                  [Prado] 6 Jona [1873]

Ry zanako malala indrindra

Tsy avelako handalo fotsiny ity herinandro mahafinaritra, fankalazana ny Pantekôty ity ka tsy hanambarako teny kely aminareo. Ny herinandron’ny Fanahy Masina izany, izay fantatrareo tsara hoe toy inona ny filàntsika izany Fanahy izany mba hiainana ny fiainan’Andriamanitra.

Izay ateraky ny nofo dia nofo, ary izay ateraky ny fanahy dia fanahy, ary mbola Jesoa Kristy Tompontsika ihany koa no nanambara tamintsika fa izay tsy ateraka indray amin’ny rano sy Fanahy Masina dia tsy afaka miditra any amin’ny fanjakan’ny lanitra, koa tsy maintsy raisintsika àry io fiainam-baovao io ; fiainam-baovao raisina an-tanan-droa mba hanatanteraka ao anatintsika ao, ilay fahaterahana faharoan’ny Fanahy Masina izay hany tokana afaka manainga antsika hanatona an’Andriamanitra ; izay ateraky ny nofo dia nofo, eny, nanana an'i Adama isika, ilay lehilahy voalohany niaraka tamin’ireo filan-dratsiny, ny kilemany sy ny fahoriany isan-karazany, ary ireo sisa rehetra mampidi-doza nataony antsika ; izany rehetra izany dia mibahan-toerana ao anatintsika ao fa vokatry ny fahotana teo amintsika ; ka ny Fanahy Masina no tonga nandrava io voahary voalohany io, mandrodana io olona tranainy io, noho ny fahasoavana sy ny hery avy aminy, hametraka ao anatintsika ny fiainana ara-panahy sy araka an’Andriamanitra, izay mamolavola antsika hanahaka an’ilay Mpahary antsika ; natao hitovy endrika aminy sy hanahaka Azy isika.

Ka ny Fanahy Masina no hamerina indray io endrika sy fitoviana io, izay indrisy fa efa nofafàn’ny fahotana. Eny, hitalaho amin’ny Fanahy Masina àry isika, fa tena ilaina tokoa Izy. Mba ahazoantsika ny antony ilàna azy dia hoy Jesoa Kristy hoe : Tsy maintsy mandeha aho mba haniraka ny Fanahy Masina hankaty aminareo. Satria manko ireo Olona telo ao amin’Andriamanitra ireo, dia samy manana ny asany ho tanterahina eo amintsika, mba hamolavola antsika hanjary olona tonga lafatra, ny Ray no nahary antsika ny Zanaka no manoro antsika ny marina sy ny lalan-kombàna fa Izy no fahazavantsika ary ny Fanahy Masina kosa no manome antsika ny Fitiavana, ka mahatonga antsika ho tia ny Zanaka ; izay tia moa dia afaka mahafantatra, mahatsapa ny zava-miseho ary izay tia dia afaka manao sy miezaka. Koa ny Fanahy Masina àry izany no mandavorary izay efa natombok’i Jesoa Kristy. Ny Ray no manome ny fisiana, ny zanaka no manambara tena amintsika ary manoro antsika an’Andriamanitra sy ny lalan-kombàna, dia ny Fanahy Masina kosa no manentana antsika ahalala ny dikan’izay efa nataon’ny Zanaka sy ho tia azy. Ireo asa telon’ny Trinité Masina ao amin’Andriamanitra ireo dia ampiharina amin’ny tenantsika ary dia samy ilaina avokoa izy ireo na ny iray na ny hafa ; fa kosa ny asan’ny Fanahy Masina no tena ilaina indrindra satria inona fotsiny moa no hijerena raha tsy fantatsika ny zavatra jerena, inona fotsiny no ihainoana raha tsy fantatra ny dikan'izay zavatra henontsika. Mbola inona ihany koa ny mahazo ny dikan’ireo zavatra hita sy re raha tsy manana fitiavana azy akory ny tena ? Koa enga anie ianareo ahafantatra tsara ny asan’ny Fanahy Masina eo amintsika, mba hahafahanareo mangataka azy hiasa eo aminareo ka tsy hametraka vato misakana tsy afahany manao ny asany ianareo.

Mba ho fahazavana sy ho fitiavanareo anie ny Fanahy Masina, ka hampahafantatra anareo sy hitiavanareo ny Ray sy ny Zanaka, ary dia ho tena Zanak’Andriamanitra marina tokoa ianareo, izay tsy nateraky ny nofo sy rà fa naterak’Andriamanitra tamin’ny alalan’ny Fanahy Masina ex Deo nati sunt.

Raha mbola reraka foana i Duret namantsika, dia aza atao tsinontsinona ny fanomezana azy izay fitsaboana rehetra ilaina mety hahatsara azy. Asaivo mihinana zavatra kely foana izy ny maraina sy antoandro. Honerako izay rehetra lany taminy rehefa tonga any aho mamangy anareo.

Mbola tsy namboarin’Andriamatoa Blettery foana ny kiraron’i Cucuat. Tapaka mantsy io kiraro io efa ho tapa-bolana izao. Raha misy mpanao kiraro any Alix dia ampanamboary hafa izy, mba tsy handeha tsy mikiraro intsony.

Eo ho eo ihany ny fandeham-piainana ato an-trano, izaho mihitsy no tompon-trano tsy mahafatra-po, ka mila ny Fanahin’Andriamanitra. Manan-kevitra ny hitokana irery any amin’ny efi-tranokeliko aho, ary maniry ny hipetraka lalandava ao, satria tsapako loatra fa tsy misy ilàna ahy. Tsy misy afa-tsy zavatra tokana ihany no mba angatahiko amin’Andriamanitra dia ny mba hampianarany ahy hanao tsara ny katesizy, hampianatra tsara ireo mahantra sy ireo ankizikely. Mahay miresaka momba an’Andriamanitra, tsy misy tsara toy izany ry namako malala isany.

Manao veloma sy mitso-drano anareo ao amin’Andriamanitra aho.

A. Chevrier

94 (104) Ho an’i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                                                  [Prado, 6 jona 1873]

Vao avy naharay ny taratasin’i Duret namantsika aho izao, ary dia nosokafako indray ilay taratasy efa nosoratako omaly mba hamaliako ny taratasiny. Hivavaka amin’Andriamanitra ho an’ilay rahalahinao hanao kominio voalohany amin’ny alahady izao izahay. Tsy maintsy mivavaka tsara ho ireny zanaka mahantra ireny isika.

Handray ny fanasolana kely eo an-tampon-doha i Révérend namantsika androany hariva amin’ny 4 ora, hanatrika izany aho. Ao amin’ny Grand Séminaire no hatao izany. Tena hafaliana ho ahy ny mahita sahady iray amin’ireo zanatsika hanomboka ny fidirany ho ao amin’ny miaramilan’ny lanitra. Eny faly tokoa aho, ary mbola ho faly bebe kokoa noho izany aho raha ahita anao, ianao mihitsy, hiditra amin’izany. Hafaliana toy inona moa ny ahy amin’ny hanapahako ireo volonao ireo mba hanome anao ilay toe-panahim-piesorana sy fisitahana amin’izao tontolo izao. Mba ho avy haingana anie izay fotoana izay, na marimarina kokoa, mba ho tonga ao aminao tsy ho ela anie ireo hatsaram-panahy izay mampahatonga ho miaramilan’i Jesoa Kristy.

Ry Duret malalako, raha voatery hiala sasatra ianao, dia tsy maintsy mangataka alalana mba ho aty amin'ny Prado na any Limonest, hikarakara anao izahay, mangatàha ary dia hikarakara izay rehetra ilaina izahay ary dia hatanjaka haingana ianao. Tsy azo ampiandrasina ela izany ; tongava raha ilaina izany. Raha afaka mandeha mankany aminao aho amin’ny Alatsinainy, dia ho avy hijery anao.

Veloma ao amin’Andriamanitra ry zanako malala, hitahy anao anie Andriamanitra.

Tsy fantatro ianao raha afaka ny hahatakatra izay lazaiko ; fa izaho kosa aloha tsy manam-potoana ny hamerenana hamakiana azy indray.

A. Chevrier

95 (93) Ho an’Andriamatoa Broche, Farissier, Delorme

[Ho an’Andriamatoa isany : Broche, Farissier, Delorme, ao amin’ny Prado]

                                                    J.M.J.                [Limonest, jolay 1873]

Ry namana malala isany,

Ho any amin'ny Prado aho rahampitso. Tsy mandeha tsara ny fampianarana ao amin’ny sekoliko fanomanana ho pretra. Tsy mendrika ny hitari-dalana sy hanabe ireo mpianatra mahantrako ireo mpampianatrao. Koa miangavy anareo aho mba handray ireo mpianatro ireo hatramin’ny faran’ny taom-pianarana, hanomana azy ireo amin’ny fanadinana, ary hanitsy izay fihevitra ratsy mety ho nomen’ireo mpampianatra azy ireo.

Ho aminareo anie Andriamanitra.

Rahampitso hariva.

A. Chevrier

96 (104 bis) Ho an'Andriamatoa Duret

[Ho an’Andriamatoa Duret, ao Charlieu]

                                                    J.M.J.                    13 Aogositra [1873]

Ho an'ny namana sady rahalahy malalako ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika,

Tapa-kevitra Atoa Jacquet, ireo Seminarista koa tahaka izany. Tonga androany avy any St Etienne i Farissier, ary eto amin'izao fotoana izao, dia nilaza tamiko koa izy fa tapa-kevitra ny handeha, koa azonao atao tsara àry izany ny tonga amin'ny alatsinainy hariva.

Tsy maintsy miverina ianao ny faha-12n'ny volana Septembra, mba ahafahantsika manomana ny laretiretinao mandritra ny fotoam-pialan-tsasatra, tena mila an'io tokoa isika.

Ny zavatra rehetra dia ho an'ny voninahitry ny Tompontsika sy ho famonjena ny hafa.

Tsy manadino anao aho eo anilan'ny Tompontsika ary mangata-piarovana aminy koa ao amin'ny vavakareo.

Mampamangy any amin'ireo Ray aman-dReninao sy any amin'ny rahalahinao.

A. Chevrier

97 (128) Ho an’i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                    J.M.J. [Prado, faran’ny volana Septembra 1873]

Ry zanaka malala isany

Rehefa tonga any Lourdes ianareo, dia mandehana avy hatrany eo amin’i Masina Maria Virjiny ary ilazao izy hoe : Indreto izahay !

Nizotra tsara ny dianay, tonga avy lavitra, izahay, tena reraka izahay mba mijere anay, raha sitrakao. Ary dia hitoetra ianareo eo anatrehan’Andriamanitra sy Maria Virjiny izay nanome voninahihtra io toerana fisehoany io.

Hanetry tena fatratra ianareo eo anatrehan’Andriamanitra sy ny Reniny masina amin’ny alalan’ny fangatahana amim-panetren-tena famelana amin’ireo ota nataonareo teo amin’ny fiainana sy izay nataonareo teny an-dalana, teny an-dalana mantsy dia nisy ny fiteny tsy mahasoa, fihetsika maneho fitiavana, fieboeboana, fahatokisan-tena be loatra teo aminareo, teo amin’ny asanareo, teo amin’ny fikelezanareo aina ; fankasitrahan-tena be teo aminareo ary fanekena ireo deradera madinidinika azonareo teny an-dalana ; noraisina tsara matetika ianareo, ny fitiavan’ny hafa dia mazàna lehibe lavitra noho ny anareo, ka tsy maintsy mietry tena ianareo amin’ny fisian’ny zavatra voajanahary teo amin’ny fitondran-tenanareo. Eny ry zanako malala isany, tsy maintsy diovina ny fanahy mba handraisana ireo fahasoavana be dia be tsy tambo isaina avy amin’Andriamaitra ; midiova ianareo, manetre tena fatratra, ary dia hijery anareo Andriamanitra ; ary raha mahita zavatra voajanahary ao aminareo izy, dia tsy afaka ny hijery anareo intsony. Manetre tena ary manaova asa fivalozana amin’ny otanareo mba hijeren’Andriamanitra sy ilay reniny masina indrindra, Maria Virjiny anareo ; lazao tsara fa mpanompo tsy mahasoa ihany ianareo, ary ireo asa soa rehetra dia avy amin’ny famindram-pon’Andriamanitra tsy hita lany ihany ; ary raha mijery ny fahotantsika Izy (Andriamanitra) dia tsy misy afa-tsy ny afo be no mendrika antsika.

Ireo no fihetsem-po izay tsy maintsy tokony hanananareo eo am-pisehoana eo anatrehen’i Maria Virjiny.

Avy eo ianareo dia mandehana mikonfesy tsara ary hotanterahinareo izay hahafa-pò ny vatana mahantranareo ; hiverina indray ianareo avy eo ary dia mbola hitomany ihany hangataka tsy hanam-pitsaharana ny fibebahanareo sy ny fanasitranana ny aretinareo, ary hitoetra eo ianareo mandra-panaikin’Andriamanitra sy ny reniny masina hamaly vavaka anareo. Mahereza, mahareta mikiriza.

Mety hahazo fanombohana fanomezam-pahasoavana angamba ianareo ; kanefa tsarovy fa mba ahazoana fahasoavana mahagaga dia tsy maintsy ampitomboina ny finoana sy ny fitiavana amin’ny alalan’ny vavaka feno fahasahiana. Mety hahavita izany ka tsy misy fanomezana manokana avy amin’Andiamanitra ve ianareo ? Tsia.

Koa mahereza àry, mivavaha ary mikiriza. Kanefa raha toa Andriamanitra, ao amin’ny famindram-pony, ka manaiky hanome ny fahasoavana izay nangatahinareo dia mbola amin’ny toe-javatra toy izany ihany koa no tsy maintsy hanetren-tena fatratra hitandrin-tena mafy mba tsy hihambo na amin’ny inona na amin’ny inona, tsy hidera tena na inona na inona sy hino indrindra indrindra fa manana anjara ianareo amin’ny fahamendrehana asian'ny Mpamonjy soa, ary ahatsiaro izay nolazain’i Jesoa Kristy tamin’ny marary sitrany : Aza miteny na inona na inona amin’ny olona ; tena natahotra mafy ny fireharehana Andriamanitra tamin’ireo marary mahantra sitrana.

Fanetren-tena, fivavahana, fikirizana, ampiasao ireo fitaovana voajanahary natoron’ny Virjiny masina indrindra.

Mivavaka ho anareo rehetra izahay

ary mirary koa ho anareo ny fahadiovam-po, vatana, ary fanahy.

Ilay rainareo izay mivavaka ho anareo ary mitso-drano anareo.

Amin’ny manaraka.

A. Chevrier

98 (129) Ho an’i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

Ry Zanaka malala,

Omaly, teny am-pandehanana hampanao sonia ireo taratasinao aho dia nahatsikaritra fa tsy sahaza ny habeny ireo taratasy nosoratanao.

Koa alefako aminao ireto takelaka roa ireto mba handikanao indray ireo taratasinao anankiroa.

Avereno amiko avy hatrany izy ireo avy eo.

Hasaiko raisin’ny mpiandry varavarana androany hariva izany, mba hahafahako mampanao sonia azy any amin’ny Lapan'ny Tanàna sy ny biraon'ny Archevêché rahampitso.

Veloma ao amin’Andriamanitra, mahereza ary matokia.

A. Chevrier

99 (130) Ho an’i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

Mihevitra aho fa tokony alefako any amin’ny rainao ireo antontan-taratasy, ary dia izy mihitsy no mitondra azy ireo any amin’Andriamatoa Broglie mba hasiana sonia.

Noho ny tsy nahitana ny lefitry ny lehiben’ny firaisana tato anatin’ny andro maromaro, dia tsy maintsy voatery niandry.

Ilay mahatsiaro anao.

A. Chevrier

100 (94) Ho an’i Jean Broche

[Ho an’i Jean Broche]

                                                    J.M.J.         [Prado] 20 Novembra 1873

Ry Zanako malala isany,

Ireto ny ambaratonga arahinareo ny ho amin’ny fianarana Soratra masina. Raisonareo tsirairay ny hatsaram-panahinareo, izay hianaranareo ao amin’ny Vaovao Mahafaly aloha.

Frera Pierre, ny fitiavana.

Frera Augustin, ny fanetran-tena.

Frera Paul, ny fahantrana.

Frera Farissier, ny fanekena.

Frera Révérend, ny fahadiovana.

Mifidy aloha ianareo, ao amin’ny Vaovao Mahafaly, izay manana fifandraisana amin’io hatsaram-panahy io ao, ary dia anaovanareo asa manokana avy eo, mba hanananareo ireo fitaovana rehetra mikasika ilay hatsaram-panahy voatondro, ka mba ho tonga apôstolin’ny hatsaram-panahinareo ianareo.

Raha ny amin’ny famelabelaran-kevitra ataonareo rehefa Alarobia indray, dia raiso ireo Misterin’ny rozery, ny lalan’ny hazo fijaliana, ary ny Fanahy Masina, dia ho lasa lohahevitra 5 izy amin’izay, lohahevitra iray ihany ho an’ny rehetra : Mistery Mahafaly, Mistery Mampalahelo, Mistery be voninahitra, lalan’ny hazo fijaliana, ary ny Fanahy Masina. samy manana ny azy ny tsirairay. Ireo no lohahevitra hodinihinareo. Anaovako kopia ireo fanampiny nataoko ho an’ireo Mistery, ary dia halefako aminareo izany raha vao vonona.

Ireo no lohahevitra amin’ity taona voalohan’ny Seminera ity ; amin’ny taona manaraka dia homeko lohahevitra hafa ianareo. Ny amin’ny famelabelaran-kevitra : Vakio aloha ny lohahevitra ary manaova fanazavana am-bava momba izany, amin’ny fomba tsotra sy manana endrika katesizy.

Manoro hevitra anareo koa aho ny amin’ireo asam-piomanana fito amin’ny ranom-bavaka, raha afaka manao izany ianareo : asam-piomanana, fankalazana, fiderana, fankasitrahana, fitiavana, fanoloran-tena, fangatahana ; manoro hevitra anareo ihany koa aho ny amin’ny fahanginana ao amin’ny efitrano, ny fifankatiavana eo amin’ny samy ianareo sy amin’ny olon-drehetra. Mba hampahatsiaro tena anareo anie ny lehibenareo, Frera Pierre, raha ilaina izany, ary hanery anareo hanao asa fivalozana amin’ny fotoana ilàna izany. Izany rehetra izany dia ho an’ny Voninahitr’Andriamanitra.

Aoka isika hiasa mba hahatonga antsika ho masina amin’ny alalan’ny fampiharana ireo hatsaram-panahy Kristianina.

Veloma ao amin’Andriamanitra, ry zanako malala isany, izaho ilay anareo manontolo ao am-pon’i Jesoa ilay Mpampianatra antsika.

A. Chevrier

Tanteraho arak’izay nanambarako azy ato anatin’ity taratasy ity ny hafatro.

101 (131) Ho an’i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                    J.M.J.              [Prado, novembra 1873]

Ry Zanako malala isany

Manome alalana anareo hianatra ny teny hebreo aho. Maniry koa aho raha maniry ny mba hisian’ny iray na roa aminareo hianatra ny teny grika. Ny teny latina, grika, ary hebreo no teny telo teo amin’ny hazo fijaliana.

Noho ny maha voatery antsika hiara-miaina dia tsy maintsy mifameno isika, mifanampy koa amin’izany, eo amin’ny ara-nofo sy ara-panahy ho amin’ny fahalalana sy fahendrena.

Ho an’Andriamanitra sy Jesoa ilay mpamonjy antsika ny zavatra rehetra.

A. Chevrier

102 (115) Ho an’i Claude Farissier

[Ho an’i Claude Farissier]

                                                    J.M.J.                  [Prado, janoary 1874]

Ry Zanaka malala isany,

Indro mandefa vola 500 francs ho anareo aho mba hanefanareo ny saram-pianarana tao amin’ny Grand Séminaire.

Mivavaha ho an’ireo mpanao asa soa anareo ary mivavaha ho ahy koa.

Miangavy anao aho mba haneho ny arahabako feno fanajana sy firarian-tsoa feno fahatsorana avy amiko ho an’Andriamatoa Mpitam-bola.

Hendre tsara ary mankalazà an’Andriamanitra amin’ny alalan’ny fanomezanareo toky azy fa hanompo azy ho mpianatr’i Jesoa Kristy marina ianareo.

A. Chevrier

103 (105) Ho an’i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                    J.M.J.           [Prado], 9 Febroary 1874]

Ry Duret malalako

Ny mbola tsy ahafahako mankany amin’ny Seminera no hamaliako ny taratasinao, na eo aza ny faniriako.

Tsy mitsipaka na dia kely ny fivoriana ataonao miaraka amin’ireo tanora namanao ireo aho, izay efa natomboka tamin’ny alalan’ny fivoriana kely mba hifanampiana eo amin’ny fomba fiaraha-miasa ho famonjena ny fanahin’ny tanora ao amin’ny paroasy, moa ve isika dia afaka hitsipaka ireo izay rehetra azo atao amin’ny voninahitr’Andriamanitra sy famonjena ny fanahy ? Manampy antsika amin’ny fampivelarana ny zotom-po ao anatintsika sy fitiavana an’i Jesoa kristy Tompontsika ireny fivoriana madinidinika ireny ; kanefa tsarovy fa ny fomba tena lehibe indrindra dia ny fahatongavantsika ho olomasina sy ho feno ny fanahin’Andriamanitra ; raha miaraka amintsika ny Fanahy Masina dia hahita fahombiazana eo amin’izay rehetra ataontsika isika. Katsaho eo amin’ny fivoriana ataonareo ny fandinihana izay nataon’i Jesoa Kristy Tompontsika, ary eo am-pakàna tahaka Azy, dia tsy ho voafitaka ianareo fa handeha amin’ny lalana marina.

Amin’izao fotoana izao, rehefa Alahady, dia mahatratra eo amin’ny 150 eo ho eo ny ankizikely tonga eto amin’ny Prado, ary maniry aho indraindray ny hananana anareo mba hiasa amin’ireo tanora fanahy ireo hampianatra azy ireo hahafantatra an’Andriamanitra sy Jesoa zananilahy. Mahay miresaka momba an’Andriamanitra sy Jesoa Kristy Tompontsika. Endrey, mba tsara loatra izany ! Koa mianara, mandiniha tena tsara, mba hahafahanao manovo ao anaty fiatahana Masina sy ny fianarana ataonao ireo fahasoavana ilaina mba hiasana amim-pahombiazana amin’ny asan’Andriamanitra any aoriana.

Mahereza, ry namana malala, manana ny fanantenana aho fa hitso-drano ny fandavantenanao ilay Mpampianatra tsara, mba hahatonga anareo rehetra ho tena mpanompony, satria ho anareo no nitahirizan’ilay Andriamanitra tsara ny asany.

Koa miraisa fo àry ianareo amin’ireo tanora ireo, ary ampitomboy ao am-pon’izy ireo ny tsiambaratelom-piainan’i Jesoa Kristy Tompontsika, apetraho ao amin’izy ireo ny fitiavana ny Fanahy Masina, ny Rôzery, ny lalan’ny hazofijaliana, ary ambarao koa fa ny fametrahana ny fitiavan’i Jesoa Kristy Tompontsika ao anatin’ny fanahy maro dia mampibebaka sy mitarika azy ireo ho amin’Andriamanitra.

Raha ny amin’ny zavatra madinika ao amin’ny fitsipika izay tsy tontosanao an-tsakany sy an-davany, dia fenoy amin’ireo karazana fanazarana madinidinika hafa izany, ary fantaro fa manolo ny zavatra rehetra ny fitiavan’Andriamanitra, ary misy fomba maro be azo anaovana asa fivalozana madinidinika, mandritra ny tontolo andro, izay tena ankasitrahan’Adriamanitra tokoa toy ny : fahanginana, fanekena, fitiava-namana, fanohanana ny hafa, hany ka mampanatona antsika akaikikaiky kokoa amin’i Jesoa Kristy Tompontsika, ilay fakan-tahaka avo indrindra, ireny asan’ny fahadiovam-pitondrantena ireny.

Aoka ianao mba ho marim-potoana tsara amin’ny herinandro kely nofidinao. Mankasitraka tokoa ny fanapahan-kevitrao hamerina hamaky isam-bolana ny asa nataonao aho. Ireny fombafomba madinidinika ireny dia mampatsiahy antsika amin’ny tanjontsika sy amin’ireo fomba ahatongavana amin’izany. Tsy maintsy manontany tena ny amin’izay tena ilaina isika raha ny amin’ny resaka ara-panahy, mora solafaka isika ary olon’ny tany ihany ka tsy tokony hanao tsinontsinona izay fomba mahasoa, ilaina mba hampatanjaka antsika matetika.

Raha ny amin’ilay Ray be herim-po izay te hampanambady ny zananivavy indray dia : tokony ho fantany tsara fa rehefa mampanambady ny ankizy isika, dia tsy ananantsika zo intsony ny mifehy azy ireo, ary koa, ao amin’ny lalàna dia voasoratra hoe : Ary ravehivavy handao ny Ray aman-dReniny ka hikambana amin’ny vadiny, ary araka ny mahazatra dia tsara kokoa ny manao tokan-trano roa noho ny tokan-trano iray, satria sarotra raha tokan-trano roa no iarahana ampifandrindrana ; ary raha ny fahatahorana ny fisehoan-javatra ho avy no mitambesatra be ao amin’ny fikasantsika, dia tsy ahavita na inona na inona mihitsy isika, hany ka tsy maintsy miasa mandrakariva ao anaty fahatokiana sy fanantenana amin’Andriamanitra. Ary raha toa ka hendry ilay tovolahy, tsy ao anatin’irony fiaraha-monina tsy dia tsara irony, raha mamonjy lamesa, farafahakeliny mba indraindray, raha manao ny Pakany izy, ary mikarakara tsara ireo Ray aman-dreniny, sy tsy manan-trosa, dia azon-dRavehivavy atao ny manaiky azy ary afaka manantena izy, ekena izy, ary antenaina fa hanampy azy ireo ho tonga olona sambatra ny fahasoavan’Andriamanitra.

Samia ho tahian’Andriamanitra, ry namana malala, ho aminao anie ny tso-dranon’Andriamanitra, ka hitarika anao ho amin’ny tsara.

Nahita an’i Blettery aho tamin’ny Alarobia lasa teo. Tany Alix aho, salama ary miasa tsara izy ; faly avokoa ireo Seminarista. mampanao veloma anao izy ary mivavaka ho anao sy mangataka ihany koa ny vavaka avy aminao.

Izaho ilay anao manontolo ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

104 (95) Ho an’i Jean Broche

[Ho an’i Jean Broche]

                                                    J.M.J.         [Prado, 15 Aogositra 1874]

Ry rahalahy malala

Tena hatsaram-panahy tsara loatra ny fankasitrahana ka tsy tokony atao tsinontsinona ny fampiharana azy isak’izay misy fotoana ahafahantsika manao izany. Koa tsy maintsy omena an’io tovolahy io àry izay rehetra azonao omena azy eo amin’ny resaka fahalalana sy fitiavam-pivavahana, ary mitoera any hatramin’ny faran’ny volana, hatramin’ny faha-30-n’ny volana.

Ry ramatoakely Dussignes isany, izay tsara fanahy mandrakariva taminay sy taminao koa, dia nividy karatra roa ho an’ny fivahinianana any Lourdes ho anao sy ho an’Andriamatoa Blettery. Tiany ianareo mba hanana ny tombotsoa toa an’ireo frera hafa, ary hitondranareo ho anay ny fahasoavan’ilay lava-bato masin’i Lourdes. Miainga ny 31 Aogositra amin’ny 6 ora hariva ny convoi andian’olona miara-mizotra. Koa tsy maintsy miverina andro an-katok’io daty io isika, fara-fahatarany, mba hanomana ireo entan-kelintsika.

Manan-kevitra ny hanao fivahinianana any Ars izahay amin’ny Talata, miaraka amina latinista vitsivitsy sy frera mpiara-miasa amintsika.

Fiombonam-bavaka. Eo ho eo ihany ny fandehan-javatra rehetra ; amin’ny Alatsinainy ny fanadinana. mivavaha ho anay.

Veloma hoy ireo mpiara-mianatra rehetra.

A. Chevrier

Fiakaran’i Masina Maria

105 (132) Ho an’i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                    J.M.J.                [Prado] 2 janoary 1875

Ry Zanaka malala isany

Novakiako tamin-kafaliana tokoa ny taratasy izay nalefanareo ho ahy noho ny fahatongavan’ny taona vaovao, ny tena mampionona sy mahafaly ahy ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika dia ireo fihetseham-po maneho ny hatsaram-panahy izay voarakitra tao ary ireo faniriana hampihatra ny hatsaram-panahin’i Jesoa Kristy Tompontsika. Eny ry zanaka malala isany, tena ho voaonitra eo amin’ny zavatra rehetra tokoa aho raha mahita zavatra an’Andriamanitra ao aminareo : fitiavana avo indrindra, lehibe, tena kristianina ary mendrika ny toetra ambony indrindra izay iantsoan’Ilay mpampianatra tsara anareo.

Aoka ho renareo matetika ao anaty vavakareo, ao amin’ny fandinihan-tenanareo, ary ao amin’ny fieritreretanareo ireto tenin’Andriamanitra ireto : Sequere me, Sequere me, teny izay nitaona an’i Piera, Jakoba Filipo sy ireo sisa nanaraka azy taty aoriana, ary nanao azy ireo ho tonga apôstôly izay mandeha amin-jotom-po sy amim-pandresena ao amin’ny lalan’ny fahantrana, fahoriana, ary fitiavana.

Mivavaka ho anareo aho, ry zanaka malala isany, ianareo no fiononako amin’ny alaheloko, fanantenako ao aminy.

Rehefa mieritreritra aho fa indray andro any ianareo dia hampianatra katesizy amin’ny mahantra, hikely aina ho amin’ny fanaovana ny asan’Andriamanitra, hanao izay rehetra tsy azon’ny tenako natao, ho tonga olona masina, hiasa mba ho tonga olona manahaka tanteraka an’i Jesoa Kristy, hiredareda ao am-ponareo ny fitiavana ary hampamokatra anareo voa tsara izay hitoetra mandrakizay, dia faly.

Tonga olona masina ! Io no tena vontoatin’ny asanareo isan’andro. Mitomboa ao amin’ny fitiavan’Andriamanitra, aoka ianareo hitombo mba hahatongavanareo ao amin’ny fahalalana an’i Jesoa Kristy satria io no fanalahidin’ny zavatra rehetra. Hahafantatra an’Andriamanitra sy Kristy voahosotra ho azy. Io no tena maha-olona, maha-pretra, maha-masina ; enga enie ianareo mba ho tonga amin’izany.

Mivavahà ho ahy, izaho kosa hivavaka ho anareo,

amin’izay mantsy dia sady ho rainareo ara-panahy no ho sakaizanareo ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika aho.

A. Chevrier

106 (537) Ho an’ireo seminarista efatra

[Ho an’ireo seminarista efatra]

                                                                          St Fons, 21 janoary 1875

Ry zanaka malala isany

Misaotra amin’ireo taratasinareo mahafinaritra noho ny amin’ny fety. Ekeko am-pifaliana ireo firariana sy firarian-tsoa ary vavakareo ho ahy, ho an’ny trano mahantrantsika, ho an’ireo zanatsika ary hoanareo koa satria tokony tsy maintsy ho iray ihany isika.

Aza tsiny indrindra ry namana malala isany amin’ny tsy fitandremana nisy tato anatin’ny andro vitsivitsy lasa izay mikasika ny lambanareo, tsy fantatro mihitsy izay mety nahatonga izany ka nanadinoan’ireo ankizy azy. Androany dia tonga mba hijery anay eto St Fons, toerana izay misy ahy nanomboka tamin’ny Alatsinainy mba hanolo toerana an’Atoa le Curé, ireo anabavy sy ankizikely ary efa nomeko baiko an'i Masera Dominique aho mba hanonitra rahampitso dia rahampitso ihany an’ilay fanadinoana.

Indrisy ry zanako mahantra isany fa nasaina nampihatra ny hatsaram-panahy an-katerena ianareo, tokony nanoratra tamiko alohaloha ianareo nilaza izany.

Andro maromaro lasa izay dia nandeha niakatra teny amin’ny toeram-pandevenana aho mba hanaraka ny fatin-dRtoa Boulachon, ary teo am-pidirana hody tamin’ny 11 ora 1/2 aho dia niditra tao amin’ny Grand Séminaire mba hanao fitsidihan’ny Ray sy namana anareo, kanefa nanakana ahy mba tsy hanoroka anareo sy haneho aminareo ny firarian-tsoa am-bava avy amiko, na dia efa nataoko an-tsoratra ihany aza izany, ny tao amin’ny kilasin’ny mandinika Soratra Masina.

Kanefa raha vao azoko hatao izany dia hataoko ary dia hotantarainareo amiko ny mikasika ny fiainanareo nandritra ny herinandro.

Mety hiakatra alohan’ny fotoana noheveriko aho.

Noteneniko i Masera Dominique mba handefa lamba hanaovana akanjo fanaon’ny pretra ho an’Atoa…

Miasa amin’ny fanaovana katesizy aho izao ka arakaraky ny handinihako lalina an’izany no ahitako fomba iray hanabeazana tena mahasoa sy mitondra voka-tsoa ho an’ny mahatoky sy ho an’ny rehetra izy io.

Firifiry amin’ireo katekista tsara toetra no mety hanao ny tsara amin’ny fanahy.

Ilaina ny fananarana vitsivitsy ; kanefa tsy maintsy ilaina indrindra indrindra koa noho izany ny fampianarana katesizy. Firifiry akory amin’ireny fanazavana tsotra sady mora ireny no tafapaka avy hatrany any am-pon’ny olona ary mampianatra bebe kokoa mihoatra noho ny kabaribe.

Mivavaka aho mba ho tonga katekista tsara toetra ianareo.

Veloma ry namana malala isany,

ilay Mpampianatra tsara anie hitahy anareo sy ity mpanompony mahantra.

A. Chevrier

107 (133) Ho an'Andriamatoa Abbé Delorme

Ho an'Andriamatoa Abbé Delorme, mpianatra ao amin'ny "Grand Seminaire de Lyon"

                                                    J.M.J.          [Lyon], 11 Desambra 1875

Ry zanako malala indrindra

Andefasako vola 6000 francs ianao ho an'ny anaram-bononahitra maha-pretra anao.

Raha toa ka hanokan-tena manontolo ho an'ny asan'ny Prado ny fanirianao, dia ekeo izany ny vola alefako aminao izany fa atolotro anao amin'ny foko manontolo.

Hapetrakao ao amin'ny tranon'ny Prado io vola io, ary dia manaiky marina aho fa hanome anao vola 300 francs isan-taona izany hoe mba hitsinjovana izay zavatra mety ilainao tahaka izay tokony hataon'ny Ray ho amin'ireo zanany.

Fa raha toa ka tsy izany kosa ny fanirianao dia avereno amiko tsotra izao ilay vola amin'ny filazanao amiko fa tianao kokoa ny manao sonia fanomezana toky handray andraikitra handrotsaka vola ao amin'ny tahirim-bola eklesiatika.

Ilay Rainao nanokan-tena sady tia anao ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

108 (156) Ho an'ny iray amin'ireo seminarista efatra

[Ho an’ny iray amin’ireo seminarista efatra]

                                                    J.M.J.                       11 Desambra 1875

Ry zanako malala indrindra

Indro alefako aminao ny vola hikarakarana ny anaram-boninahitra maha-pretra anao : 6000 francs.

Raha toa ka hanokan-tena manontolo ho an'ny asan'ny Prado ny fanirianao dia ekeo izany vola izany fa omeko anao amin'ny foko manontolo. Hapetrako ao amin'ny tranon'ny Prado izy io, ary dia manaiky marina aho ny hanome anao vola 300 francs isan-taona, izany hoe natao mba hiomanana mialoha amin'izay zavatra izay mety ilainao tahaka izay tokony hataon'ny ray ho amin'ireo zanany.

Fa raha sanatria tsy izany kosa ny fanirianao, dia avereno amiko am-pahatsorana ny vola amin'ny filazana fa tianao tokoa manao sonia ny fanomezan-toky handray andraikitra handrotsa-bola ao amin'ny tahirim-bola eklesiatika.

Ilay Rainao nanokan-tena sady tia anao ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

109 (134) Ho an'i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                        †              Prado, 15 Desambra 1875.

Ambarako etoana fa nanome an'i Nicolas Delorme 6000 francs an'i Prado, ao Guillotière aho ho saran'ny anaram-boninahitra maha-Pretra azy.

Ary amin'izany vola izany, dia ekeko an-tsitrapo ny hiantoka azy isan-taona, vola 300f raha mbola miraiki-po amin'ny asa tanterahina ao Prado foana izy

Natao teto Lyon, 15 Desambra 1875.

A. Chevrier

110 (135) Ho an'i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]          J.M.J.

Ry zanaka malala

Izao vao voaraiko ny taratasy nalefanao tamin'ny herinandro lasa, taratasy izay nangatahinao tamiko ny mba hitoerako herinandro any St Fons.

Tezitra aho tamin'ny fahataran'ny fahatongavan'io taratasy io sy ny tsy firaharahina nataon'Andriamatoa Suchet. Hiezaka izahay ny hanonitra izany amin'ny fotoana manaraka, raha azo atao.

Hody androany hariva mantsy aho fa efa tonga Andriamatoa Curé.

Tena faniriako tokoa ny hahita anao hanao fialan-tsasatra tsara sy hahazo hery eo amin'ny fahasalamana ara-batana sy ara-panahy.

Veloma, amin'ny manaraka indray.

A. Chevrier

111 (136) Ho an'i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]          J.M.J.

Ry zanako malala

Nandeha tany amin'ny "Seminaire" aho omaly, saingy efa tara loatra ka tsy afaka ny nahita anao, naniry ny hahita anao mihitsy aho, ianao vatatenanao mihitsy mba hampitony ny fonao, rahalahy sady zanaka lahy ao amin'ny Tompo, izay tena mijaly tokoa ; kanefa izay tsy voalazako am-bava dia ho tanterahako ato anatin'ity taratasy kely ity. Tena maivan-doha no sady tsy tsara fitondran-tena i Louise. Hanana taona sarotra lalovana tokoa iny vehivavy iny, toetoetrany sy fomba fanaony izany, kanefa inoako fa miaraka amin'ny fahasoavan'Andriamanitra hahatsiaro tena ary Andriamanitra hibitsika ny fony, ka ireo fahatsiarovana ny fampianarana voalohany noraisiny, ireo no ohatra tsara izay nananany ary ny feon'Andriamanitra dia hitarika ho amin'ny tsara. Tena sarotra mihitsy amin'izao fotoana izao tahaka izay miseho mandrakariva, ny mitana ny hatsaram-panahy eto anivon'izao tontolo izao, nolovaintsika avy tamin'i Adama mantsy ity fihetsika mampalahelo maneho ny filàn'ny nofo ity izay mitarika antsika hihevitra izay zavatra ivelambelany eo amin'ny fiainana ka mahatonga antsika hitady fahafinaretana hafa ankoatran'izay efa nanomezana alalàna ; tokony hitalaho mafy amin'Andriamanitra isika amin'izao mahazo antsika izao ary mba hiangavy ny famindram-pony tsy handao antsika. Izaho mino fa mety hahavita zavatra tsy mahomby mihitsy io zanaka mahantra io, kanefa dia mbola hiverina amin'Andriamanitra ihany izy ary ho tonga zazavavy kely tsara fanahy sy ho voavotra avy eo.

Koa mahereza àry ry namana malala, enga anie ka tsy hahaketraka antsika ireo alahelo lalim-paka ao amintsika fa hanampy kosa antsika hanompo an'Andriamanitra miaraka am-pahamarinana sy amim-pitiavana bebe kokoa. Tena nijaly tokoa ny Tompontsika tao anatin'ny fitiavany raha nahita ny tsi-fahamarinantsika, na dia teo aza ny fikasany hanamaivana izany, kanefa dia tsy nahavita mihoatra noho izay tokony ho nataony tamintsika izy noho ireo sitrapo ratsy ao amintsika. Aoka isika hanahaka ny ohatr'i Jesoa Kristy, hivavaka, hitalaho, hijaly, aoka hatolo-tsika ny mpanota ireo fitaovana ahazoam-pamonjena izay eo am-pelatanantsika, aoka koa isika hanantena fa ilay Andriamanitra be famindram-po dia hangoraka amin'ny fotoana maha-mety izany.

Ny fivalozana dia hamafa ao aoriana kely ao ireo fahadisoana rehetra izay nataon'ity hatanorana tsy mahalala sy tsy marin-toetra ity.

Aoka isika tsy hihevitra intsony fa feno ratsy tao aminy, tsy mino izany aho. Hivavaka amin'Andriamanitra ho an'ny rehetra izahay.

Raha ny amin'ny fanaovana ny akanjo volom-biby malailay (cilice) indray, dia aoka isika ho malina satria ireny fampijalian-tena ivelany ireny indraindray dia manimba ny fahasalamana ; manome alalana anao hanao an'io akanjo io indray mandeha isan-kerinandro aho fa saingy tapak'andro ihany arak'izay safidinao.

Veloma ao amin'Andriamanitra ry namana malala.

Mampamangy any amin'ireo zanako hafa rehetra izay tena tiako tokoa. Mahatsiaro anareo rehetra aho ary maniry indrindra ny hitomboan'ny hatsaram-panahin'ilay Tompo sady mpampianatra ambony no tsara indrindra mba hahatongavanareo indray andro any tena mpianatra tonga lafatr'i Tompo.

A. Chevrier

112 (137) Ho an’i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                    J.M.J.             [Lantigné, 26 jona 1876]

Ry namana malala indrindra,

Vao afak’omaly 24 jona aho vao voaraiko ny taratasy nosoratanao tamin’ny faha-14n’ny volana, izay milaza amiko ny hafaliana lehibe noraisinao tamin’ny nahatongavanao ho diakra. Toa anareo rehetra dia tena nalahelo mafy fatratra tokoa aho tamin’ny tsy nanatrehako an’io fotoana io ; kanefa dia nivavaka ho anao aho. Arakaraka ny hiakarana tsikelikely eo amin’ny laharana no tsy maintsy ampitomboina koa ny amin’ny fitiavana araka izay efa nambarako anao tao amin’ny taratasiko tamin’ny Pantekôty.

Tena ho faly tokoa hahita anao hendry, ho tonga pretra indray androany ; rehefa hiseho eo anatrehan’Andriamanitra aho, ka tsy manana zavatra hafa dia mba farafaharatsiny aho hanana ity fanatitra ity ataoko ho azy : nanomana ho anao aho, Andriamanitra ô !, fo-na pretra maro izay tena tia anao tokoa, nanoka-tena ho an’ny voninahitrao sy ho an’ny eglizinao, feno fitiavana ny hafa ; ary amin’ny alalanao dia angamba aho mba mety ho voaavotra ary hanavotra ny hafa ; tena tsara izany tonga pretra masina izany ! Misaintsaina ny an’izany ihany aho amin’izao andro izao fa tena tsara e, lehibe sady zava-dehibe no tena ambony indrindra. Ho an’izay olona te-hiaina araka ny Evanjely tsara an’i Jesoa Kristy, dia ho tonga lehibe izy ary hanao asa soa maro. Mahereza, ry zanako malala isany. Ilay Andriamanitra tsara anie hanome anao ny fahasoavany, hitondra anao eo an-tsandriny, ka hanao anao ho apôstôly vaovao ireo izay hampiredareda ny fanahy fitiava-namana ambony sy tsara indrindra ao anatin'ny fahantrana masin'i Jesoa Kristy Tompotsika.

Asaiko omanin'izay miandraikitra azy ireo zavatra rehetra nangatahinao tamiko ; tena faly tokoa aho hahita anareo rehetra tafavory amin’ity fotoam-pialan-tsasatra ity, mba hanao ireo fanazaranareo madinidinika sy mba hampantanjaka anareo ao amin’ny fanahy tsaran’i Jesoa Kristy, satria tena vitsy izany manana ny fanahin'Andriamanitra izany amin'izao fotoan'andro iainantsika izao.

Raha ny momba ilay zavatra nangatahinao tamiko indray ry zanako malala, dia efa ela mihitsy aho no nihevitra an’izy io ; raha mba afaka manatanteraka azy aho dia ho hafaliana lehibe ho ahy sy ho anao tokoa izany, horesahantsika ny amin’iny ary ho hitantsika eo.

Mivavahà ho ahy. Tato anatin’ny 8 andro dia tena reraka be aho, taorian’ny tsy fahalevonako anana mangidy izay tiako nohanina. Tsapako toa hoatry ny te-handoha be izany aho, ary dia manakorontana ny saiko iray manontolo tokoa izany.

Efa mba mihatsaratsara androany ; efa mba manomboka mihinan-kanina kely aho ary manantena fa afaka andro vitsivitsy dia ho afaka ny ho any Limonest, toerana izay hihaonantsika amin’ity fanombohan’ny fotoam-pialan-tsasatra ity.

Veloma ry namana sy rahalahy malala isany ao amin’ny Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

Miangavy anao aho mba haneho ny arahabako feno fanajana amin’Atoa Le Supérieur sy amin’ireo seminarista.

Mampamangy any amin’i Blettery namana malala, tsy mbola nahazo vaovao mikasika azy aho hatramin’ny nahatongavany. Manao ahoana ny fahasalamany ?

Anontanio an’Andriamatoa Mpitam-bola hoe ohatrinona ny vola mbola aloako aminy.

113 (96) Ho an'i Jean Broche

[Ho an’i Jean Broche]

                                                    J.M.J. [Prado, faran’ny volana Oktobra 1876]

Ry zanaka malala isany

Tamin-kafaliana tokoa no nahafantaranay ny hatsaran'ny dia nataonareo. Enga anie ilay Tompo tsara hitahy anareo rehetra sy hampitondra voka-tsoa ny fotoana izay hitoeranareo any Rome ho amin'ny fahamasinana sy ny fahalalanareo.

Hanaraka an-tsakany sy an-davan'ny fampianarana izay efa natoro anareo ianareo ; misoràta anarana ao amin'i Apollinaire amin'ny resaka fianarana ny tenin'Andriamanitra mba ahafahana manadina anareo sy ahazoanareo ny anaram-boninahitra "bachelier en Théologie", raha azo atao, dia alohan'ny hiverenanareo.

Raha ny amin'ny resaka akanjo indray dia izao, raha tena ilaina dia manaova kapaoty (manteau) ; araho amin'izany ny fitsipika mifehy ny seminera frantsay. Rah     a manao kapaoty (manteau) ireo mpiara-mianatra aminareo ao amin'ny seminera frantsay, dia mba manaova koa fa manome alalana anareo aho.

Ataovy izay hampisongadina anareo amin'ny alalan'ny fahatsorana, fahatoniana, ary fahendrena indrindra indrindra, mihoatra lavitra noho ny amin'ny alalan'ny akanjo, satria habitus non facit monachum. Tsy mbola nahita an'i Mgr aho, kanefa heveriko fa tsaratsara kokoa ny manatanteraka am-pahatsorana ny sitrapony ka tsy mikatsaka ny hanatanterahana ny sitrapontsika. Koa raha tsy mampilaza na inona na inona aho, dia azon'i Mompera Jaricot atao izany ny miverina mankaty amin'ny tapa-bolana farany volana Novembra, rehefa tafapetraka tsara ianareo, ary rehefa mandeha tsara koa ny zavatra rehetra. Miangavy anareo mba hividy ireo bokin'i Mompera Vadon, izay nampanontaniany an'i Mompera Bernerd, ary hitondra izany amin'ny fiverenanareo.

Manana ny veloma sy ny arahaba feno fanehoam-pitiavana avy amin'ny rehetra aho asainy ampitaiko aminareo.

Aza adino ny manoratra amiko isan-kerinandro, sy ny manatanteraka ireo fitsipika madinidinika.

Tena feno mihitsy ny trano, tsy mbola feno olona tahaka izao mihitsy izy hatramin'izay. Tena ilaina ny mpiasa maro. Tena ho tsara mihitsy izany hitori-teny amin'ireo olona rehetra ato an-trano sy any ivelany izany, ary hiparitahantsika avy eo ho any ambanivohitra sy eny amin'ny vohitra maro madinidinika, tahaka izay nataon'ny Tompontsika sy ireo mpianany mba hitory ny tenin'Andriamanita amin'ireo madinika sy mahantra. Ho vitantsika izany, ary mino izany aho, miaraka amin'ny fahasoavan'Andriamanitra. Aoka ianareo hitombo bebe kokoa ao amin'ny fitiavana an'Andriamanitra sy ny finoana, mba ahafahanareo miomana tsara hanome betsaka ho an'ny hafa, satria nanome betsaka anareo Andriamanitra, ary dia hangataka zavatra betsaka amin'izay nandray betsaka izy.

Manoroka anareo rehetra aho ary mirary koa ho aminareo rehetra ny finoana, ny fitiavan'Andriamanitra ary ny fanahiny.

Ilay anareo manontolo ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

Fanajana avy amiko ho an'i Mompera Francesco sy ireo Mompera Francesco anankiroa.

114 (97) Ho an’i Jean Broche

[Ho an’i Jean Broche]

                                                    J.M.J.                       [Novembra, 1876]

Ry zanako malala isany,

Faly tokoa aho naheno fa nahasambatra anareo ny nihaona tamin’ny Raintsika Masina Papa Pie IX, ary nitso-drano anareo izy no sady nitso-drano koa, ireo mahantra tao aminareo ireo mahantra izay tokony hitoriana teny sy ampianarina ; ary voatso-drano tamin’ny alalany tao aminareo koa izahay : Benedictio pauperibus. Tena mifanaraka tsara amin’izay nambaran’ny Tompo ny tenin’i « Vicaire de Jesus Christ » : Sambatra ny mahantra. Eny, ho mahantra mandrakariva ao amin’Andriamanitra anie isika, hipetraka ho mahantra mandrakariva ary hiasa ho an’ny mahantra isika, ny fahantrana sy ny fahatsorana anie no ho toetra miavaka eo amin’ny fiainantsika, ary dia hahazo ny tso-dranon’Andriamanitra sy ny Raintsika isika. He tsara tokoa raha miasa amin’ireny mahantra ireny isika satria tsapa fa naman’Andriamanitra izy ireny, ary tsy miasa maina foana amin’ny fanahin’izy ireny isika, koa miezaha àry ianareo hitia ny mahantra sy ny madinika. Aza miasa ho amin’ny fahalehibiazana sy izay hisandratanareo ianareo, fa miasà kosa mba ho toy ireny madinika ireny ary manetre-tena ho tena mitovy amin’ny mahantra, hiara-miaina aminy, ho eo aminy ary hiara-maty aminy ianareo, ary aoka tsy hanahy ny amin’ireo fanomezan-tsiny izay nataon’ny Jody tamin’i Jesoa Kristy Tompontsika isika. Niaraka mandrakariva tamin’ireo mahantra, ny poblikana ary ireo olona ratsy fitondrantena ny Tomponareo. Fanomezan-tsiny izay tokony hanomezana voninahitra antsika izany fa tsy hanambaniana velively akory ! Tonga mba haka ireo mahantra i Jesoa Kristy Tompontsika. Misit me evangelizare pauperibus. Koa mianara àry ianareo mba hitia ny mahantra, ka ny tso-dranon’i Pie IX, ilay lehibe hitantsika maso sady solontenan’i Jesoa Kristy anie no mpaminany tsara ho anareo ka hahatonga anareo hitia ny mahantra sy hitoetra lalandava ao anatin’ny fahantrana masina.

Mety efa lasa angamba i Mompera Jaricot, ilazao izy fa manome alalana azy amin’ilay zavatra nangatahany tamiko aho, raha tsy lasa izy.

Raha ny amin’ireo karazana anaram-boninahitra izay nambaranareo tamiko, dia toa hitako ho sarotra ihany noho ny antony fe-potoana izay tsy maintsy hipetrahanareo any Rome ; kanefa raha misy moa iray aminareo te-hanokantena mba hahazo ny anaram-boninahitra ho dokotera, dia manome alalana azy aho, ka mba hanambany tena lalandava anie izy ary tsy hiasa afa-tsy ho an’ny mahantra sy ny madinika. Hodinihiko sy ho eritreretiko tsara ny amin’izany ary dia handefasako valin-teny farany ianareo momba io andininy io atsy ho atsy, raha mbola mety foana ny fotoana.

Mivavaha amin’Andriamanitra ho anay, na ny marimarina kokoa, tohizo ny fanaovana izany. Hiombom-bavaka ao am-po sy am-panahy anie ianareo ka hahazo hery misimisy kokoa ao anatin’ny fitiavan’i Jesoa Kristy Tompontsika.

Tena maniry tokoa aho ny handeha aloha hiaraka aminareo, tsy fantatro raha ho azoko atao izany, manantena aho fa hanome fomba ahafahako manao izany ny fitondran’Andriamanitra ao aoriana kely ao.

Salamalama daholo izahay rehetra. Betsaka ny olona ato an-tranontsika, miandry tanana vaovao hitsotra izahay mba hiasa sy hanatevina eo amin’ny asa. Betsaka tokoa ireo fanahy ho vonjena sy hampianarina ! Milofosa fatratra amin’ny fivavahana ary koa hampitoetra ilay antso tsara napetrak'Andriamanitra tao aminareo, hampianatra ny Soratra Masina amin’ny mahantra, satria io no lalana tsara sy mendrika irina indrindra.

Mivavaka mafy ho anareo aho. Manao veloma anareo rehetra izahay.

Raiso ny oroka feno fitiavana avy amiko ao am-pon’i Jesoa Kristy ilay tena Tompontsika.

A. Chevrier

115 (106) Ho an’i François Duret

[Ho an’i François Duret]            J.M.J.          Prado, faran’ny Novembra

Ry rahalahy malala isany

Ity no fanapahan-kevitra noraisinay ny amin’ny anaram-boninahitra. Nihevitra izahay fa, raha ny amin’ity taona ity aloha, dia ho sarotsarotra ihany ny hiandreketana an’io raharaha io, satria manana ny fianarana ny tenin’ny soratra masina izay tokony ianarana am-pahamalinana tsara ianareo ho amin’ny fanandratana anareo, koa mety hibahana ao an-tsainareo sy hanimba ny fitiavam-bavakareo ny fisainana sy ny fanahiana ny amin’izy io, raha azoko atao ny mandeha mijery anareo dia tsy maintsy handeha aho mb hiasa bebe kokoa ny amin’ny fanaovana katesizy sy ny fitiavam-pivavahana isika mba hiomanantsika amin’io fiainana araka ny Evanjely io izay tokony hitarika antsika ao amin'ny Prado. Raha toa moa afaka herintaona, ka hitantsika fa ilaina ny hanaovana izany, dia ho hitantsika eo, ary dia hanao ny safidintsika isika ; fa raha ny amin’izao fotoana izao aloha dia tsy maintsy heverina ny hidirana ao amin'ny Prado, hiasa ao isika mba hampianatra katesizy ny madinika sy mahantra.

Izany koa ny eritreritr’Atoa Le Supérieur, izay tafahaona tamiko roa andro lasa izay.

Mino izy fa ho afaka ny hanatrika ny taranjam-pianarana "droit canon" sy "lithurgie" ianareo efatra, izany eritreriny izany dia hinoana fa tsy hifanohitra velively amin'ny fanirian'i Monseigneur. Hanoratra ho anareo izy mikasika an’io resaka io.

Tonga soa aman-tsara ary salama i Mompera Jaricot, tontosany am-pifaliana ny diany.

Tsy maintsy mankany Rome amin’ny volana ambony, ary aoriana kelin’ny fetin’ny Noely i Monseigneur. Hitanay izy afak’omaly niaraka tamin’i Mompera Jaricot. Faly tokoa izy tamin’ireo filazalazana izay nomenay azy mikasika anareo.

Mandritra ny fivahiniany ao Rome dia mety hahita azy ianareo. Azonareo atao ny maneho ny fanirianareo hananana ahy ho eo anilanareo amin’izay rehefa mangataka alalana ny handeha hijery anareo aho dia ho fantany, ho takany tsikelikely ny halehiben'ny fanirianareo.

Tsy fantatro raha tsapanareo ny filàna ; fa raha ny amiko aloha, dia tena tsapako fa manan-javatra maro holazaina aminareo mikasika an’i Jesoa Kristy Tompontsika aho ary mampahafantatra aminareo ny hoe tena mpianatr’i Jesoa Kristy marina, mba handehananareo amin’ny lalana marina izay manome voninahitra ny Tompo (ilay mpampianatra). Voninahitry ny raiko no hahatongavanareo ho mpianatro sy hitondranareo vokatra betsaka. Tena mitondra vokatra be tahaka ny fahafenoan’ny fiainan’i Jesoa Kristy Tompontsika, izay tena fitiavana isika amin'izay fotoana izay.

Mivavahà mafy ry zanaka malala isany : ny fivavahana, ny hazo fijaliana, ny tranon’omby dia mampianatra zavatra betsaka lavitra noho ny boky maro ary ny fahalalana, izay azontsika eo am-pototry ny hazo fijalian’i Jesoa Kristy na ny tabernakila dia misy ventiny, marina ary tsara lavitra raha mitaha ny momba antsika noho izay azontsika ao anatin’ny boky maro.

Mivavahà ho ahy, mivavaka ho anareo koa aho. Ho aminareo rehetra sy ho aminay koa anie ny tso-dranon’i Papa Ray Masina, ho tahian’Andriamanitra lalandava isika raha mbola mitoetra ho mahantra.

Ny 10 Desambra no fetintsika, aoka ary ianareo hiray fo amam-panahy aminay ary dia tsy hanadino anareo izahay na dia lavitra aza.

Miarahaba anareo rehetra ao am-pon’ilay Mpampianatra tsara antsika izahay.

Ilay Ray sady mpanomponareo mikely aina.

A. Chevrier

Manoratà ho ahy isaky ny Alahady mba hilazalazanareo amiko ny amin’ny fiainanareo manokana sy ny fiaimpiainanareo amin’ny ankapobeny. Voaraiko ireo fitsipi-piainanareo. Ataovy izay hahamasina amin’izany na ovay izany araka ny filàna ka ny fitiavana anie no ho fitsipika iray lehibe indrindra aminareo.

116 (107) Ho an’i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                    J.M.J.          [Prado] 26 Desambra 1876

Ry zanaka malala isany

Manome alalana anareo ho any Ostie aho, kanefa aoka ianareo hahay hitsitsy vola, fantatrareo tsara fa ny volanareo dia volan’ny mahantra ary tokony ampiasaina am-piheverana fatratra fa tsy ho amin’ny fahafinaretan’ny tena samirery, ny mahantra mantsy tsy mba afaka mikatsaka izay fahafinaretana irin’ny fony.

Alefasonareo ho anay ny St Pierre, rehefa avy nasainareo notsofin’ny Papa Ray Masina rano.

Miarahaba anareo amin’ny nanananareo fotoana nitondrana ny kardinaly masina, ny fahatsiarovana an’io olo-masina io anie ho voarakitra ao an-tsainareo ka hanampy anareo avy any an-danitra ambony izy, mba hampiharanareo ireo hatsaram-panahin’ny fitiavana sy ny fahantrana izay nampihariny nandritra ny androm-piainany, hitanareo izao fa miara-dalana ny fahantrana sy ny fitiavana, ary dia tena tsara indrindra.

Mampanamboara ianareo kapaoty misy saron-doha (camails) any Rôma, ataovy lamba, raha azo atao sahala amin’ireny akanjo fanaon’ny pretra eto amintsika ireny, hitako indray ireo boky mirakitra ny lalàna sinodaly izay navelan’i Abbé Broche tao amin’ny Sacristie, teo am-pelatanan’Atoa Cusset mantsy izy ireo teo aloha.

Aoka ianareo ho marina tsara amin’ireo fitsipikareo ; raha misy andininy izay tsy ho voatanterakareo amin’ny andro na amin’ny fotoana voatondro, dia ovay izany, kanefa aoka ho eo aminareo ny fanahin’Andriamanitra ; ary aoka hotsaroanareo fa tsy ny ivelany fa ny fanahy no velombelona amin'ny fanaovana izany. « Caro non prodest quidquam spiritus est qui vivificat. »

Raha ny amin’ny fiaretan-tory amin’ny alina indray dia : aza manao an’izany raha tsy efa hoe tena ilaina na amina fisehoan-javatra hafa iray manokana, satria ny asa tohizana amin’ny alina dia manimba fa tsy mahasoa ; tontosay tsara ny famelabelarana ara-panahy ataonareo, fa ao amin’ireny famelabelaran-kevitra ara-panahy no miala sasatra isika ary mihamatanjaka ao amin’ny fahalalana an’i Jesoa Kristy Tompo. Fantatro tsara hoe toy inona ny filanareo fivavahana, firaisana, hery, ary zotom-po, kanefa mananà fahatokiana. Miray fo aminareo amin’ny alalan’ny fanahy aho. Miasa sy mivavaka ho anareo aho ary tsy maniry zavatra afa-tsy tokana ihany dia ny mba ahatongavanareo rehetra ho pretra masina, ho tena mpianatra marin’i Jesoa Kristy. Araraoty ny zavatra rehetra mba hampiorina mafy anareo ao amin’ny fanapahan-kevitra, fisainanana tsaranareo ; ary aoka ho matoky amin’ny fahasoavana izay tsy handao aminareo mihitsy, raha mangataka azy ianareo.

Ao amin’ireo andro natokana hankalazana an’ilay fahazazana masin’i Jesoa Kristy Tompo dia angataho ilay fahakelezana, fanetren-tena ary fahantrana izay toetran’i Jesoa zazakely. Ho fantatrareo amin’ity famantarana ity izy, hoy ireo anjely, ahita zaza mandry ao anaty tranon’omby ianareo, ny fahantrana no toetra manavaka ny Tompo ; enga anie koa mba ho toetra manavaka antsika izany, ary raha mbola mitoetra ao anaty fahantrana, fahatsorana ary fanetren-tena isika, dia hitoetra ho zanaka sy mpianatr’i Jesoa Kristy.

Handeha rahampitso any Rome i Monseigneur ; mino aho fa hanana fotoana hahitana azy ianareo, tokony aminy ianareo no hitantara kely ny amin’ny fiainanareo, ary hararaotinareo ny fotoana fitsidihanareo mba ahazoana ny fandehanako mamonjy anareo afaka andro vitsivitsy.

Tsy namantsika intsony ilay marary ; maty izy, ary efa tapa-bolana lasa izay, maty tamim-pahamasinana sy tamim-pahalemena izy ; manana mpiaro anankiray isika, any an-danitra, ho an’ny sekolintsika sy ho an’ny tranontsika. Tsy napetrak'i Abbé Delorme taminay ny filazalazana ny nahafatesan'i Pégon kely ; mino aho fa hadinony izany ; mahafantatra ny zavatra rehetra ilay Andriamanitra tsara, marina izy, fa tenin’io zaza io koa angamba dia mety ahasoa fanahy maro osa sy reraka ka hitarika azy ireo ho amin’ny tsara.

Lasa nandeha Atoa Isidore, tampotampoka toy ireny toetrany ireny ê, Atoa Bernard no nisolo toerana azy ; faly ny aminy aho. Mbola iny toetrany iny foana Atoa Jacquier. Eo ho eo ny fahasalaman’ireo seminarista ary mompera eto amin'ny Prado, mandefa ho anareo rehetra ny veloma izy ireo ary dodona ny ahita anareo indray. Manao arak’izay azony atao ireo Maserantsika, mivavaka ho anareo izahay rehetra.

Ny amin’ny fanomezana dia hangataka amin’i Jesoa Kristy Tompontsika aho ao amin’ny Sorona Masina, izay fantatrareo tsara ary tianareo hatramin’ny fanarahana azy akaiky dia akaiky ary raha tia an’i Jesoa Kristy Tompontsika, dia ho tonga lafatra tsy ho ela, satria arakaraky ny hitiavantsika olona iray, no vao mainka koa anahafantsika azy.

Manoroka anareo rehetra amin’ny foko manontolo aho ary anareo manontolo aho.

A Chevrier

Miangavy anareo mba haneho amin’ireo frera Francesco roalahy sy amin’ny Mompera Lazariste ny fanehoam-pitiavantsika feno fankasitrahana sy ny firarian-tsoa avy amiko noho ny taom-baovao, raha mihevitra ianareo fa misy izay zavatra mety ahafaly azy ireo, dia milazà amiko fa ho faly tokoa ny hanao soa azy ireo.

Ho an’i Signora-nareo ity sarikely ity.

117 (116) Ho an'i Claude Farissier

[Ho an’i Claude Farissier]

                                                    J.M.J.    [Lyon, faran’ny Janoary 1877]

Ry namana malala isany

Voaraiko ireo taratasy firarian-tsoa ary faniriana nalefanareo ho ahy, misaotra amin'ny rehetra rehetra. Enga anie ilay Tompo tsara ka hiaino sy hanatanteraka azy ireny.

Voarainay afak'omaly koa ireo sary vongan'i Md Piera, tonga soa aman-tsara tsy niharam-pahavoazana, tsy nisy tapaka, na dia nizara roa aza ny kesika nisy azy ireo.Tsy afaka nampiaraka ireo taratasy izay natokana hanaovana modely ny seza fiandrianan'i Eveka izahay ; raha azonareo atao ny mandefa aminay ny tena bikany sy ny refiny marina amin'ny taratasy, dia azonay atao ny maka tahaka ireo seza fiandrianan'i Md Piera izay misy eto am-pelatananay. Tsara tarehy ireo sary vongana, tena nahay nifidy tokoa ianareo. Alefaso aty aminay ireo taratasin'i Papa mikasika ny raharaha tsirairay raha vao azonao atao, mba afahanay mampanao sonia azy ny Eveka (ordinaire) sy mampiseho azy ireo ao amin'ny lasapelin-tsika, Deo gratias.

Nahazo fanomezana alalana avy tamin'i Mgr ianao mba handehanako ho any aminao, tena faly be aho amin'izany. Mivavàha amin'Andriamanitra mba hahafahako mankany aminao ; inoako fa tsy faran'ny volana Febroary no andehanako e, kanefa raha afaka miainga aloha dia hataoko tokoa izany satria betsaka ny zavatra mbola hataoko. Mbola betsaka ireo vavaka hatao sy andraisana an'i Fanahin'Andriamanitra. Ô ! Aoka ianareo tsy hitsahatra ny hangataka ny Fanahin'Andriamanitra ho ahy, fa tanteraka ao daholo ny zavatra rehetra. Raha manana ny Fanahin'Andriamanitra isika, dia hananantsika ny zavatra rehetra. Raha mba afaka mandray kely izany Fanahin'Andriamanitra izany ny tenako, mba hampitaiko aminareo, dia ho faly tokoa aho satria ho vitako ny asako amin'izay fotoana izay.

Aoka isika hangataka izany Fanahin'Andriamanitra izany ho an'ny tsirairay amintsika, aoka isika, tsy hanadino ny fiarahana mitanisa ny Veni Creator isan'andro mba ahafahantsika mandray betsaka ny fanahin'Andriamanitra sy ahafahako mampita izany aminareo. Misaora an'ireo Mompera ireo izay mampianatra sy manome toro-hevitra anareo. Aoka ianareo hankasitraka an'ireo izay manao soa anareo, tsy amin'ny alalan'ny teny ihany fa amin'ny alalan'ny asa koa, amin'ny fanampiana azy ireo arak'izay azonareo atao sy faran'izay azonareo atao mihitsy e ! Miraisa hina ao anaty fanahy sy fo iray ianareo rehetra, ary tsarovy fa mpirahalahy ianareo, zanaka nomen'ilay Tompo tsara tombotsoa ka tokony hifankatia ao amin'Andriamanitra sy ho an'Andriamanitra.

Alaviro ny famalivaliana tsy misy dikany, mifanajà ianareo, tsarovy fa diakônà ianareo izao ary ho lasa pretra tsy ho ela, ary amin'ny fandraisana anjara amin'ny fahamendrehan'ny Eglizy dia tokony hanaja tena ianareo ary handray avy amin'ny hafa koa ny haja vokatry ny toetra tsara anananareo, tahirizo tsara na izany aza ny fanetren-tena, izay fototry ny hatsaram-panahy rehetra… Omeo ohatra tsara ny rehetra amin'ny alalan'ny fahatsorana, fahaiza-mifehy tena, ary fahamaotinana amin'ny toerana rehetra izay alehanareo, na eny am-pitsangatsanganana izany na ao am-pianarana na any am-piangonana ary na aiza na aiza.

Mivavaka ho anareo aho ary mangataka isan'andro amin'Andriamanitra ny fanahy tsara, ary enga anie ianareo ho vato fanorenana sy ohatra tsara, ary ho katekista mahafatra-po indrindra, ho an'ny rehetra sy ho an'ny ao an-tranontsika, satria io no iraka lehibe ho antsika.

Salama tsara ireo Atoa eto amintsika ary manao veloma anareo. Hitahy anareo anie ny Tompontsika ka hanome anareo ny fanahiny ; angataho ho ahy izany, mba ahafahako manome izany anareo amin'ny alalan'ny teniko.

Manao veloma anareo izahay rehetra ary manoroka anareo ao amin'ny fifalian'ny Tompo.

Mivavàha ho an'ilay mikely aina ho anareo.

A. Chevrier

118 (108) Ho an'i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                    J.M.J.    [Limonest, ] 28 Febroary 1877

Ry zanako malala isany

Nahita an'i Mgr aho omaly, nanamafy tamiko ireo fanomezana alalana izay nomeny anareo izy.

Koa hiainga eto Lyon àry aho izany ny Atalata 13 Marsa, mba ho tonga araka ny eritreretako, any Rome ny Alakamisy maraina. Miara-dia amina lehilahy iray aho, mpampianatra taloha izy io, ary mipetraka ao amin'ny tranontsika ao Limonest mandritra ny fotoana vitsivitsy.

Tanteraka ihany marina ny faniriantsika : hitoetra eo anivonareo aho mandritra ny andro vitsivitsy. Izany indrindra no tena faniriako. Meteza ianareo hivavaka amin'ny fonareo manontolo mba ahafahako manatanteraka eo amin'ny zavatra rehetra, ny sitrapo masin'ilay Tompo avo indrindra sy manome anareo ny fanahin'Andriamanitra, tanteraka daholo mantsy ny zavatra rehetra. Mivavahà mba ahafahako mahita izany fanahin'Andriamanitra izany ary manana azy be dia be, mandritra izany androm-pahasoavana sy fahazavana izany, mba ahazoako manome izay ilainareo hahatongavana ho tena mpianatra marin'i Jesoa Kristy. Izany indrindra no tena faniriako.

Nisintaka kely nankaty Limonest nandritra ireo andro ireo, mba hivavaka sy hiasa ary handray indrindra indrindra koa fahasoavana izay tena ilaiko tokoa aho.

Rehefa mieritreritra aho fa tena mampitolagaga ny fitondran'Andriamanitra ary hainy tokoa ny mitantana ny zavatra rehetra amim-pahendrena, dia tsy misy azoko atao afa-tsy midera ny hatsaram-pony sy mino fa ankasitrahiny ny asantsika, ary i Prado mahantrantsika dia toerana voahasina izay anopazany fijery feno fiantrana sy fitiavana ; aoka isika ry zanaka malala isany hisarika ny fijerin'ny fitondran'Andriamanitra ambony sy tsara indrindra ho eo amintsika, ary aoka isika hiezaka hiditra ao anatin'ny fijeriny sy ho tonga pretra sitraky ny fony ary mifanaraka amin'ny fitsipika izay nambarany ao amin'ny Evanjeliny masina ; enga anie ianareo mba hahafantatra tsara azy ka hiasa amin'ny fonareo manontolo mba hanara-dia ilay Tompo tsara, tsy lavitra fa tena akaiky tokoa, araka izay efa faniriany, mba ahafahanareo mitondra vokatra, vokatra be dia be.

Amin'ny manaraka isika dia hianatra an'i Jesoa Kristy, ilay mpampianatra sady modelintsika, ary dia hiezaka isika rehetra handeha amin-kasahiana ao amin'ny lalana tsara indrindra izay natorony antsika.

Manorata amiko milaza izay zavatra tokony ho entina ho anareo. Mety efa voarainareo angamba ny boky "grammaire Italienne". Hitondra satroka iray ho an'i Delorme aho, sapile maromaro, meday maromaro mba hitondra famelan-keloka, araka izay nangatahinareo azy tamiko, ny sisa moa dia mbola hambaranareo ahy ihany.

Amin'ny manaraka.

Malahelo tokoa aho ny amin'ny tsy nahafahako nandeha aloha mba hihaona amin'i Mgr Thibaudier ; kanefa dia tena tsy afaka nanainga aloha nankany mihitsy aho e.

Enga anie ka hitahy anao i Jesoa Kristy Tompontsika.

Mivavahà ho ahy, izay tsy manadino anao.

A. Chevrier

119 (98) Ho an'Andriamatoa Jean Broche

[Ho an’Andriamatoa Jean Broche]

                                                    J.M.J.               [Prado, 11 Marsa 1877]

Ry namana malala isany

Hanaraka ny lalan'i Marseille aho, mba hamonjy anao, mampatahotra ahy ho amin'ny tratrako tsy dia matanjaka loatra ny hatsiaka amin'ny fandalovana an'i Alpes.

Tsy fantatro ny fotoana hiaviako any Rome ; hampandre anao mialoha aho rehefa tonga ao Livourne. Amin'ny manaraka indray. Mivavaha ho ahy.

Halefanay avy any Paris ny boky gramera Italiana amin'ny Zoma ho avy izao.

A. Chevrier

120 (99) Ho an'i Jean Broche

[Ho an’i Jean Broche]

                                                    J.M.J.         (Marseille, 15 Marsa 1877)

Ry zanako malala isany

Eto Marseille aho izao nanomboka omaly Alarobia hariva, hitoetra andro iray na roa eto aho mba hiala sasatra ary hanala sery izay azoko tamin'ny Alahady teo tany amin'ny efitrano fandraisam-bahinin'ny Prado.

Miha-ela amiko mihitsy ny fotoana hahatongavana, tena menatra tokoa aho amin'ny maha-voatery ahy handray fitandremana ho an'ity vatana mahantra ity mba ahafahany mbola manohy ihany ny asany ary mba ahazoako koa mamita ny asa izay nankinin'ilay Andriamanitra tsara tamiko.

Koa raha tsy afaka ny hanainga rahampitso aho, dia voatery tsy maintsy mijanona andro Alahady ao Gênes, tsy tiako mantsy ny mandeha andro Alahady. Koa raha tsy tonga amin'ny fiaran-dalamby miainga amin'ny 2 ora 15 mn eny amin'ny gara, dia ho azo antoka fa ny Alatsinainy aho izany no ho tonga ary amin'io fiaran-dalamby io ihany.

Mivavahà ho ahy sy ho an'ilay mpiara-dia amiko, mandra-piandry ny fotoana hahitako sy hanorohako anareo.

Ilay anareo manontolo.

A. Chevrier

121 (117) Ho an'i Claude Farissier

[Ho an’i Claude Farissier]

                                                    J.M.J.                 (Rome, 22 Mey 1877)

Ry namana malala isany

Ny otely izay natoronao ahy ao St Pierre dia voatokana ho an'ny Kardinaly iray izay tokony hanome voninahitra ny Trinite Masina ; koa heveriko fa metimety àry izany ny manaraka ny eritreritra voalohany dia ny anambaranao ny lamesanao voalohany ao amin'ny lamisiona ; hilamin-tsaina kokoa ianao amin'izay, ary ireo Mompera rehetra koa dia efa nanome ireo fahazoan-dalana rehetra, ho voakarakara tahaka ny zanaka an-trano ianao ; fa any an-kafa mantsy dia mitoetra ho vahiny foana ianao, ary indrindra koa regnum Dei intra vos est. Rehefa manana an'i Jesoa Kristy dia efa ampy izay. Hanan-javatra mihoatra ianao raha tena manana marina an'i Jesoa Kristy mihoatra noho ny amin'ny zavatra hafa. Aza mikatsaka fahafaham-po na amin'inona na amin'inona eto an-tany. Nanam-paniriana ny hanambara ny lamesany voalohany teny amin'ny hôpitaly i Pie IX. Aoka isika koa hikatsaka izay tena kely, tsotra sy ny miafina indrindra, fa izany no anjara lovantsika. Enga anie isika ka hanana an'i Jesoa sy ny fanahiny ho tafaray amintsika, izay ihany no tokony ho katsahintsika.

Ny andro manaraka dia azonareo atao ny manome fahafaham-po ireo fahazotoanareo mivavaka, kanefa amin'ny voalohany dia tsy maintsy ny fiheverana ny amin'Andriamanitra no tokony hameno ny fo sy ny fanahinareo. Ho an'Andriamanitra, ho an'i Jesoa Kristy. Ho tonga olon-dehibe tokoa ianao rahatrizay, ka ho tonga pretra, kanefa dia tsy maintsy tonga madinika koa etsy an-danin'izany mba ho tena Jesoa Kristy vaovao eto an-tany ; aoka ho tsaroanareo mandrakariva fa ianareo dia tokony haneho ny tranon'omby, ny kalvery ary tabernakila, ka ireo famantarana telo ireo dia tokony ho tahaka ny holatra izay tsy maintsy entinareo mandrakariva eny aminareo ; farany eto an-tany, mpanompon'ny rehetra, andevon'ny hafa amin'ny alalan'ny fitiavana, farany amin'ny rehetra amin'ny alalan'ny fanetren-tena. Tena tsara indrindra izany kanefa koa dia tena sarotra. Tsy misy afa-tsy i Fanahy Masina no afaka mampahafantatra antsika an'izany. Enga anie ianareo ka handray an'izany Fanahy Masina izany be dia be tokoa, ho azonareo ny zavatra rehetra raha toa ka raisinareo izy ao amin'ny fanamasinana anareo ho pretra ; Tena asa lehibe sady ankasitrahan'Andriamanitra tokoa no ho vitako amin'ny fanokanana anareo ho pretra, na farafahakeliny mba hanana ankizy izay hivavaka ho ahy sy hangataka fahasoavana sy famindram-po rehefa antsoin'Andriamanitra ho any aminy aho, amin'izay mantsy dia hanana ankizy aho, hanohy ny asan'Andriamanitra eto an-tany, asam-pitoriana ny Evanjely tsara amin'ireo mahantra izay asa lehibe notanterahin'i Jesoa Kristy teto an-tany : Misit me Evangelizare pauperibus. Enga anie ianareo hahafantatra tsara izany ary tsy hivaona amin'io iraka tsara io, izay asa nataon'i Md Vincent de Paul, ilay apôstôlin'ny fitiavana.

Fahatokiana, fankaherezana, fitiavana, fifaliana, fandriampahalemana, ary fiononana amin'ity andro tsara ity izay tokony hampanjary anareo ho anjelin'ny tany, ny irak'ilay avo indrindra, mpisolo vavan'ny mpanota, mpitahiry ary mpizara fanomezana avy amin'Andriamanitra, tena namana marin'Andriamanitra sy ny olona, Paoly sy Piera vaovao, apôstôly vaovao eto amin'izao tontolo izao, quam pulchri sunt pedes. Raha tsara ny tongotra dia ho tsara koa ny fo, ny tanana, ny loha ary izay sisa rehetra tsy mikasika ny tany.

Mivavaka ho anareo aho ary tazoniko ho ahy ny tso-drano voalohany avy aminareo.

Ilay anareo manontolo. Rahampitso dia ho tonga tena mpirahalahy marina ao amin'ny Tompo tokoa isika.

A. Chevrier

Ho an'Andriamatoa l'Abbe Ardaine

122 (57) Ho an'Andriamatoa l'Abbe Ardaine

                                                    J.M.J.                      20 Novembra 1873

Ry rahalahy mpiara-miasa sady namana malala,

Avy any amin-dry Monseigneur aho izao. Nilaza tamiko izy fa efa ho vita hono ny raharahanao ary tsy ho ela angamba ianao dia ho anay.

Misaotra an'Andriamanitra amin'ny fahasoavana izay nomeny anay tamin'ny nanolorany ho anay rahalahy mpiara-miasa tena mikely aina sy mazoto be, satria inoako fa tena hiasa mihitsy ho amin'ny voninahitr'ilay mpampianatra iombonantsika sy ho amin'ny famonjena fanahy maro no ahatongavanao eto aminay. Ento ho anay ary ny tena fandavan-tenanao marina sy ny fankatoavanao, ary hiara-dalana tokoa isika.

Amin'ny fahatongavanao eto amin'ny Prado dia hahita pretra maromaro, dimy no isany ; nefa vitsy amin'izy ireo ihany no tena miandraikitra ny ato an-trano sy ireo ankizintsika, ny raharaha any ivelany no tena iandreketan'izy ireo betsaka. Ho ahy manokana dia mila pretra tsara fanahy aho izay hiasa ato an-trano fa tsy mandeha atsy sy aroa. Betsaka tokoa ny raharaha atao ato an-trano : ny amin'ny sekoly fanomanana ho pretra, ireo hatao kominio voalohany, ny katesizy isan-kariva, ny katesizin'ireo ankizy madinika, ny fitorian-teny, ny konfesy ; tena lehibe tokoa ny asa ho an'ireo izay manana zotom-po kely ary tia mandray andraikitra.

Koa tongàva ary ianao miaraka amin'ny fonao tsara sy ireo faniriana tsara ao aminao ary dia ho faly tokoa izahay hanana anao.

Hatombokao tsotra fotsiny ny asa, tsy be tabataba, tsy miseho ho tena vonona hanao zavatra fa milaza hoe efa nangataka tamin'i Monseigneur izay nanome alalana anao ianao. Homeko anao ny raharaha hatao ary dia handeha tsara ny rehetra.

Tena faly be tokoa aho ary misaotra ilay Mpampianatra tsara ; manantena tokoa aho fa ny zava-drehetra hatao dia ho an'ny voninahiny sy ho an'ny fahasambarantsika rehetra, ary indrindra ho an'ireo izay miomana ho pretra.

Veloma, manantena aho fa tsy ho ela dia handray taratasy avy any amin’ny Archevêché.

Raiso ny fiheverako anao ho rahalahy tena mahatoky.

A. Chevrier

Ho an'Andriamatoa Abbé…

123 (536) Ho an'Andriamatoa Abbé…

                                                    J.M.J.                      21 Novembra 1873

Ry rahalahy mpiara-miasa, hajaina indrindra

Heveriko fa raha tsy misy ao an-trano, endri-piainana feno fanarahan-dalana izay tsy maintsy apetraka mba harahina amin'ny alalan'ny fanekena azy amin'ny fo ho voninahitr'Andriamanitra sy ho famonjena ny hafa,

tsy tokony mihitsy hanome fahefana feno sy tsy fehipehezina na iza na iza mba hitantanana ny asa na ny ampahany amin'izany asa izany, ka manome fahafahana ny hafa hanome baiko izay tsy ankasitrahiko mihitsy na manohitra ahy.

Tsy hiara-hiombon'antoka amin'iza na amin'iza ny amin'ny resaka tombotsoa amin'ny fiainana andavandro aho.

Heveriko fa ny fatorana dia ny fatorana misy eo amin'ny fo sy ny fanahy, ka ny firaisana tsy misy io fatorana voalohany io dia mitarika antsika ho malahelo lava ary mifanolotra rojovy.

Nefa raha sendra misy ny fahafatesako tampoka, ny faniriako dia ny hametraka amin'ny alalan'ny fanaovana didim-pananana izay zo ananako rehetra ato an-trano, raha tsy hoe angaha ao aoriana kely misy pretra maromaro tonga ka tena sahaza ahy tokoa.

Izay no heveriko fa mety eo anatrehan'Andriamanitra ary koa nanoroan'ireo Lehibeko hevitra ahy.

Izaho miaraka amin'ny fanajana feno sy tanteraka,

ilay mikely aina ho anao manontolo ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

Ho an'Andriamatoa l'Abbé Favier

124 (155) Ho an'Andriamatoa l'Abbé Favier

Andriamatoa Abbé Favier, Vicaire à Marols, Loire

                                                    J.M.J.              [Lyon,] 27 janoary 1874

Andriamatoa L'Abbé

Ireto avy ireo fepetra apetrantsika amin'ireo zatovolahy izay tonga eto amin'ny Prado mba hianatra ka maherin'ny 16 taona. Raisintsika ho frera izy mandritra ny taona iray, dinihintsika mandritra iny taona iny ilay antson'Andriamanitra ao amin'izy ireo, ary avy eo izy ireo dia ampidirintsika ao amin'ny "latin" ka na izy hotazonintsika ho frera ihany na hiverina any amin'ny fianakaviany arak'izay safidiny.

Raha te-hiditra arak'ireo fepetra ireo io tovolahy io dia afaka miditra izy aorian'ny Paka na mety ho aloha kelin'izay aza, raha misy ny asa omeko azy.

Raiso sy ankasitraho ny fiarahabana feno fitiavana ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

Ho an'i Maurice Daspres, Leon Ferrat, seminarista

125 (139) Ho an'i Maurice Daspres

[Ho an’i Maurice Daspres]

                                                    J.M.J.           [Prado 26 desambra 1875]

Ry zanako malala indrindra,

Voaraiko ireo taratasinao mahafinaritra anankiroa izay nahafantarako tamin-kafaliana lehibe tokoa, fa tena manao ezaka ianao mba hitazonana ireo fanapahan-kevitrao, mahereza ary mahareta : ao amin'ny lalan'ny hatsaram-panahy dia tsy maintsy mandray foana isan'andro zotom-pò ary araka ny nambaran'ilay Ray mpampianatra antsika, tsy maintsy entina isan'andro ny hazofijaliany.

Ny fetin'ny Noely izay nankalazaintsika omaly dia mampahatsiahy antsika ny amin'ireo hatsaram-panahin'ny fahantrana sy fanetren-tena izay tiako horesahina aminao, ary koa fototry ny fiainana kristiana, indrindra momba ny fiainam-panoloran-tena, satria io no tena tanjon'ny fiainantsika : fahatsorana, fahantrana, maka tahaka an'i Jesoa Kristy amin'ny maha-mahantra azy sy miasa mba hitorinteny amin'ny mahantra, « Misit me evangelizare pauperibus. »

Aza avela handalo ireny fety mahafinaritra ireny ka tsy ahazoanao hery indray ao amin'ny fanahin'ny fahantrana sy ny fanetren-tena. Manam-baovao ambara aminao aho fa ireo Momperan'ny Grand Séminaire rehetra dia nandray avokoa ny "sous-diaconat" tamin'ny Noely teo. Nanatrika ny fanandratana azy ireo aho. Nody eto amin'ny Grand Séminaire Andriamatoa Blettery.

Tena mitombo be ny isan'ny mpianatra eto amin’ny sekolintsika fanomanana ho pretra, miisa 40 ny mpianatra ao, raha toa ka lasa olona masina daholo izy ireo aoriana ; kanefa mbola betsaka ireo tratra aoriana ; manao veloma anao ireo tranainy rehetra, ireo Masera rehetra koa toy izany. Mazàna voatsiahy ao an-tsain'izy ireo ny fahatsiarovana anao.

Tohizo hatrany ny fiasàna amin-jotom-po sy hery, aoka hifikitra amin'ny tonom-bavaka ianao, ny rôzery ary ny lalan'ny hazo fijaliana isaky ny herinandro ; tsy maintsy manoratra indraindray amin'ireo seminarista ao amin'ny Grand Séminaire ianao mba hitandroana ny fifandraisana tsara misy izay manamafy sy mikolokolo ny fanahy ao amin'ny fitiavam-bavaka sy ny fitiavana ireo namana tsara.

Veloma ao amin'Andriamanitra, ry zanako malala. Asehoy tsara amin'Andriamatoa Le Supérieur, mpampianatra anao ankehitriny sy tamin'ny taon-dasa, ny fanajako azy ireo.

Mivavahà matetika ho anay.

Ary dia ho voaraiko amin-kafaliana mandrakariva ny vaovao avy aminao. Raha mila zavatra ianao, dia ampahafantaro izany aho.

Ao amin’ilay Tompontsika sy amin’ny fitiavana Azy.

A. Chevrier

126 (140) Ho an'i Maurice Daspres

[Ho an’i Maurice Daspres]

                                                    J.M.J.           [Prado] 16 Febroary 1876

Ry zanako malala

Mikasa foana aho ny handeha hijery anao ary koa ireo seminarista tsara fanahy ao amin'ny Grand Séminaire fa dia misy foana ny fahasamponana madinidinika, fantatrao tsara ny asa izay ataoko ato amin'ity trano ity.

Voaraiko ny filazam-pahaizana izay maneho ny laharanao sy ny isa azonao ao am-pianarana ; mahereza ry zanako malala, mahareta, eny mahareta hatrany. Mazotoa tsara miasa sy mivavaka. Aza atao tsinontsinona ireo fanazarana madinidinika fanaon'ny seminarista sy ny "Tertiaire de St François" : "office de la Ste Vierge", ny rôzery, ny lalan'ny hazo fijaliana, vavaka fanajana an'i Masina Maria isaky ny herinandro. Ho avy hijery anao aho amin'ny manaraka ary haka andro iray mihitsy na dia eo aza ny asa rehetra.

Mba atoroy ahy ny lalana sy ny fomba hiaingako ny maraina sy hiverenako eto amin'ny Prado ny hariva.

Eo ho eo ny fandeham-piainana ato an-trano. Salama koa ireo seminarista ao amin'ny Séminaire. Manao veloma anao izahay rehetra ary mirary ny tso-drano avy amin'Andriamanitra ho anao aho.

A. Chevrier

Mba lazao ahy izay zavatra tokony hoentina ho anao, raha mila izany ianao.

127 (148) Ho an’i Léon Ferrat

[Ho an’i Léon Ferrat]

                                                    J.M.J.               [Vichy, aogositra 1876]

Ry Léon malala

Eto Vichy aho izao no mitoetra efa ho 12 andro izao.

Efa mihasalama aho tao anatin'ny andro vitsivitsy izay kanefa mbola mahatsapa faharerahana ihany ary tsy mbola tafaverina amin'ny laoniny ny fahasalaman'ny vavoniko, raha handevona izao karazan-tsakafo rehetra izao ; nefa na izany aza tsy dia misy ahiana ny aminy fa efa mihatsara izao ary manantena ny hody aho aorian’ny fetin’ny Nampiakarina any an-danitra i Masina Maria Virjiny ».

Ary ianao salama tsara ? Miasa tsara ve ianao ? Voalamina ve ny zavatra rehetra mba ahafahanao mitoetra mandritra ny fotoam-pialan-tsasatra ?

Manangòna fahalalana, fitiavam-bavaka ary fahasalamana tsara hanaovana filôzôfia tsara ary koa tsy hitoeranao aorian'i Daspres mpialoha anao.

Raha ao Toussaint Andriamatoa sy Rtoa Chanuet dia mba ampitao aminy ny fiarahabana sy ny fisaorako feno fahatsorana tanteraka tamin'izay rehetra nataony tamiko sy taminao.

Mampamangy any amin'Andriamatoa Abbé mpampianatra anao. Ny fiarahabako feno fanajana ho an'Andriamatoa Le Curé toy izany koa Rtoa

sy Andriamatoa Place.

Aza adino mihitsy koa ireo relijiozy tsara fanahy ao amin'ny Sorona Masina izay itahirizako fahatsiarovana mamy.

Ao am-pon'i Jesoa Kristy ilay mpampianatra antsika, izaho ilay pretra nikely aina ho anao.

A. Chevrier

à Vichy, chez M. Desgouthes, chef d'Octroi, rue de Paris. Allier

128 (141) Ho an'i Maurice Daspres

[Ho an’i Maurice Daspres]

                                                    J.M.J.                    30 Septembra 1876]

Ry rahalahy malala

Tamin-kafaliana tokoa no nandraisako ny vaovao avy taminareo. Tena maniry amin'ny fo manontolo tokoa aho ny mba hitomboanareo ao anaty fahendrena sy fahalalana, ireo mantsy no voninahitra anankiroa an'ny pretra, ary raha tsy misy ireo fepetra roa dia ho mpanompon'Andriamanitra tapatapany ihany izy.

Aoka àry ianareo hiasa mafy kokoa mba hitomboanareo ho amin'ny fahamasinana. Aza atao tsinontsinona ny fandinihan-tena isan'andro, ny ofisy, ny fivavahana amin'ny Fanahy Masina, ny rôzery, ny lalan'ny hazo fijaliana. Ao amin'ny fampiharana an'ireo fitiavam-pivavahana ireo no ahazoanareo fahalalana mikasika an'i Jesoa Kristy, ilay Tompo sady mpampianatra anareo. Aoka ianareo hahatsiaro indraindray izay nambarako anareo mikasika ny fahantrana, satria io hatsaram-panahy io no fototry ny fiainantsika ary tamin'ny tamin'ny alalan'io ihany koa no nanombohan'i Jesoa Kristy Tompontsika ny fiainany teto an-tany.

Manorata amiko ianareo isam-bolana, mifandimbidimby mba hanao tatitra amiko ny amin'ny fitondran-tenanareo sy ny fahavitan'ireo fanazarana samihafa, fanehoana fitiavam-bavaka. Aoka ianareo hifampahatsiaro tena eo amin'ny hadisoana ataonareo. Fomba iray tena tsara tokoa ny hifanitsiana izany eo amin'izay tsy mety atao, amin'ny alalan'ny fampahatsiarovan-tena toy izany dia mahavita asam-pitiavana iray lehibe isika manoloana ireo rahalahy namantsika, ary ilay olona nandray ny fanamarihana dia manao ny asa am-panetrentena lehibe sitrak'Andriamanitra ary mahasoa ny fanahiny. Aoka ianareo ho mahatoky amin'ny zavatra rehetra ary dia hisarika ny fijerin'Andriamanitra ho ao aminareo ianareo ary sorona napetrakay ho amin'ny antsonareo ; manan-javatra betsaka hatao isika mba hahatongavana ho Masina ; tokony atomboka dieny mialoha io asa lehibe io, tsy mila miandry ho tonga pretra, mba ahazoana ny hatsaram-panahy maha-pretra, tokony atomboka dieny mbola zaza ny fampiharana azy. Matokia ary mahereza. Aza atao tsinontsinona ireo fanazarana fanehoam-pitiavam-pivavahana, manaova tatitra amiko isam-bolana, izay no takiako aminareo.

Atolotro an'Andriamatoa Lehibe ny haja, ary arahaba feno fitiavana sy fankasitrahana ho an'ireo mpampianatrareo.

Raha mila zavatra ianao dia ilazao aho.

Ilay mpanompo sady Ray mikely aina ho anao ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

129 (142) Ho an’i Maurice Daspres

[Ho an’i Maurice Daspres]

                                                    J.M.J.                      15 Febroary [1877]

Ry namana malala isany

Voaraiko ireo filazam-pahaizana isan-telovolanareo, hitako tamin-kafaliana fa tena miasa tsara ianareo, ary manao ezaka mba ahombiazana, manaova toy izany koa amin’ireo izay rehetra mikasika ny fahendrena ary aoka ho mahatoky mandrakariva amin’ireo fanazarana fitiavam-pivavahana madinidinika, ny rozery, ny lalan’ny hazo fijaliana ary ny ofisy.

Eny, tsy maintsy mivavaka, ry zanako malala isany mba ahafantarana zavatra, tahaka ny tsy maintsy ahafantaran’ny pretra an’i Jesoa Kristy sy ny evanjeliny ary dia tanteraka ao daholo ny zavatra rehetra ; ianaro tsara ny evanjelinareo ary ampifanarao amin’ny fiainan’i Jesoa Kristy ny fiainanareo, izany no pretra ; henoy tsara ireo fampianarana izay omen’ny mpampianatrareo anareo, mba hirosoanareo koa amin’io fotoana io ao anaty hatsaram-panahy sy fahalalana.

Mivavaka ho anareo isan’andro aho. Mivavahà ho ahy koa mba ahafahako mamita tsara ny asa lehibe izay nankinin’Andriamanitra tamiko, ary mba anaovako anareo rehetra koa ho masina, ho pretra, sitraky ny fon’Andriamanitra.

Andefaso vaovao tsindraindray mikasika anareo aho, na dia tsy voavaliko eo ho eo aza izy ireny, dia tiako ny mandray ny taratasinareo ary mahafantatra hoe inona no ataonareo ary manao ahoana ny fahasalamanareo. Manao tsy tsaratsara ny rahalahintsika Léon, kanefa manantena aho fa tsy ho aretim-be izany, ary tsy maintsy efa manana izay hikarakarana azy i Maurice, satria mantsy izy mpitsabo mpanampy. Handeha hijery anareo ato ho ato i Mompera Dutel.

Hendre tsara mandrakariva.

Atolotro an’ireo mpampianatra tsara fanahy anareo sy an’Andriamatoa Le Supérieur ny fanajana, izaho ilay nikely aina ho anareo.

A. Chevrier

130 (143) Ho An'i Maurice Daspres

[Ho An’i Maurice Daspres]

                                                    J.M.J.              Rome, 25 Avrily [1877]

Ry namako malala isany

Eto Rome aho izao nandritra ny iray volana mba hanomana ho pretra sy ho amin'ny iraka lehiben'ny katesizy ireo frera efatra zokinareo. Enga anie izahay mba hiomana tsara amin'izany ;ny faniriako dia ny hanomana katekista maro ao amin'ny fiangonana ary hanangana fikambanana pretra iray izay miasa ho eo amin'io tanjona io. Izay no iraka lehibe an'i Jesoa Kristy Tompontsika : Misit me evangelizare pauperibus. Enga anie ianareo tsirairay mba hitombo ao amin'io fisainana io ka ho tonga pretra mazoto, vonona handeha na aiza na aiza hitoriteny amin'ny mahantra.

Tena faly tokoa aho tamin'ireo andinindininy izay nomenareo ahy mikasika ny fanadinanareo, hitako fa tena miasa tsara sy tena mampiasa ny fotoananareo ianareo ka tena faly aminareo ny mpampianatra anareo. Iangavio Andriamatoa Le Supérieur mba handefa ny filazam-pahaizanareo amin'ity adiresiko ity : Via d'ell orazione e morte 92 Roma.

Ho afaka ny hahita ny vokam-panadinanareo isan-telo-volana aho satria tsy mba andefasana an'izy ireny mihintsy aho any Lyon.

Mahereza àry ry zanako malala isany, aoka tsy ho sorena amin'ireo fahasahiranana madinidinika izay mety hiseho fa tsy maintsy mizatra an'izany ;ny fijaliana sy ny fietren-tena no tena maha-olona marina. Ny olona iray izay tsy nijaly sy tsy niaritra ny mafy dia tsy mahalala na inona na inona ary tsy tsara amin'ny inona na inona.. Ireo izay zatra nodokafana, nosafosafoina ary nomem-boninahitra mandrakariva dia tsy inona fa mpanara-drenirano ihany ; arakaraky ny hankahalana, hikapohana, hanalana baraka, hampietrena anareo no vao mainka koa mampaha-lehibe sy mampatanjaka ary mahatsara anareo eo amin'ny fanompoana an'Andriamanitra.

Aza atao tsinontsinona ny fanazarana ara-pivavahana : ny rozery ny lalan'ny hazo fijaliana, ny ofisy ary ny fifanitsiana eo amin'ny samy mpirahalahy raha misy ny fotoana ilàna izany.

Aoka ianareo hankatò ny mpampianatra anareo, ho tsara fanahy sy be fitiavana amin'ny rahalahinareo, aza matahotra ny hanolotra azy ireo ny fanampiana rehetra azo atao ary hizaka ny zavatra rehetra tsy misy fimenomenomana ; aoka ianareo ho tonga olona matanjaka sy mahery fo ; Ilay Andriamanitra tsara anie hanome anareo fahasalamana ara-batana sy ara-panahy ary dia hiverina aminay indray ianareo feno herim-po amin'ny fanaovan-tsoa ka hiasa amin'ny fanovana an' izao tontolo izao ary dia ho tonga misionerakely mahafatra-po an'Andriamanitra ianareo.

Mivavaha ho anay, fantatro fa manao izany ianareo.

Manao veloma anareo ireo diakra eto amintsika, ireo frera avy niatrika ny fanadinana ho amin'ny fiomanana ho pretra mantsy izy ireo ary afaka iray volana dia hiakatra eny amin'ny hotely, ao aoriana kely dia anjaranareo indray.

Enga anie ilay Andriamanitra tsara mba hanolotra anareo ny fahasoavana toy izay efa natao tamin'izy ireo.

Atolotro an'Andriamatoa Lehibe ny fiarahabako tena feno fanajàna ary arahaba feno fitiavana sy fankasitrahana ho an'ireo Andriamatoa mpampianatra filozofia sy fandaharan-teny anareo.

Ho anareo kosa ny velomako ary ny fitiavako tsy misy fihatsaram-belatsihy.

Hitso-drano anareo anie Jesoa.

A. Chevrier

131 (144) Ho an'i Maurice Daspres

[Ho an’i Maurice Daspres]

                                                    J.M.J.    [Fotoam-pialan-tsasatra 1877]

Ry namana malala

Manome alalana anao aho hiaraka amin'i Léon any La Grande Chartreuse raha toa ka mety hahasoa anao izany.

Nefa tiako kokoa raha mba tonga aty ianareo hitoetra telo andro satria tena mila fialan-tsasatra tokoa ianareo rehetra

Jesoa Kristy Tompontsika aza mba nitondra ny mpianany niala sasatra tamin'ny fotoan'androny.

Mahafaly ahy tokoa ny asanao ary matoky aho fa ilay Mpampianatra tsara hitso-drano anao ka hitondra voka-tsoa ireny asa ireny.

Ilay mikely aina ho anao.

A. Chevrier

132 (145) Ho an'i Maurice Daspres

[Ho an’i Maurice Daspres]

                                                    J.M.J.      [Prado,] 10 Desambra [1877]

Ry namana malala

Azoko an-tsaina am-pifaliana tokoa fa tena faly ianao ao amin'ny "Grand Seminaire"ary manantena aho fa ny fivahiniananao ao dia hitondra ho anao fitomboana eo amin'ny sehatry ny finoana, fivavahana ary fitiavana manoloana ny Tompontsika. Arakaraka ny hanatonantsika ny tanjona, no tokony handraisantsika zotom-po sy hitomboana eo amin'ny hatsaram-panahy izay manomana ho amin'ny fanoloran-tena. Ary satria "Grand Seminaire"natokana indrindra mba hanomanan-tena ho amin'io asa lehibe io, dia manoro hevitra anao manokana aho ny amin'ny fivavahana izay fototry ny fahasoavana ara-panahy rehetra ; ny olona mivavaka dia mahazo ny zavatra rehetra ao amin'Andriamanitra ; koa satria tena sarotra be izany ny ho tonga pretra izany, dia tsy maintsy mivavaka mafy isika mba hahazoana izany fahasoavana izany ; fantatrao tsara ireo vavaka mahazatra fanao ato an-tranontsika : ny rôzery, ny lalan'ny hazo fijaliana, koa amin'ny alalan'ny fitanisanao tsara ny rôzerinao, amin'ny fanaovanao am-pahamarinana ny lalan'ny hazo fijaliana, no hahaizanao mamantatra ny Tompontsika, mitia sy maka tahaka azy. Aza adino ny manao ny ofisinao, heveriko fa azonao atao tsara ny manonona izany isan'andro ary am-piombonana amin'ireo frera namanao.

Avy nankalaza ny fetin'ny 10 Desambra izahay androany, faha-17n'ny "fondation" eto amintsika ; nandray mpianatra 8 avy any Cordon de St François izahay ary nanome alalana azy ireo hanao ny akanjo fanamian'ny antoko mpihira, betsaka tokoa ireo mpianatra ao amin'ny sekolinay fanomanana pretra ; enga anie io sekoly io mba hamoaka pretra maro arak'i Jesoa Kristy, ilay modelintsika ambony sy tsara indrindra, ho tahaka azy feno fanentanan'ny fanahin'ny fahantrana sy fanoloran-tena mba hahasoa ny fanahy.

Any Limonest Andriamatoa Léon ; tena faly be tokoa izy mipetraka any. "Prefet d'études" no asany. Mampanadina azy ny lesony filôzôfia sy latina Andriamatoa Jaillet, amin'izay mantsy mba tsy ho verivery foana ny fotoanany. Antenaiko fa amin'ny taona ho avy dia ho mafimafy kokoa izy amin'ny fianarana ary dia haharaka tsara ny fampianarana.

Halefanay aminao ny taratasy maneho ny fangatahana famindram-po (surplis) izay nangatahinao taminay afaka andro vitsivitsy.

Tena tsy tsara mihitsy ny fahasalamako, tsy mety mahazo hery aho ary mikohaka foana, tsy fantatro izay fotoana ahafahako mijery anao.

Meteza ianao haneho amin'Andriamatoa Le Superieur ny fisaorako azy tena feno fahatsorana tanteraka tamin'ireo hatsaram-po rehetra izay nataony ho anao. Ataovy izay hahamendrika anao amin'ireo fikarakarana rehetra ataony anao amin'ny alalan'ny fanehoanao fitondrantena tsara, fivavahana ary amin'ny asa izay ataonao. Aoka ho tena tso-piaina ary ataovy mihitsy koa izay hanitsianao ilay endrika somary mitananàka, ireo fahasarotan-kenatra madinidinika izay asehonao rehefa manoloana olona iray na rehefa miresaka amin'izy ireny ianao ; tsy misy dikany ny fahasahisahiana kanefa ny fahasarotan-kenatra diso tafahoatra izay tonga hatramin'ny fahangovitana na ny fihozongozonan'ny vatana dia tsy tsara koa. Aoka isika handeha am-pahatsorana, tsy misy olakolaka sy handao izay rehetra mamofompofona fahazazana ka mandray fahatokisan-tena kely izay avy amin'ny fahendrena sy ny fankatoavana ny finoana ary ny herin'ny fitiavan'Andriamanitra.

Koa etsy àry, mahereza ry zanako malala, ireo Andriamatoa rehetra eto amintsika dia mandefa aminao ny arahabany ary manoroka anao amin'ny fony manontolo, miresaka matetika anao izahay no sady tena tia daholo.

Efa mba miha-tsara ny fahasalaman'ny reniko.

Mivavaha ho anay, tsy manadino anao izahay. Raha mila zavatra ianao dia ampahafantaro anay izany, fa halefanay aminao.

Ilay anao manontolo ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

133 (146) Ho an'i Maurice Dasprès

[Ho an’i Maurice Dasprès]          J.M.J.              [Prado], 1 Marsa [1878]

Ry namako malala

Tara kely aho vao namaly ny taratasinao ho ahy noho ny fitsingerenan’ny taonako ary ny taom-baovao ; kanefa na dia tsy manoratra ho anao matetika aza aho, dia mahatsiaro anao ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika, ary tsy manadino anao izahay eo amin’ny resaka ifanaovanay amin’ireo mompera. Faly tokoa izahay hanana ao aminao toetrana- mpanompon’Andriamanitra mahatoky izay hanampy anay hamita ny asa izay sady tsara no lehibe ny amin’ny fitoriana ny Vaovao Mahafaly ao amin’ireo ankizy sy mahantra. Koa miomàna tsara ianao amin’io asa lehibe io amin’ny alalan’ny fampianaran-tena samirery, indrindrindrindra moa ny fivavahana, satria mahafantatra zavatra maro isika ao anaty fivavahana, ary eo am-pototry ny hazo fijaliana (i Jesoa Kristy) no ahitana ny zava-miafina raketin’Andriamanitra, eo no anovozan’ireo olona masina fahalalana ambony izay omeny an’izao tontolo izao avy eo, satria Jesoa Kristy no fahamarinana ary eo akaikiny no ahitantsika izany fahamarinana izay manazava sy manafana ny fanahy izany.

Aoka ianao ho matoky lalandava, ry zanako malala, eo amin’ireo karazana fanazarana fitiavam-pivavahana : ny rôzery, ny lalan’ny hazo fijaliana, ny ofisy, ora masina vitsivitsy raha azonao atao izany mba hiainana am-piraisana aminay amin’ny alalan’ny eritreritra sy ny fo.

Nanana hatsaram-po tonga nijery anay talohan’ny iaingany ho any Rome i Son Eminence Le Cardinal, be fitiavana izy raha ny mikasika antsika, nitondra ho ahy ireo fitsipi-piainana madinidinika izay mikasika antsika izy : miaraka amin’ny teny kely nosoratan’ny tanana izay anehoany fa manaiky ary mitso-drano antsika izy, dia tsy misy ataontsika afa-tsy ny manohy sy manaraka ireo fitsipi-pianana madinidinika izay natorontsika, manao izay ahatongavana katekista tsara fanahy satria izay no tanjontsika mba ahafahantsika mandeha avy eo mampianatra sy mitory teny eny amin’ny toerana rehetra hilàna izany. Mivavahà mandrakariva mba hitomboan’ny fahafantarana an’Andriamanitra sy handresena ny ratsy ka ho amin’ny alalan’ny fampianarana no ahazoantsika mampisongadina ny tsara amin’ny ratsy izay zavatra lehibe indrindra eto amin’izao tontolo izao.

Salama tsara ireo Momperantsika ary mandefa aminao ny veloma feno fitiavana, mbola osa ny fahasalamako kanefa inoako fa hihatsara izany aorian’ny andro vitsivitsy hialan-tsasatra.

Ho faly tokoa aho ny handeha hijery anao sy Atoa Le Supérieur, izay tena tsara fanahy taminao, ary hisaotra azy amin’ireo tombontsoa azo avy aminy.

Tsy manadino anao eo anilan’ilay Tompo tsara aho, mivavahà ho ahy koa, ary minoa ny fitiavan’ilay nanoka-tena ho anao ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

134 (147) Ho an’i Maurice Daspres

[Ho an’i Maurice Daspres]         J.M.J.                 [Prado,] 8 jona [1878]

Ry zanaka malala indrindra ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika

Tamim-pifaliana tokoa no nandrenesako fa voaantson’ireo lehibe ao ho amin’ny fanasolana ny eo an-tampon-doha ianao, tena fahasambarana lehibe tokoa izany voaantso hitondra ny satro-boninahitry ny fanahy izany, izay mampatsiahy antsika fa voafidin’Andriamanitra isika, mizara ny satro-boninahitry izay nentiny tety an-tany, ary hanana anjara koa amin’izay ananany any an-danitra.

Eo am-pandraisana ny fanasolana ny eo an-tampon-doha ianao dia ho tonga mpanompo manokan’ilay Mpanjaka avo indrindra, voasaron-tsilo sy nandray ny fanjakan’ny tany tamin’ny alalan’io satro-boninahitra io. Koa midirà àry ianao am-pifaliana ao amin’ny miaramila marin’i Jesoa Kristy. Aoka hotsarovanao tsara fa nihataka tamin’izao tontolo izao ianao ary nandoa ireo zavatra maro be tsy misy antony, ny rendrarendran’ny tany nasehon’ireo volo ireo, izay mazàna mitaky fikarakarana tafahoatra ka tsy maintsy hialàna mba hiraiketana fo amin’ilay Tompo avo indrindra, satria izay olona mbola mitana ny zavatry ny tany dia tsy ho an’i Jesoa Kristy (na oviana na oviana). Izay tsy mamoy ny ananany rehetra dia tsy ho mpianatro, hoy izy (Jesoa Kristy) ao amin’ny Evanjeliny.

Ny famoizana ny zavatry ny tany, ny rendrarendran’izao tontolo izao sy eo amin’izao tontolo izao, no asa voalohany hatao mba ho an’i Jesoa Kristy marina ; aoka ary ianao ry zanaka malala ho be indrafo manoloana izany toe-javatra izany, ary lavo izao tontolo izao mba ahazoanao manolo-tena ho an’i Jesoa Kristy ; fa arakaraky ny mahakely ny zavatra tazonintsika ho an'ny tenantsika no maha-an’i Jesoa Kristy antsika, ary satria ianao tsy maintsy ho azy manontolo, dia tsy tokony hihazona na inona na inona ho anao akory ianao.

Tena sitrako ary faniriako tokoa ny handeha hanatrika ny fanasolana voalohany ny tampon-dohanao, kanefa mbola tena osa ny fahasalamako, tsy afaka manao asa na inona na inona) aho, ary indraindray aho dia tsy maintsy mamonjy fandriana aorian’ny fandoavana miseho amiko.

Hivavaka amin’Andriamanitra ho anao izahay amin’ny an-katoky ny Trinité masina. Hanambara ny lamesa ho anao izahay ka dia hahita anao hiverina am-pifaliana indray eo anivonay, ary satria moa ianao any akaikin’ny Ray aman-dreninao, dia azonao atao ny mandeha mitsidika azy ireo amin’ny firavan’ny Séminaire, ary dia hiverina aminay indray ianao avy eo.

Lazao ahy hoe mbola misy ohatrinona no tokony haloako amin’ny Séminaire mba ahafahako mandefa ny vola ilaina amin’izany, sady ianao koa tsy maintsy mba mila vola kely.

Raha mila akanjo fanaon’ny pretra sy “surplis” ilaina amin’ny Asabotsy ianao, dia halefanay ho anao izany.

Veloma ao amin’Andriamanitra, ry namana malala, izy anie hitahy anao ary ny Fanahy Masina anie hameno anao ny fanomezany mandritra ity herinandro ity, ka hanova anao toy ny nanovany ireo apôstôly ka hanao izay hahatonga anao ho tena masina. Izay no angatahako amin’Andriamantira ho anao amin’ny alalan’i Mb Maria Virjiny.

Fanajana feno no atolotra an’Andriamatoa Le Supérieur.

A. Chevrier

135 (149) Ho an'i Léon Ferrat

[Ho an’i Léon Ferrat]                  J.M.J.                            22 Jolay [1878]

Ho an'Andriamatoa Léon havako

Tamin-kafaliana tokoa no nandrenesako fa manantontosa tsara ny andraikitrao ianao ; tezao tsara ireo ankiziko tohizo tsara hatrany ny fanaovana fandinihana raha ilaina izany aza miasa saina amin'ireo tenin'ny etsy sy eroa ianao ; misy mantsy ny olona ratsy fanahy, izay tsy manao afa-tsy ny hilaza ny tsy mety eo amin'ny sasany mandrakariva. Aoka ianao ho hentitra ary atreho mandrakariva ireo fanazarana ara-pivavahana.

Mahereza ary mikiriza. Hitso-drano anao anie Andriamanitra.

A. Chevrier

Ho an’i Wilhelm Antoni

136 (150) [1] Ho an’i Wilhelm Antoni

Ho an’i Wilhelm kely ao amin’ny Prado

                                                    J.M.J.             [Rome] 18 Avrily [1877]

Ry namana malalako

Voaraiko ny taratasy izay nosoratanao ho ahy noho ny fitsingerenan’ny taona nahaterahako.

Faly tokoa aho tamin’ireo fanehoam-pitiavana noraiketinao tao. Tena maniry dia maniry tokoa aho ny hanampy anareo rehetra, tonga eto an-tany aho mba hanao ny sitrapon’Andriamanitra tokana ihany ary raha tian’Andriamanitra ho avy amin’ny alalako no ahatonga anareo ho pretra, dia ho faly tokoa aho ny amin’izany ; ary tena faly tokoa aho ny amin’ny anaovako an’i Wilhelm keliko ho masina ; kanefa ho amin’izany dia tsy maintsy tonga olona masina aho aloha, koa tsy maintsy mivavaka tsara amin’Andriamanitra ho ahy ianareo, mba hahafahako mamita ny asa izay nankininy tamiko, ary koa mba hanompoantsika rehetra azy ao anaty fanetren-tena sy fitiavana.

Hendre tsara mandrakariva, ry zanako malala,

tandremo ny tenanao amin’izany aretin-dohanao matetika izany, ary dia hisinda tsikelikely izy.

Manao veloma anao ireo seminarista isany ary miangavy anao hivavaka ho amin’ny fanamasinana azy ireo.

Veloma ao amin’Andriamanitra, ry zanako malala, hitahy anao anie izy.

A. Chevrier

137 (151) [2] Ho an’Andriamatoa Wilhelm Antoni

Ho an’Andriamatoa Wilhelm Antoni

                                                    J.M.J.                            5 Oktobra 1878

Ry Zanako malala indrindra

Manampy teny kely ao amin’ny taratasin-dRamatoakely Grivet aho. Manantena aho fa manao fialan-tsasatra tsara ianao ary dia hiverina hody indray tsy ho ela, salama tsara sy tena hendry. Mino mihitsy aho fa miha-ela aminao ny fotoana hiverenana, toy ny fihisatry ny fotoana hifankahitantsika rehetra, toy izany koa ireo ankizy malalantsika. Ireo mpianatra momba ny fahaiza-mandaha-teny tsara (rhétoriciens)eto amintsika dia handeha tsy ho ela ho any Alix. Raha te-hahita azy mialoha ny fotoana handehanany ianao, dia tsara raha tonga alohan’ny faha-15-n’ity volana ity. Mivavaha amin’Andriamanitra mba hahatonga azy ireo ho mendrika ny antson’i Jesoa Kristy Tompontsika koa eo am-pirosoana hatrany ho ao amin’ny lalan’ny fanoloran-tena ho pretra, dia haneho aminareo rehetra koa ny lalan’ny hatsaram-panahy sy ny fahendrena izy ireo.

Miangavy anao aho mba haneho ny arahabako feno fitiavana amin’ireo Ray aman-dreninao. Fanajana avy amiko ho an’Andriamatoa Le Curé.

Tena mbola tsy tsara ny fahasalamako, tsy mahahinan-kanina aho, reraka ny vatako, kanefa tsy maintsy manampy antsika Andriamanitra hamita izay natombony.

Aza atao tsinontsinona ny fivavahana, ny rozery, ary ny lalan’ny hazo fijalianao, ny ofisy, ny komonio masina ary miverena aminay haingakaingana ary tena hendry.

Ilay Ray tena tia anao ao amin’i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

138 (152) [3] Ho an’i Wilhelm Antoni

Ho an’i Wilhelm Antoni [5]

Tsara sy masina, ary tonga lafatra mandrakizay Andriamanitra, tena tsara avokoa izay rehetra nataony, tsy tokony hanahy na amin’inona na amin’inona isika. Rehefa Andriamanitra no mametraka olona eo amina toerana iray, dia tokony ho tsara eo amin’io toerana io ilay olona, satria tafapetraka teo izy tamin’ny alalan’ny sitrapon’Andriamanitra, izay marina sy tsara mandrakizay.

Ho an’Andriamatoa L’Abbé Marcoux

139 (157) Ho an’Andriamatoa L’Abbé Marcoux

Ho an’Andriamatoa L’Abbé Marcoux, vicaire-n’i Coutouvres

                                                    J.M.J.             Prado, 3 Desambra 1877

Andriamatoa Abbé,

Ny toe-pahasalaman’i Planus dia tsy namela azy hitoetra eto anivonay. Tena malahelo azy mihitsy aho, satria mpianatra tena tianay sady manao ny asa enti-mody an-tsakany sy an-davany izy. Manantena aho fa aorian’ny ririnina sy ny fikarakarana ataon’ny fianakaviany aminy, dia hiverina aminay indray izy hatanjaka be amin’ny lohataona. Mamelà ahy ianao hanankina azy ho eo ambany fitiavanao ka hiangavy anao hanitsy lalandava ireo enti-mody izay halefanay ho azy. Ho faly tokoa izy hieritreritra fa tsy tena very maina tanteraka ny taom-pianarany raha ny amin’ny resaka fianarana.

Miangavy anao aho mba hanaiky ny arahaba feno fahatsorana sy fanajana avy amin’ilay mpanomponao mikely aina.

A. Chevrier

Ho an’i… seminarista[6]

140 (158) Ho an’i… seminarista

Nomen’i Mompera Chevrier andraikitra aho mba hilaza aminao fa voarainy tsara tamin-kafaliana tokoa ny taratasy izay nalefanao ho azy nandritra ny fotoam-pialan-tsasatra.

Ary ny fanombohan’ny taom-pianarana dia ny Talata faha-19-n’ity volana Oktobra ity.

Ny namanao.

Ho an'i…

141 (153) Ho an'i…

Ry zanaka malala

Mihevitra izahay ny hanome anao fanazavana kely ny amin'ny rôzery, ny lalan'ny hazo fijaliana, ny lamesa ary ny didy folon'Andriamanitra, satria ireo no vavaka fanehoana ny finoana izay ampiharin'ny kristianina saiky isan'andro na isaky ny herinandro ; ka zava-dehibe mihitsy ny fampahafantarana izany azy ireo mba hahafahana manao azy tsara ; ny sapile sy ny rôzery : tsy misy kristianina tsy manao azy. Ny lalan'ny hazo fijaliana indray dia napetraka any amin'ny fiangonana rehetra ary isan'ny fanehoam-pitiavam-pivavahana faran'izay ela indrindra sy tena mahasoa tokoa ; ary ny amin'ny lamesa dia ny kristianina rehetra mihitsy no tsy maintsy mihaino azy isak' alahady.

Ny didy folon'Andriamanitra dia tokony ary tsy maintsy fantatra tsara mba ahafahan'ny tena mandinika ny amin'ny saina amam-panahy ary manatanteraka an-tsakany sy an-davany ny fanaovana kônfesy.

Ny fianarana ny amin'ireo zavatra ireo àry izany dia tena mahasoa tokoa, tsy maintsy hainay tsara ny amin'izy ireo mba ahafahanay mampianatra anareo ; tsy maintsy hainareo koa izany izy ireo mba ahafahanareo manao azy tsara.

Koa nomenay anareo tamin'ny fomba tena tsotra tokoa izy io, koa enga anie ka hahasoa anareo.

Ho an'i Jean-Claude Jaricot, Pretra

142 (77) [1] Ho an'i Jean-Claude Jaricot

[Ho an’i Jean-Claude Jaricot]

                                                    J.M.J.              [Vichy, Aogôsitra 1876]

Ry rahalahy malala sy namana

Tamin-kafaliana tokoa no namakiako ireo taratasy nalefanao tamiko vao andro vitsivitsy lasa izay, taratasy izay mitahiry ireo fihetsehampo feno fanehoam-pitiavana sy firaiketam-po avy amin’ny fonao, ho anay sy ho an'ny asantsika. Misaotra an'Andriamanitra amin'izany aho no sady mangataka Aminy koa ny mba hampitomboany ao aminao ireo fihetsehampo feno fahantrana sy fitiavana ny mahantra ary fitiavana hampianatra katesizy ho an'ireo tsy mahalala, satria izany no tanjontsika. Ary satria moa ilay Andriamanitra tsara no mampitombo sy manitatra ny asantsika, dia Izy no hanome antsika ny fahasoavana hanatontosa ireny adidy aman'andraikitra ireny ; tsy asa maro no tokony hirintsika fa ny fahamasinantsika ; ny fanahin'i Jesoa Kristy Tompontsika no tokony ho katsahintsika ary tokony hananana ambonin'ny zavatra rehetra ; ny fahendrena, raha tsy misy azy mantsy dia tsy mahavita na inona na inona isika no sady koa tsy hahafantatra mihitsy izay zavatra tokony hatao voalohany ; izay tsy manana ny fahendrena dia manimba fa tsy manamafy orina ny asan'Andriamanitra. Koa hokatsahintsika am-pifaliana sy am-pahamaikana àry izany fahendrena izany.

Ho deraina eo amin'ny zavatra rehetra anie Andriamanitra. Efa miha-tsara aho izao : nanome hery sy tanjaka ahy ny fialan-tsasatra, ny fandroana tamin'ny ranomafana ary ny sakafo tsara maro isan-karazany ; mbola tsy tena miverina amin'ny laoniny ny fahasalaman'ny vavoniko, satria mbola betsaka ireo karazan-tsakafo tsy zakako, mandoa aho raha vao mihinana ny sakafo sasany ; fa ankoatr'izay aloha dia salama aho ; manantena aho fa hanome fotoana ahy hamitako ny asa izay nankininy tamiko Andriamanitra, manantena koa aho fa ho afaka handeha any St Fons hiasa andro vitsivitsy any ka hirotsahako indray ao anatin’ny fivavahana sy fianarana an'i Jesoa Kristy Tompontsika mba hahafahako koa mampita amin'ny rehetra izany fiainana ambony sy tsara indrindra izany, izay tena ilaintsika tokoa mba hahasoa ny Eglizy, tsapako tsara fa izany no asako ka tokony hanolorako tena ; ny tena manome fahatokisana dia ny miara-miasa amin’ny mpanompo tsara fanahy, manao ny ainy tsy ho zavatra ary tena mifikitra mafy amin'ny asan'Andriamanitra tokoa, hankalazaina anie Andriamanitra amin'izany rehetra izany.

Nangataka zavatra tamiko ianao ao anaty taratasinao.

Raha ny amin'ny raharahan-dRamatoa de Marguerie indray dia, tsy azontsika atao ny manaiky io raharaha io, arak’izay heverantsika azy, koa any aoriana dia afaka mametraka asa iray any amin'ny firenena iray isika ; jereo raha azo tanterahina izany dia ataovy ; fa raha toa kosa ka tsy manana fanantenana isika ny amin'io resaka io dia tsy tokony asaina mandray andraikitra amin'ny zavatra tsy misy ilàna azy ny eto amintsika.

Raha ny amin-dRamatoakely Thérèse indray, dia tokony ho moramora ihany ny firesaka aminy ; fantatrao tsara fa ny tranontsika dia trano heverina ho fialofan'ireo mahantra, ireo diso fanantenana, ireo izay tena tsy manana mihitsy ary ireo izay natosik'izao tontolo izao. Rehefa mieritreritra isika fa ny tenantsika mihitsy no tsinontsinona, olona natosik'izao tontolo izao, tsy mendrika ny hanan-kialofana, dia tokony ho feno fitiavana sy fiantrana ny hafa. Raha toa ka io zazavavy io no manimba ny sain'ireo tanora miofana ho relijiozy, dia saraho amin'ny hafa izy, tsaratsara mihitsy aza ny mametraka azy any amin-dry Masera Veronique, amin'ny alalan'ny fanafatrafarana sy fanazavana amin'izy ireo ny antony tsy hitazonantsika azy any Limonest, sy hanalavitra arak'izay azo atao ny fifandraisany amin'ny hafa, hampahafantarina azy ny kilema sy ny zavatra tsy mety ataony ka mampianatra azy amin'ny tsy hanomezana fahatokisana raha tsy efa fantatra tsara ny tontolo iainan'ny tena, tena mila fotoana isika mba hahafantarana ny toetran'olona ; raha toa ka aorian'ny fampiasana ireo fomba maro ireo nefa tsy mitondra soa ho azy isika, dia aleo mihitsy izy no roahina.

Mba hisorohana avy hatrany ny vokatra ratsy naterak'ireo fihetsika sy fiteny nataony, dia aleo kokoa izy alefa any amin-dry Masera Veronique ary dia hilazana i Masera Veronique fa tsy misy afa-tsy izy irery ihany no ananany fifandraisana.

Mahereza ry rahalahy malala, be ny fahoriana eto amin'izao tontolo izao, eny fa na dia ao amin'ny fivavahana koa aza, dia ahitana fahoriana ; izany no vokatry ny fahotana, koa anjarantsika ny manala izany.

Mampamangy any amin'ireo Masera rehetra.

Prions toujours tous les uns pour les autres.

Ilay mikely aina ho anao.

A Chevrier

143 (78) [2] Ho an'i Jean-Claude Jaricot

[Ho an’i Jean-Claude Jaricot]

                                                    J.M.J.     [Prado faran’ny ôktôbra 1876]

Ry mompera namana sady malala

Indro ny taratasy izay nasain'i Monseigneur nomena ahy androany hariva ho an'ireo Abbé antsika. Tsy tao i Monseigneur omaly, ka dia nametraka taratasy ho azy aho ary indro alefako aminao ny valiny. Avy hatrany dia omenao an'i Mompera Eschbach, lehiben’ny Seminera Frantsay, ity taratasy ity, ary izy no handamina ny zavatra rehetra.

Niresaka tamin'Atoa Richoud aho ny amin'ny hitoeranao any Rome. Nanambara tamiko izy fa azonao atao tsara ny mipetraka any amin'ny fotoana rehetra ilanao izany. Koa arak'izany ary, rehefa tapitra nahazo toerana daholo ireo zatovolahy ao amintsika, ka afaka mandeha tsara araka izay ilàna azy ny zavatra rehetra, ary heverinao fa tsy dia ilaina loatra intsony ny fisianao any dia afaka mody ianao.

Manoratà amiko milaza ny fizotry ny rehetra any rehefa afaka andro vitsivitsy. Izahay rehetra dia mivavaka amin'Andriamanitra ho anareo rehetra mba hahaizanareo manararaotra ny zavatra rehetra, mba hitomboanareo ao amin'ny finoana sy ny fitiavana an'Andriamanitra.

Eo ho eo ihany ny fahasalamanay rehetra. Efa salama tsara aho izao. Mino aho fa aoriana kely ao dia ho afaka ny handray indray ireo asako rehetra. Manao veloma madinidinika anareo ireo seminaristantsika.

Avy any Limonest aho izao. Eo ho eo ihany ny fahasalaman-dry zareo any, ary maniry ny fiverenanao.

Mampamangy ao amin'Andriamanitra amin'ireo ankiziko rehetra. Omeo vaovao avy any aminareo isan'andro aho. Voaraiko ny taratasy farany nosoratan'i Atoa Broche.

Hitahy anareo rehetra anie Andriamanitra.

Mivavaha ho ahy izay tsy manadino anareo.

A. Chevrier

144 (79) [3] Ho an'i Jean-Claude Jaricot

[Ho an’i Jean-Claude Jaricot]

                                                    J.M.J.                [Rome 19 Marsa 1877]

Ry rahalahy namana sady malala,

Misaotra amin'ny taratasinao izay hitako teo am-pahatongavana satria tsy tonga teto Rome aho mantsy raha tsy vao androany alatsinainy hariva tamin'ny roa ora. Nivahiny roa andro tao Marseille aho ary tao Gênes tamin'ny alahady mba hanala ny seriko sy hiala sasatra. Salama aho. Efa miha-malefaka ny kohaka fa feo farina efa hisinda no sisa.

Nifanena tamin'ireo pretrako efatra salama tsara sady faly aho. Zavatra tokana no iriko : mba hahasoa azy ireo sy hahasoa ahy koa anie ny fivahinianako aty. Mangataka fiarovana ho amin'izany aho ao amin'ny vavaka ataonareo satria tsapako fa tena ilaiko tokoa izany.

Tena faly tokoa aho nahare fa nandray ny sakramenta ary efa mihatsara i Masera Marie-Bernard, tsy maintsy manantena isika fa ho tehirizin'Andriamanitra ho antsika izy. Lazao azy avy amiko fa hahasoa azy io aretiny io mba hahatonga azy ho mpanetry tena sy ho mpankato, ary dia handeha tsara ny zavatra rehetra. Mivavaka ho azy aho, aoka koa izy mba hivavaka kely ho ahy.

Iangaviako ianao mba haneho amin'ireo Maseran'i Limonest, Masera Marie sy ny hafa koa, Frera Jacques sy Frera Joseph ny arahaba avy amin-dray avy amiko. Ny veloma ho an'ny rehetra.

Ary ho anao ny firahalahianao feno fanajana sy fahatsorana tanteraka. Ataovy izay mba tsy hitondrana olona maro any St André amin'ny alalan'ny fisehoana satria tsy mendrika azy ireo ny fisehoana an-taratasy. Tena nihomehy izahay tamin'io.

Mivavaha ho ahy.

Anao manontolo ao amin'Andriamanitra aho.

A. Chevrier

Mandefa ho anao ny firahalahiana feno fanajana ireo Abbé antsika.

145 (80) [4] Ho an'i R.P. Jaricot

Ho an'i R.P. Jaricot Aumonier de la Providence de Saint André

A Limonest, Rhône, France

                                                    J.M.J.                 Rome, 26 Marsa 1877

Ry rahalahy malala,

Tena marina mihitsy ny eritreritrao ny amin'ny raharahan'ny pretra. Izaho koa efa impirimpiry moa aho no nihevitra fa tsaratsara ho ahy kokoa ny mandeha manala fotaka eny an-joron-dalana hametraka ny veloma madinidinika ary tsy hanery ny tenako sy ny hafa koa angamba.

Kanefa ry namako malala, tsy fotoanan'ny fihemorana intsony rehefa tafiditra ao. Tsy maintsy terena ilay Andriamanitra tsara hanome antsika izay tsy ampy, ary koa, tena mila mpiasa izay raisiny tsikelikely eny amin'izay toerana ahafahany maka izany Andriamanitra tsy mahita mandrakariva izay tena iriany anefa izy, lehibe ny tanim-boaloboka, ary maro samihafa koa ireo asa atao ao an-tsaha ! Aoka isika hionona amin'izay kely ary dia hilamina kokoa isika ao amin'ny anjarantsika, sy eto amin'ny sehatr'asa iasantsika Aoka ary isika hanana zotom-po mandrakariva, raha toa any aoriana any ka hanangàna fikambanan'ny mpanala fotaka aho, dia horaisiko hiaraka amiko ianao, isika mantsy tsaratsara ihany rehefa tafaraka, saingy izao fotsiny tsy ho afaka ny hihazakazaka mihitsy aho, satria avy hatrany dia tera-tsemboka, koa hitoetra eo an-joron-dalana aho hiambina ny vata ; fa ianao kosa no hanao ny hazakazaka, mandra-piandry izany dia aoka hotohizantsika foana ny asantsika.

Tamim-pifaliana tokoa no nahenoko fa efa mihatsara i Masera Marie-Bernard. Hoderaina anie Andriamanitra noho ny amin'izany, manantena aho fa hanampy antsika io zanaka io, ary ny aretiny dia tsy hanao afa-tsy izay hampiraiki-po azy bebe kokoa amin'ireo Masera sy amin'ny asan'Andriamanitra.

Mba alefaso ho ahy ange azafady, raha vantany vao azonao atao, ny lisitra fenon'ny anaran'ireo izay ao amin'ny "tiers-ordre" antsika mba ahafahako mandray azy ireo ao amin'ny sampana "Ordre des Conventuels" : anaran'ireo pretra Abbé, frera, masera vahiny, ireo relijiozy vita voady ary ireo novisy.

Tsy fantatro ny anaran'ny toeram-pinoana misy an'Atoa Léon any St André ; raha tsy voasoratra izany dia tsara angamba ny manontany azy an'izany fotoam-pialan-tsasatry ny Paka, rehefa miverina aty izy.

Manoro hevitra aho mba hivavaka mafy ho ahy sy ho an'ireo Abbé tanorako ianao. Tsy fantatro tsara izay zavatra tokony hataoko. Tsapako mantsy fa tsy misy afa-tsy ny fahasoavan'Andriamanitra irery ihany no afaka hampiditra azy ireo ao amin'ny lalan'ny fahantrana sy ny fahafoizan-tena tanteraka, izay tena atahoran'izy ireo mafy mihitsy angamba ; mandeha miadana aho satria na ny tenako aza dia mila tokoa ny fahazavana.

Ho faly tokoa aho raha mitondra anao ho eto aminay Andriamanitra. Talohan'ny handehanan'Atoa Fayard dia nangataka tamiko izy mba handeha ho any Limonest andro vitsivitsy, hiala sasatra ; raha mety misolo toerana anao andro vitsivitsy izy ary ianao koa ho tonga aty hanampy ahy, dia hidera an'Andriamanitra tokoa aho amin'izany.

Mivavaha ho ahy izay tsy manadino anao. Mampanao veloma anao i Mompera Francesco sy ny reny Ursule.

A. Chevrier

146 (81) [5] Ho an’i R.P Jaricot

Ho an’i R.P Jaricot

Aumônier de la Providence St André, Limonest

                                                    J.M.J.              [Rome, 10 Avrily 1877]

Ry rahalahy malala,

Ary satria efa nanome alalana anao ho avy amin'ny fivahiniana masina Atoa Richoud, dia aoka ianao ho avy amin'ny alalan'io fomba io, fa tsy tokony hangataka tombotsoa manokana. Satria efa nekena ny fahazoandalanao, dia mandehàna ianao amim-pahatsorana. Manatona an'Atoa Pagnon mba hikarakara ny fahazoandalan'Atoa Fayard.

Na izany aza dia heveriko fa tsy hanimba loatra ny ato an-trano ny tsy maha-eo anao. Rehefa tsy hisy afa-tsy lamesa iray ihany eto amin'ny Prado noho ny tsy maha-eo an'Atoa Dutel, dia tsy tokony ho avy ianao.

Tena ho faly tokoa aho ny hahita anao eto. Ho afaka ny hiara-mivavaka sy hiasa kely isika. Tsy hanana afa-tsy 15 andro isika mba hiarahana kanefa ho deraina anie Andriamanitra eo amin'ny zavatra rehetra, ary enga anie isika ka tsy hikatsaka afa-tsy ny voninahitra sy ny fanahin'Andriamanitra.

Amin'ny manaraka indray raha sitrapon'Andriamanitra.

Ilazao ireo izay mangataka zavatra aminao mba handoa ny saran-dalanao, ary mba tsy hisy tabataba sy laza be ny fanaovana izany.

Ilay mikely aina ho anao ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

Aoka ianao hitondra ho ahy vaovao mikasika an’ny reniko sy ireo vehivavy ao Montchat. Ho tonga rahampitso Alarobia maraina Ramatoakely Marguerie.

147 (82) [6] Ho an'i Jean-Claude Jaricot

[Ho an’i Jean-Claude Jaricot]

                                                    J.M.J.                   [Rome, Avrily 1877]

Ry rahalahy mpiara-miasa malala,

Angamba tena mety ho sarotra aminao tokoa ny hahatongavanao aty Rome, fantatro izany ; ary mety hiteraka fahasarotana na avy amin'ny Kardinaly izany na avy amin'ny Prado, izay mety hihevitra izany ho hafahafa ihany ; aoka isika hiandry ny fetin'ny Trinite Masina.

Izao no niheverako fa handaminana ny zavatra, raha mety.

Alohan'ny hiaingako eto Rome, dia maniry indrindra ny hahazo tso-drano manokana avy amin'i Papa Ray masina ho an'ny asantsika ; koa amin'izay aho dia handefa fangatahana famindram-po any amin'i Mgr le Cardinal, izay angatahiko aminy ny fanamafisana ny fangatahana ataoko. Ao amin'io fangatahana famindram-po io dia hanasongadina zavatra vitsivitsy ny amin'ny fitsipika mifehy antsika aho ; ary dia hasehonao ny Kardinaly izany ; raha toa ianao ka afaka mahazo ny sonian'i Kardinaly, dia ho entonao aty aminay izany ary dia hiaraka handeha ho any amin'i Papa Ray masina isika mba hangataka ny tso-drano avy aminy sy ny fanekeny. Angamba mety hahita fahombiazana isika ny amin'izany ; kanefa dia tsy izany no zava-dehibe ; ny zava-dehibe dia ny manao katesizy sy manao zavatra iray ankasitrahan'Andriamanitra, ny sisa dia hanaraka mora eo ihany.

Nangataka taminao ny anaran'ireo "tertiaires"rehetra ato an-trano aho : pretra, frera, masera, relijiozy efa vita voady, nôvisy sy ireo vahiny mba hasehoko an'i Mompera général Conventuel. Mba alefaso amiko haingana izany.

Ilazao Atoa Fayard fa afaka mandeha any Limonest izy ; ianao nefa tsy manan-kevitra ny tsy ho eo an-toerana aloha loatra.

Teneno i Masera Marie-Catherine mba hilaza amin'ireo olona avy any La Savoie fa afaka mandeha mamonjy ny firenena niaviany izy ireo, raha mahafaly azy ireo izany ; mba hitia azy ireo anie Andriamanitra any amin'ny toerana rehetra izay alehany, ary mba tsy hanahy izy ireo na aiza na aiza ny toerana misy azy.

Ny amin'ny Ramatoakely Marguerye indray dia, ny efitrano izay tazonin'Atoa Bernerd sy ireo Ramatoa isany izay mifanila amin'ny anay dia tsy malalaka raha tsy afaka iray volana, ilay efitrano nisy an'i Mb Brigitte, misy efitra 5 koa nefa mbola misy olona.

Raha ny amin'ireo pretra tanora indray dia hinoako fa malemy ny fahefako. Miara-miombon-kevitra aminay i Duret sy Delorme ary mahafantatra tsara ny fahantrana sy ny fiainana eto amin'ny Prado. Manana hevitra maro i Broche sy Farissier ; Broche izany moa indrindra indrindra, tsy miteny ary tahaka ny efa misy hevitra raikitra ao an-dohany, misaina izy no sady manam-pahaizana rahateo ihany koa. Manan-danja eo amin'izy ireo ny fahefan-dry Jaillet, Dutel ary ny ao amin'ny seminera.

Mila mivavaka isika.

Naharay vaovao avy any St André aho. Mandray anjara amin'ny fifalian'ireo ankizinao aho. Meteza ianao hanambara zavatra maro ny amiko. Veloma koa any amin'ireo Masera rehetra, karakarao tsara i Masera Fr. Xavier, izay marary.

Aoka isika hanohy hivavaka mba hilamina ny zavatra rehetra, ho amin'ny voninahiny sy famonjena ny fanahintsika.

Veloma amin'ny rehetra, amin'i Frera Jacques, Frera Joseph sy ny hafa koa.

A. Chevrier

148 (83) [7] Ho an'i Jean Claude Jaricot

[Ho an’i Jean Claude Jaricot]

J.M.J.                 [Rome, faran’ny volana Avrily 1877]

Ry rahalahy sy namana malala

Voaraiko ny taratasinao sy ny anaran'ireo frera sy masera rehetra ao amin'ny"Tiers-ordre".

Ataoko izay hahitana an'i Mompera général mba hanakambanana ny sapelin-tsika ao amin'ny "Tiers-ordre" sy hahazoako avy aminy famindram-po mifikitra amin'ny "ordre".

Ekeko tokoa ireo fanamarihana izay nataonareo, somary mafimafy ihany, mikasika ireo fanararaotana sasan-tsasany izay tena tsy tiako tokoa no sady tsy mendrika indrindra koa amin'ny maha-pretra. Tena faniriana tokoa ny hahita pretra tia mivavaka sy feno ny fanahin'ny fahantrana ary ny fanoloran-tena izay tokony ho eo amin'ny fiainan'ny pretra iray manontolo !

Mora manaraka ny fiainan'ny mpanana isika, tena sarotra tokoa ny miala amin'izany, raha vao mahita ny tsirony sy raha vao tafiditra ao anatin'izany fiainana izany isika.

Tsapako ankehitriny fa tena sarotra ny mandrava izay efa nampidirina sy nafantoka ao an-tsain'ireo pretra tanora sy ankizintsika ireo. Tena tsapako mihitsy ny fahasarotan'izany, amin'ny lafiny iray koa dia tsapako ny fahalemeko. Tsy nety takatry ny saiko mihitsy fa zava-dehibe ny fahatongavana ho olona masina mba ahafahana mametraka zavatra ; mba ahafahana mampita kely amin'ny hafa ny fiainana ara-panahy, dia tsy maintsy efa feno ny fanahy masina aloha ny tena. Mitaraina ny fahoriako, ny fahosako ary ny tsy fahalalako aho. Tsapako fa tokony ho izaho aloha no tafihina sy hamasinina, alohan'ny hanamasinana ny hafa.

Mivavàha ho ahy. Misaotra amin'ireo lamesa izay tononinao ho ahy.

Miasa sy mandinika ny bokiko "Mpianatra Marina" aho, manazava izany isan'andro ary dia hanomboka hanao fampiharana izahay izao. Eo indrindra no mety hipoiran'ny olana kely madinidinika.

Hitako ho salama na fara-faharatsiny mba efa metimety i Duret sy Delorme. Nilaza i Delorme omaly fa tsy te-hanao ny famantaranandrony intsony izy, fa efa ampy tsara ny fananana famantaranandro iray lehibe hiombonana. Tsy niombon-kevitra aminy amin'izany hevitra izany i Farissier sy Broche. Rahampitso izahay dia hanomboka hamahavaha ny amin'ny fiombonana fananana eo amin'ny samy Frera. Ho hitako eo izay fomba atao amin'izany, raha ho ampiasaintsika ireo vola kely tahirin'izy ireo manokana. Mila anao aho mba hanampy sy hanohana ahy eo amin'ny fisarahana.

Izao no heveriko fa hataoko : mamita ireo asako momban'ny "Mpianatra Marina", mampandinika izany eo amin'ireo Pretra matotra, ary mandeha miaraka amin'ny faneken'izy ireo. Ary rehefa tonga eto Rome i Mgr, dia hasehoko azy izany ary dia ho arahintsika ny fitsipika.

Mba omeo kely an'i Masera Marie ity taratasy ity, izay andidiako azy mba hikarakara tsara ireo rahavaviny rehetra ary hanome azy ireo koa sakafo ampy.

Veloma amin'ny rehetra. Mampamangy.

A. Chevrier

Maniry indrindra ireo Masera ireo ny mba hampianaranao azy ireo katesizy indroa isan-kerinandro. Diniho raha afaka manao izany ianao.

149 (84) [8] Ho an’i R. P. Jaricot

[Ho an’i R.P Jaricot, ao amin’ny Providence du Prado, Lyon, France]

                                                    J.M.J.                 [Rome,] 4 Jona [1877]

Ry rahalahy sy namana malala hajaina

Voaraiko ireo taratasinao anankiroa. Tsy maintsy efa ampoizina ny fifandisoana sy ny fifanoherana eo amin'ny fandraisana fanapahan-kevitra ny amin'io resaka io. Raha toa mantsy efa nifanekena nialoha dia izay no tsara indrindra. Fa ny zavatra tena mampionona dia isika manao ny asan'Andriamanitra ; Andriamanitra dia efa niaro antsika hatramin'izay ka hatramin'izao ary inoako fa tsy hitsahatra ny tsy ho eo amintsika ny fiarovany. Ny fanoherana nataon'Atoa Richoud dia tsy hanao afa-tsy izay hahatonga ny antson'Andriamanitra ao amin'ireo pretra tanora ireo, haharitra sy ho hentitra kokoa ; raha te-hanala azy ireo isika, kanefa izy ireo mifikitra mafy amin'Andriamanitra, amin'ny asan'Andriamanitra dia ho porofo lehibe izany fa tena antsika marina izy ireo, hanampy antsika anie Andriamanitra ary hanome antsika ny fahasoavany.

Niverina nanohy ny asanao amin'ny fampianarana katesizy indray ianao, tena faly tokoa aho ny amin'izany, tohizo ! Tena asa tsara izany rehefa tanterahintsika miaraka amin'ny fanahin'Andriamanitra.

Mihevitra ny hanainga izahay ny alatsinainy ho avy izao mba ho tonga ny zoma maraina na ny alakamisy hariva raha afaka ; handalo ao Assise sy Lorette izahay, tsy tiako ny tsy hanome an'ireo pretra tanora ireo izany tombotsoa (faveur) izany, hita fa tsy dia mifankaiza loatra ny fandaniana.

Amin'ny faha-25n'ity volana ity ny fihaonana lehibe hiantsoan'i Papa an'ireo Kardinaly hihevi-draharaha lehibe (consistoire), ny fahatongavan'ny daty faha-14 sy 15 dia hinoako fa hanam-potoana hihaona amin'ny Kardinaly isika alohan'ny hiaingany.

Mahereza. Mivavaha amin'Andriamanitra ary aoka isika hankato ny sitrapony masina amin'ny zavatra rehetra.

Veloma any amin'ireo Masera rehetra, arahaba avy amiko ho an'ireo Andriamatoa rehetra.

Salama tsara ireo Andriamatoan-tsika ary mandefa ho anao ny arahaba.

Izaho ilay mikely aina ho anao.

A. Chevrier

Mino aho fa efa lasa Atoa Bernerd ; tsy nanoratra taminy aho, nanoratra ho azy tamin'ny herinandro lasa. Tsy fantatro raha namidy ilay trano Millet, tsy fantatro koa na namidy amin'iza.

150 (85) [9] Ho an’i Rév. P. Jaricot

Ho an'i Rév. Père Jaricot, ao amin'ny "Providence du Prado"

Rue Chabrol, 55, Guillotière, Lyon, Rhone

                                                    J.M.J.                      [Rome, Jona 1877]

Ry rahalahy malala

Hijanona eto Rome izahay mandra-pahatongan'i Mgr le Cardinal. Angamba ny fitsidihanay eto Rome dia hitondra voka-tsoa be ho anay, na vokatra kely. Eo am-pelatanan'Andriamanitra izany rehetra izany. Meteza ianao hanambara lamesa ny amin'io fikasana io, mba hitondra soa eo amin'ny asantsika anie io fitsidihana io ka ahafahanay manomboka amim-pahamalinana ny fiainana tena maha-mpianatra marin'i Tompo sy fiainana mifanaraka amin'ny Evanjely.

Tena hita ho vonona sy tena mikely aina tokoa ireo mpiara-miasa aminay vaovao, hanao izay rehetra azony atao izy ireo mba hitoerany ho tafaray aminay ka hifikitra bebe kokoa amin'ny asa.

Natolotro azy ireo tsirairay ny anjara asany ary mino aho fa hanao izay rehetra azony atao izy mba hanatontosana izany ; asa vita no ahafantarantsika ny mpiasa. Koa amin'ny alalan'ny asa vita àry izany no ahitantsika ny olona nanao ny asa.

Naharay taratasy, avy tamin'ny Masera Veronique izay mirakitra sora-tanana Masera maromaro koa aho ; hanome valin-teny kely ho azy ireo aho.

Nanoratra ho an'Andriamatoa Bernerd aho, telo andro lasa izay, mba hisaotra azy noho ny amin'ireo vaovao nomeny ahy mikasika ny fiaingan'i Kardinaly, ary dia niangaviako koa izy mba hampandre mialoha an'i mama fa nahemotro 8 andro ny fotoana hodiako noho ny fahatongavan'i Mgr eto Rome. Mba hilazao an'izany ny reniko, dia hilazao koa izy fa salama tsara aho, na dia mafana be aza ny andro, kanefa dia tsy maintsy afaka 8 andro izahay vao ho tonga. Hanainga izahay raha vantany vao avy mihaona amin'i Son Eminence.

Tohizo tsara ny fanaovana katesizy. Mbola tsy afaka nanoratra ho an'Andriamatoa Fayard aho ; mbola tsy fantatro tsara izay fomba hifandaminanay, miankina amin'izay eritreritr'i Mgr izany rehetra izany.

Nanao fiangaviana kely ho anao i Frera Francesco ; angamba izahay tsy afaka ny hitondra taratasy manome fahafahana miaraka aminay, fa izy no handefa izany aminay ao aoriana kely.

Veloma any amin'ny rehetra.

Ilay mikely aina ho anao.

A. Chevrier

Lasa any Roma efa 8 andro izay Ramatoa kely i Marguerye, tsy nanome vaovaony anay izy na dia nampanantena anay izany aza. Mino aho fa tsy mbola nisava tanteraka ny rahona. Raha hitanao izy, ambarao azy ny adidiko.

151 (86) [10] Ho an’i R. P. Jaricot

Ho an'i R.P Jaricot, à la Providence du Prado

Rue chabrol 55, Guillotière, Lyon – France

                                                    J.M.J.                 [Rome, 19 Jona 1877]

Ry rahalahy malala

Nihaona tamin'ny Kardinaly, izay nandray anay tsara ary nilaza taminay fa tsy tokony hanahy ny aminy izahay androany hariva.

Hiainga eto Rome izahay androany Atalata hariva ary angamba ho tonga any Lyon amin'ny sabotsy hariva.

Mivavaha ho an'ireo mpandeha.

Vao haingana teo no naharaisako ny telegramanao.

Angataho any amin'ny reniko izany vola 6000 francs izany. Misy vola ao amin'ilay toerana fandohalehako rehefa mivavaka, asa na mety hahita izany any amin'ireo vehivavy ao Montchat izy.

Mety ho tonga amin'ny Asabotsy amin'ny 12 ora sy sasany antoandro izahay, na ny harivan'iny raha toa ka tsy tonga amin'ny antoandro amin'ny 12 ora.

Manao veloma amin'ny rehetra. Mivavaha ho anay.

Ilay mikely aina ho anao.

A. Chevrier

152 (87) [11] Ho an’i R. P. Jaricot

                                                    J.M.J.                 [Lyon,] 4 Avrily 1878

Ry namana mpiara-miasa malala

Tsy afaka nahita ny reninao aho raha tsy vao omaly ary izany no antony tsy nahafahako namaly alohaloha ny taratasinao. Tena nalahelo be tamin'ny nandehananao ny reninao, ny olon-drehetra koa toy izany ; kanefa manantena izy, toy ireo olona rehetra izay nilaozanao, fa hamerina anao ho eo anivony ny fitondran'Andriamanitra ary ny fotoana dia tsy hanao afa-tsy ny hahatonga anao ho tena hendry, feno hafanam-po ary ahay hanao ny asan'ireo pretra mahantra izay efa notiavinao hatrizay ary ho amin'izany koa no efa nanandratana anao. Ho ahy manokana, mivavaka amin'Andriamanitra aho mba hanazavany ireo lehibenao sy hanazavany anao koa ary mba ahitan'Andriamanitra eo amin'ny zavatra rehetra ny voninahiny lehibe sy avo indrindra ary ny famonjena fanahy maro. "Andriamanitra sy fanahy maro "dia efa voafono ao daholo ny rehetra, tsinontsinona ihany ny sisa rehetra.Koa amin'izany àry, mivavaha ho anay ry namana malala eo anivon'ny laretirety masina izay ataonao ka raiso ho anay ny tena fibebahana sy ny hasambarana hanao tsara ny katesizintsika, hahay manabe tsara ireo mahantra sy ny tsy mahalala ary ireo nilaozan'izao tontolo izao.

Azo lazaina ho mandroso hatrany ny asa fanasoavana sahaninay ankoatry ny fahabangana tsapa eo afovoanay hatramin'ny nandehananareo.

Salama tsara daholo ireo seminarista rehetra ary manohy amin-jotom-po ny asa fanabeazana.

Mivavaha ho ahy raha sitrakao. Fantatrao tsara mihoatra noho ny hafa rehetra ny hoe toy inona izany filàko izany eo anivon'izao korontan-javatra ilomanosako izao, mila mpiasa betsaka izahay mba hahazoan vokatra miavosa.

Mivavaka mafy ho an'i Jaricot Momperan'izy ireo ny Maseranareo rehetra ao Limonest, tena ao anatin'ny fitoerana manirery sy fandaozana izy ireo.

Mpampianatra any St Bonaventure i Andriamatoa Cusset.

Miresaka amiko ny amin'ny asa iray sahanin'ireo pretra mahantra ao Alemana ianao ao anaty ny taratasinao. Raha mba afaka manome andinindininy mikasika izany ho ahy ianao dia ho faly tokoa aho ny ahafantatra izany, ho anay manokana tsy afaka ny tena hanomboka marina asa fanasoavana ao amin'ny paroasy izahay raha tsy amin'ireto zaza ao am-pianarantsika ihany ; ary manantena aho fa hahomby izany noho ny fitahian'Andriamanitra : ny fotoana, ny fahasoavana, ny faharetana, indrindra ny fahendrena no handamina ny zavatra rehetra ho amin'ny tsaratsara kokoa.

Mangataka fiarovana ao amin'ny vavaka ataonao aho. Efa fantatro ihany ny hadiovam-ponao ka fantatro fa tsy manadino anay ianao. Mandefa ho anao ny arahaba feno fahatsorana sy fitiavana ny rehetra : ireo mompera eto amintsika, ny reniko, ny ankizy ary ireo Masera rehetra. Tsy manadino anao izahay ary manantena ny hahita anao mba hanampianao indray ho tsaratsara kokoa noho ny teo aloha.

Koa raiso àry, ry namana sady malala, ny fiarahabanay feno fitiavana ao amin'i Jesoa Kristy.

Iangaviako ianao mba haneho ny fanajana feno sy tanteraka amin'i Réverend Père Abbé.

Mangataka fiarovana ao amin'ny vavaka ataonao sy ataon'ny ao amin'ny Kôminiôte.

Ilay nikely aina ho anao ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

153 (88) [12] Ho an’i R. P. Jaricot

[Ho an’i Jean Claude Jaricot]

                                                    J.M.J.                [Prado,] 9 Avrily 1878

Ry rahalahy malala

Nahazoam-bokatra mampitolagaga ny ohatra nataonao !

Nandritra ny andro vitsivitsy izay dia nanambara tamiko i Mompera Duret fa tsy ho afaka ny hampianatra katesizy intsony izy, tsy maintsy mamonjy ny fanahiny izy alohan'ny zava-drehetra, tsy dia ilaina amin'ny asa tsara toy izao raha olona toa azy, ho hain'Andriamanitra ny hanolo azy olon-kafa, tsy handao ahy Andriamanitra ary mahatsapa ny filana hanao fiatahana masina sy hiasa izy ka tsy maintsy mandeha mankany Grande Chartreuse, tsaratsara ho azy ny mitoetra ho frera sy mikely aina amin'ny asa iray, kanefa tsy mandray ny adidy aman'andraikitry ny Pretra mampatahotra azy io adidy aman'andraikitra io, ary matahotra ny fitsaran'Andriamanitra izy, ary koa rehefa avy mandany taona maromaro any Grande Chartreuse izy dia hiverina indray hatanjaka sy hahazo antoka amin'ny antso izay napetrak'Andriamanitra tao aminy, tsara anefa ny fiantsoana tao amin'ny Prado ka tsy hifidy hafa intsony izy ; kanefa dia tsy maintsy andeha. Ary tsy fantatra raha aorian'izao fitanisana izao raha tsy handeha indray izy.

Manam-paniriana lalandava ny ho lasa misionera i Mompera Farissier ary mampiseho hatrany ny faniriany andeha ho any Chine.

Aleon'i Mompera Broche kokoa i Limonest toy izay ao amin'ny Prado ary hitoetra miaraka amin'Andriamatoa Jaillet izy araky ny hevitro.

Tsy dia matanjaka ara-pahasalamana i Mompera Delorme ka tsy ho afaka ny hiasa irery na dia eo aza ny herim-pony, mila mandany volana vitsivitsy mihitsy izy hitoerana any ambanivohitra ny fandehanan'ireo namany koa dia tena tsy hanome hery azy mihitsy.

Raha toy izao ny fahombiazana dia hiangavy ireo Andriamatoa latinista aho mba handeha any amin'ny Seminaire ; tsy afaka koa aho ny handray indray ireo zaza ireo ho amin'ny kominio voalohany. Tsy manana tanjaka na fahasalamana hanao toy ny teo aloha aho. Nanome ahy mpanampy maro, pretra mpanampy tsara fanahy Andriamanitra, nalainy tamiko indray izy ireny, ho deraina noho ny amin'izany anie ny anaran'Andriamanitra. Hanaporofo amiko Andriamanitra, amin'ny fomba tsy azo lavina, fa tsy mila olona mba hanao ny asany ; lazainareo rehetra fa tsy mila olona Andriamanitra, ka ataony tsara izany tsy miaraka amintsika, tsy azo lavina izany. Inoako fa aorinantsika dia handefa olon-kafa mahay lavitra noho isika ilay Andriamanitra tsara. Izay ihany ny mba fiononako sy hany fanantenako, satria na dia eo aza izany rehetra izany, dia mahatsiaro ory sy tena, onena ihany aho hahita an'i Prado hangadihady ary tsy misy ankizy raha nandritra ny 18 taona izy no toerana nirotsahan'ny hatsembohana, nisian'ny asa sy ny fanahy maro mibebaka.

Mandehana daholo ianareo rehetra mivavaka ary manaova asa fivalozana eny amin'ny toeram-pihibohana. Malahelo mihitsy aho amin'ny tsy ahafahan'ny tenako mandeha any satria mila izany koa aho, ary mihoatra lavitra noho ny anareo amin'ny maha-antitra ahy ka vokatr’izany be lavitra noho ny anareo ny fahotako, kanefa na tsy mankany aza aho dia mba ho afaka kosa angamba ny ho any St Fons. Ary hanana fiononana aho tamin'ny nampiofanako trappistes sy chartreux ary misionera raha toa ka tsy nahavita nanofana olona hampianatra katesizy, izay heveriko anefa fa ilain'ny vaninandro sy ny fiangonana kokoa ankehitriny.

Mivavàha amin'Andriamanitra, ry namako, ho antsika ary ho ahy indrindra indrindra izay mihevitra fa mba nahavita zavatra kelikely, asa iray, nefa dia hitako ankehitriny fa tsy nanao na inona na inona aho. Enga anie izao fanetren-tena izao mba hananatra ahy ka hanadio ahy amin'ny fahotana vokatry ny fiavonavonana sy ny zavatra hafa tao amin'ny fiainako.

Ilay rahalahinao ao amin'iJesoa Kristy navela eo amin'ny hazo fijaliany.

A. Chevrier

Ho an'ireo pretra efatra voalohany ao amin'ny Prado : Broche, Delorme, Duret, Farisier.

154 (118) Ho an'Andriamatoa Abbé Farissier

Ho an'Andriamatoa Abbé Farissier, ao amin'ny Prado, Lyon.

                                                    J.M.J.                 [Limonest, Mey 1878]

Ry rahalahy malala

Lasa any Perron omaly i Masera Marie-Cathérine mba hametraka an'i Pauline be, izay 45 taona ary efa teto amintsika nandritra ny 7 taona. Ary satria izy efa nahavita ny kôminiôny voalohany, dia tokony atao amin'izay, izay hametrahana azy any an-toeran-kafa indray, satria efa tratrantsika ny tanjona ny aminy.

Nanome valin-teny an'i Masera Marie-Cathérine izahay, milaza fa mety izao fotoana izao, satria handeha hitokana trano iray lehibe any Perron izahay, mba hametrahana ireo olona mitovitovy amin-dry Pauline ; kanefa dia tsy maintsy ilaina ny fiarovan'ny Lehibe mpitondra iray ao an-toerana, asa Andriamatoa Monteynard ohatra, izy mantsy dia isan'iray amin'ireny Lehibe mpitan-draharaha ireny. Koa tsy maintsy manana hamoram-po mandeha manatona an'Andriamatoa Monteynard izany ianao alohan'ny andro fiakaran'ny Tompo (Ascension), satria amin'io andro io mantsy ireo Lehibe no hifampila hevitra ny amin'ny fandraisana ireo olona hampidirina ao an-trano, ary mba niangavy azy hampiditra ny resaka momba antsika.

Tsy tokony ho lazaina ry zareo hoe any Limonest ilay olona fa tenenina fotsiny fa ao amin'ny asa izay iandreketantsika ihany izy, ary satria izy efa nahavita ny kôminiôny voalohany dia tsy afaka ny hitana azy intsony isika. Enga anie Andriamanitra mba hitso-drano an'io dingana io.

Tsy maintsy mila isika taratasy iray avy amin'ny Dokotera manamarina fa adala izy, ary taratasy iray hafa kosa avy amin'ny Kômisera milaza fa tena mahantra izy, ary efa nitoetra teto amintsika nandritra ny 7 taona.

Karakarao tsara ny tenanao mba hahafahanao miasa mandrakariva amin-jotom-po ho voninahitr'Andriamanitra. Amin'ny Alarobia mihaona. Ilay anao manontolo.

A. Chevrier

Indro ampiarahiko amin'ity taratasy ity, taratasy ho an'i Monteynard miangavy azy handray an'io zanatsika io.

155 (119) Ho an’i Claude Farissier

[Ho an’i Claude Farissier]

                                                    J.M.J.                                          [1878]

Ry namana sady rahalahy malala

Enga anie Ramatoakely Grivet ka hanohy ireo fanazarana izay nomeko azy tamin’ny taon-dasa, handray ho vakiteny ny fahafoizan-tenan’i Mgr de Ségur ; tsy efa nividy boky maromaro tamin’io izy izay, ho an’ireo latinista. Ilazao izy fa mila boky iray ho ahy amin’io aho.

Hoy ny Evanjely : Manaova soa tsy amim-panantenana na inona na inona. Fotoana hanaovana fampiharana izany izao, ary lesona ho anao koa ny tsy hanaikenao na oviana na oviana hisakafo any amin’ny olona izay omenao fanampiana, satria toy izany matetika no amalian’izy ireny fitia antsika ; kanefa ireny famaliana fitia ireny dia kely ho ekena. Fampandrenesana.

Ataovy izay ahazoan'i Masera Agnès sy Rtoakely Thérèse toerana haingana araka izay azo atao ary tsy anadinoana na dia izany aza ny fitiavana.

Ilay anao manontolo, ary dia miarahaba anareo ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika.

A. Chevrier

156 (120) Ho an’Andriamatoa L’Abbé Farissier

Ho an’Andriamatoa L’Abbé Farissier, Aumônier de la Providence du Prado

Rue Chabrol 55, Lyon Guillotière

                                                    J.M.J.                 [Vichy, 14 Jona 1878]

Ry namana sady rahalahy malala,

Tonga eto Vichy androany hariva tamin’ny 4 ora izahay.

Ao amin’ny Rue de la Chaume, misy an’Andriamatoa Corré-Busson izahay no mipetraka. Eo ho eo ihany ny toe-pahasalamanay.

Mba alefaso kely ho ahy ilay famantarako mamela ahy hitory teny any amin’ny paroasy hafa mba hahafahako mankalaza ny Sorona Masina eny fa na dia amin’ny Alahady ihany aza.

Mivavaha ho ahy ary angataho amin’Andriamanitra ny fahendrena.

Veloma amin’ireo frera rehetra, ao amin’i Jeso Kristy Tompontsika, izay ao anatin’ny fanoloran-tena. Arahaba ho an’ny Masera rehetra. Veloma amin’ireo zanantsika rehetra.

Ho aminareo anie ny fiadanan’Andriamanitra.

A. Chevrier

157 (109) Ho an’i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                    J.M.J.                                16 jona 1878

Ry rahalahy malala

Indro alefako aminao ny taratasin’Andriamatoa Thibaudier, mpifanolo-bodirindrina amintsika, izay mangataka amintsika ny fampidirana zazalahy 11 taona ho ato amintsika. Mba ilazao izy fa tena tanora loatra io zaza io, ary tsy mino koa aho fa hoe manana toerana ho azy ianao ; apetrako eo ambany fahendrenao ny fandinihana izany raharaha izany, nefa koa aoka tsy ho fanindriana ireo izay ory sy mahantra na zokiolona mihoatra noho izy. Manàna zotom-po tsara ; ny mahantra sy ny tsy manan-kialofana, ny tsy mahalala sy ny mpanota dia anjarantsika, ary tsy ny kely indrindra no lovantsika, mahità fitia eo imason’Andriamanitra mba hahafahantsika mamita ny asa.

Voaraiko ny famantarana mamela ahy hitory teny any amin’ny paroasy hafa, izay nalefan’i Delorme namana tamiko, misaotra ; afaka nankalaza ny sorona masina aho androany ary nivavaka ho anareo mba hanananareo rehetra ny fanahin’Adriamanitra. Aoka isika tsy hitsahatra ny hangataka isan’andro isan’andro ary hikatsaka eo amin’ny fiainana ny fanahin’Andriamanitra, ny fanoharana ary ny tenin’i Jesoa Kristy Tompontsika. Raha ny amin’ny fiainana ara-materialy dia eo ho eo ihany. Hanomboka ny fanarahana ny fitsaboana amin’ny ranomafana aho, rahampitso Alatsinainy ary hitohy hatrany izany. Raha mba afaka miova ho ranom-pahasoavana ny ranon-tany dia ho tena vontom-pahasoavana tokoa izahay satria avy tsy mitsahatra mihitsy ny orana aty.

Tena mahazendana ny mahita an’izao tontolo izao mikatsaka izay hitazonana ny fiainan’ny vatana. Fitsaboana re izao, fanafody re izao mba hihazona ity fiainana ara-nofo ity. Raha mba manao toy izany isika ny amin'ny fomba ihazonana ny fiainana ara-panahy, toy izany koa ny fikolokoloana sy fikajiana azy, dia angamba asa fotsiny ny fahasalamantsika. Aoka isika hiasa mba hahazo ny fiainam-panahy izay tsy mety lò ary mivavaha mba hitomboako ao amin’ny fahasalamana ara-panahy izay tena ilaina kokoa noho ny fiainana ara-batana, izay lò mandrakariva raha ny amin’ny fiainana anefa tsy mba mety maty.

Eo ho eo ihany ny fahasalaman’ny reniko. Toa efa mihatsara Masera Antoinette, tena ilainy ny fialan-tsasatra.

Omeo vaovao mikasika an’i Prado aho. Raha manome hery sy tanjaka ara-pahasalamana ho ahy Andriamanitra, dia ampiasaiko izany hitoerako andro vitsivitsy any St Fons, mba hiasana ho an’ny asantsika ary koa mba handraisana ny fanahin’Andriamanitra, izay heveriko fa tsy maintsy tokony ho eo anivontsika.

Ampitao amin’i Mompera Jaillet sy Mompera Dutel ary Mompera Jacquier ny arahabako feno fanehoam-pitiavana. Mino aho fa tsy mbola tafaverina Mompera Bernerd ; raha efa tonga moa izy dia aza hadino ny mampatsiahy azy ny amiko.

Veloma ao amin’ireo frera rehetra, amin’ireo zanatsika, na ireo tao amin’ny kominio voalohany izany na ireo ao amin’ny sekoly fianarana ho pretra.

Veloma amin’ireo Masera rehetra izay miasa ho an’Andriamanitra sy manampy antsika amin’ny asa izay ataontsika. Veloma amin’ireo ankizivavikelintsika rehetra ary koa amin’ireo izay miraiki-po amintsika ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

Arahaba feno fitiavana ho an’Andriamatoa Chamba sy ireo ao amin’ny lehiben’ny fitsinjaram-paritra misy antsika.

Aoka isika hivavaka mba hampitombo ny asan’Andriamanitra sy mba hivelaran’izany amin’ny alalanareo, ka mba hitomboanareo koa ao amin’ny fahakelezana sy ny fanetren-tena, mba hahatongavanareo ho tafatombina tsara eo amin’ny asan’Andriamanitra ary dia hianatra bebe kokoa ny amin’ny fanaovana katesizy amin’ny mahantra ianareo, hampianatra ny tsy mahalala ary hikely aina ho an’ireo malahelo.

Mivavaha ho ahy, tsy mitsahatra ny mivavaka ho anareo koa aho.

Ho amintsika rehetra anie ny fanahin’i Jesoa Kristy Tompontsika ka hampamoa antsika ao amin’ny fanaovan-tsoa.

A. Chevrier

Rue de la Chaume, Maison Corré Busson, Vichy, Allier

158 (121) Ho an’Andriamatoa Abbé Farissier

Ho an’Andriamatoa Abbé Farissier, Aumônier de la Providence du Prado

Lyon, Guillotière

                                                    J.M.J.

Ry rahalahy malala

Mamaly ireo fanontaniana rehetra izay napetrakareo tamiko tao anatin’ny taratasinareo farany aho izao.

Mba mandefasa taratasim-bola mitentina 120F any amin’ny Paositra ho an’i Maurice Daspres ao amin’ny Séminaire any Grenoble. Raha ny amin-dRamatoakely Marmoiton indray dia aoka ny fianakaviana no hifampidinika amin’io fikambanana io, amin’ny resaka saran’ny kilasimandry, tsy anjara andraikitsika izany. Raha tsy mahazo antoka loatra ny fikambanana, araka ny filazanao azy, dia ilazao izy mba hifindra any amin’ny toeran-kafa.

Ny momba an’i Abbé Clerc indray, omeo asa hiandraikitra ireo ankizilahikely, toy izay efa nataonareo izy, asa tsara tokony hatao izany, ary tsy maintsy manao asa soa mandrakariva isika, tokony ho fialofan’ny mahantra, ny reraka, ary ireo halan’izao tontolo izao ny tranontsika. Avia aty amiko ianareo izay reraka, fa izaho hanamaivana anareo. “Ante omnia charitatem mutuam habentes et continuam.” Raha sendra solafaky ny hadisoana ny rahalahinao, areno amim-panatren-tena izy, amin’ny fiheverana fa raha tojo ny mahazo azy toy io ianareo, dia hanao toy izany avokoa. Toy inona no ahazo antsika raha tsy manohana antsika ilay Andriamanitra tsara ; ny tranontsika dia fialofan’ny mpanota, na iza na iza izy ary aoka isika hifaly amin’ny fandraisana sy ny fanampiana azy ireo. Eny ! Tena fanomezana tsara indrindra no ataoko aminareo satria manolotra fomba iray ampiharana ny fanetren-tena sy fitiavana aminareo aho. Tsy ahoantsika izay holazain’izao tontolo izao raha tahiny ka manao ny soa isika.

Raha ny amin’ny fanomezana vola an’i Masera Madeleine indray dia efa napetrako any amin’Andriamatoa Dutel izany, ka aoka izy hangataka izany any aminy ; kanefa aoka kosa izy tsy hanao fandaniana tsy nahazoana alalana avy amin’ireo lehibeny. Tsy mahazo manao mihoatra izay tokony hataontsika isika.

Naharay taratasy avy any amin’i Perrichon, izay alefako avy hatrany any amin’i Abbé Delorme aho.

Ny amin’ny fitsidihanareo any Vichy dia ho faly tokoa aho ny ahita anareo ; kanefa alohan’ny ahatanterahana ny rendrarendra dia tsy maintsy jerena izay tena ilàna izany. Tsy maintsy miasa amim-pahantrana isika eo amin’ny zavatra rehetra. Tena malahelo ihany aho tamin’ny fanehoako fihetsika fa manana tamin’ity indray mitoraka ity, tamin’ny fahatongavako taty, satria tsy toeran’ny mahantra aty.

Mba lazao ahy raha ao Lyon ry Ramatoakely Dussigne isany, ary raha ao izy dia miangavy anao aho mba haneho amin’izy ireo ny arahabako sy ny fanehoam-pankasitrahako azy ireo, sy mba hanome vaovao ahy mikasika azy ireo.

Nahita an’i Mompera Bernerd, izay tonga nijery ahy tany Vichy ary tsy maintsy hody androany any Lyon aho, tamin’ny Asabotsy teo. Ampitao aminy ny arahabako sy ny fanehoam-pitiavana avy amiko ho azy. Mandefasa taratasim-panadinana mikasika ny asan’ny saina amam-panahy ho ahy mandika ny katesizy aho izao, ary tena ilaiko tokoa io taratasim-panadinana io.

Mitadiava mpanao hosodoko ary asaivo ataony dika roa mitovy tsirairay ireo tabilao ao amin’ny lasapely manokana : Ny tranon’omby sy ny tabernakila, mba hahafahako mametraka azy ireo any St Fons sy ao amin’ilay efitrano fandraisam-bahiny vaovao ; asaivo ataony mitovy refy amin’ireo tabilao alainy tahaka ihany.

Mba lazao ahy hoe aiza ho aiza isika izao amin’ny fahazoana an’ilay tany ao ambadiky ny lakozia. Asio gorodona ao amin’ilay efitrano fandraisam-bahiny vaovao raha vantany vao maimaina mba hahafahantsika mampiasa io efitrano io. Asaivo lokoin'ny mpandoko trano mitovy loko amin’ny varavarana ny varavaram-pitaratra mitanambokovoko. Raha tsy diso aho dia Andriamatoa François no nandoko io varavarana io.

Diovy i St Fons mba hahafahan’ireo antoko faha-3 tonga manao ny laretirety tsy ho ela.

Izay no ambangovangony amin’ireo hafatra tiako hampanaovina.

Hanoratra ho an’i Masera, Mompera Jaillet, Mompera Jaricot aho. Tena menatra mafy mihitsy aho miaina ao anatin’ny tsy fanaovana na inona na inona, kanefa ianareo miasa, ianareo izay zara raha ampy hanatanteraka ny asa. Miasa mamerina mandika ny katesizy, izay tokony ho raharaha lehibe ho antsika aho. Mivavaha amin’Andriamanitra ho ahy, tsy manadino anareo isan’andro aho. Salama tsara aho, mivavaha indrindra indrindra ho amin’ny fahasitranan’ny fanahy mba hahafahako mamita ny asan’Andriamanitra, tena zava-dehibe izany, fa ny sisa dia tsinontsinona ihany.

Veloma amin’ny rehetra, amin’ny daholobe sy amin'ny tsirairay ; tsy manadino anareo aho ary miaraka aminareo mandrakariva, amin’ny firaisana amin’i Jesoa Kristy ilay Mpampianatra antsika.

A. Chevrier

159 (110) Ho an’i François Duret

[Ho an’i François Duret]

                                                    J.M.J. [Vichy, fiandohan’ny volana Jolay 1878]

Ry namana sady rahalahy malala

Misaotra amin’ny taratasy mahafinaritra nalefanao ; raha nanakana anao tsy hanoratra ireo frera fetsifetsy tamin’ny anjaranao, dia voaonitra kosa ianao ankehitriny amin’ny fanoratanao taratasy lava be.

Aoka ianao ho mirana sy maha-te-ho tia mandrakariva, toetra iray an’ny mpanompon’Andriamanitra izany. Mandroso ny fotoana, miha-ela amiko ny fotoana hiverenako eo anivonareo, izay tena fianakaviako. Mihisatra ny fotoana ho an'ny raim-pianakaviana lavitra ireo zanany sy ny andian’ondrikeliny ; hiverina eo aminareo indray àry aho, hatanjaka sy ho salama kokoa, fa tsy toy ny toe-batako tamin’ny fiaingako, na dia mbola tsy tena mody tanteraka aza ny toe-pahasalamako, satria mbola betsaka ny sakafo tsy levoko ka tsy maintsy fidiana ; kanefa tsy manakana ahy tsy hihatsara izany. Koa hody àry aho amin’ny Alatsinainy hariva ho avy izao amin’ny 3 ora sy 20 mn. Handeha fiaran-dalam-by miainga amin’ny 9 ora sy sasany ao Vichy izay mba hamonjy ny fiaran-dalam-by mankany Paris St Germain-des-Fossés.

Efa mihatsara i Masera Antoinette, salama koa ny reniko, efa mba eo ho eo ihany ny fahasalaman’i Jenny, hoderaina noho izany Andriamanitra ; salama vatana, raha mba toy izany koa re ny fahasalaman’ny fanahy, ny fanahy mantsy no manana ny tena fiainana.

Koa ho am-pifaliana tanteraka indray no hahitanay an’i Prado mahantrantsika, ary indrindra moa ireo izay mitoetra ao aminy.

Mba ilazao kely ange azafady Andriamatoa Suchet mba ho tonga eny amin’ny gara, miaraka amin’ny fiarany mba hitondra ireo entakelinay. Tsy maintsy ampandrenesina andro vitsivitsy mialoha izy, mba tsy ho ampitson’ny ahatongavanay vao ho tonga ; tena olona tsara fanahy iny Mompera Suchet iny, ary mety ho izy mihitsy no ho lasa alohantsika any amin’ny Paradisa, angamba mety ho lasa aloha loatra izy eo amin’ny lalan’ny fiainana ara-panahy noho ny amin’ny fiainana ara-nofo.

Manana taratasin’olona maro aho eto ambony latabatra amin’izao fotoana izao, miisa eo amin’ny roapolo eo ho eo farafahakeliny, lazao amin’ireo olona manoratra ireo, fa amin’ny herinandro ambony dia homeko ny valiny am-bava izy ireo.

Misaotra an’i Broche namana malala aho amin’ny taratasy nalefany izay manome ahy ny antsipiriany ny amin’ny kilasiny sy ny amin’ireo olona maro hafa koa izay mahaliana ahy ny aminy. Miangavy anao aho mba haneho amin’i Mompera Jaillet ny fanajako azy ary inoako fa hahay hionona izy amin’ny fahaverezan’ilay ombivavy izay mpanome ronono tsara antsika rehetra. Tsy maintsy mankasitraka an’Andriamanitra isika amin’ireo asa soa rehetra nataony indrindra moa ny amin’ireo biby izay nomeny antsika mba hanampy sy hamelona eo amin’ny filantsika.

Hanome valin-taratasy an’i Farissier namana aho amin’ireo zavatra maro samihafa izay nambarany ahy tao amin’ny taratasiny farany.

Atolotro ho an’i Mompera Dutel ny fanajana, mampamangy any amin'i Mompera Jacquier.

Veloma amin’ny rehetra mandra-piandry ny fotoana izay hanorohako anareo am-pitiavana, mba hiarahantsika miasa ho amin’ny fibebahana sy ny fahamasinantsika.

Arahaba ho an’ireo Masera sy ireo zanatsika rehetra.

Mivavaha ho anay, na marimarina kokoa misaotra amin’ireo vavaka tsara nataonao.

Ilay rahalahinao mikely aina ao amin’i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

Fantatro fa any Roanne i Mompera Berne.

160 (122) Ho an’i Andriamatoa L’Abbé Farissier

Andriamatoa L’Abbé Farissier, Aumônier de la Providence du Prado

Rue Chabrol 75, Lyon Guillotière

                                                    J.M.J.  [Vichy] Androany 6 jolay 1878

Ry rahalahy malala

Mba ilazao kely ange Ramatoa Mioche fa tsy afaka ny ho any Lamothe aho, ary tsy afaka mandao ela ny ato an-trano, ary rahafak’ampitso maraina, Alatsinainy faha-8-n’ny volana Jolay dia hody any amin'ny Prado aho amin’ny fiaran-dalam-by miainga amin’ny 3 ora sy sasany.

Misaotra azy betsaka tokoa aho amin’ny fanasana feno fitiavana avy aminy, kanefa tsy ho afaka ny hanampy azy na amin’inona na amin’inona aho ary manana ny asan’Andriamanitra hotanterahina mialoha ny zavatra rehetra aho ; samy manana ny asany ny tsirairay.

Arahaba ho an’ny rehetra

ary ho aminareo rehetra anie ny tso-dranon’Andriamanitra.

A. Chevrier

161 (123) Ho an'Andriamatoa Abbé Farissier

Ho an'Andriamatoa Abbé Farissier, ao amin'ny "Providence du Prado", Lyon

                                                                                   17 Septembra 1878

Ry rahalahy malala

Tena faly tokoa aho fa voalaminao ny raharaha niaraka tamin-dramatoakely Chapuis. Inoako fa handeha tsara ny zavatra rehetra, ny famangivangiana matetika dia mahatsara kokoa noho ny zavatra sisa rehetra.

Raha ny amin'ilay mpanao trano indray, dia azony atao ny mandalo ao amin'Andriamatoa Jutton mba hametraka ireo ranon-tany, satria efa nifanarahana izany. Efa nifanarahana koa fa hanangana hatreo amin'ny antsasaky ny trano, rindrina atao fefy mirefy 3 metatra ny haavony, ary 50 santimetatra ny sakany, isika. Jereo kely miaraka amin'ny mpandrefy tany ny fetra voatondro sy haka 25 santimetatra avy, ny an'ny mpifanolo-bodirindrina amintsika ary 25 satimetatra avy amin'ny antsika.

Tokony ho ny tompom-pananana anankiroa no hanefa izay rehetra ilaina amin'ny fanaovana rindrina, tsy maintsy atao amin'ny vato izy io, tahaka ireo fefy sisa rehetra manodidina.

Misaotra amin'ireo iraka tontosa tsara nataonao.

Veloma amin'ny rehetra ary mampamangy.

A. Chevrier

Tsy misy valopy. Tsy misy mofo atao fitomboka.

162 (138) Ho an'i Nicolas Delorme

[Ho an’i Nicolas Delorme]

                                                                                                        [1878]

Tena mahasoa ny famaizana ara-batana, kanefa mbola mahasoa lavitra kokoa noho izany ny famaizana ara-panahy, koa tsy maintsy haintsika tsara izany ny mandray zavatra sasany mihatra eo amin'ny fiainantsika am-pandanjalanjana sy am-pahamalinana fatratra ary manaiky ny hafa am-pifaliana sy am-pitiavana mba ho an'ny fahamasinan'ny tena. Tena tiako tokoa ny hahita anareo hanaiky ireo famaizana tena mahamenatra izay mifanohitra amin'ny sitraponareo, ianareo rehetra ireo dia samy mpilatsaka an-tsitrapo sy mahaleo tena avokoa, tsy dia manara-dalana loatra ao amin'ny fiainanareo, dia tokony hampatonga antsika ho masina sy ho mendrika ho an'ny hafa ireo famaizana ampiharintsika amin'ny tenantsika.

Tiako ny handraisanareo am-pahamarinana tsara ho fibebahana ny fanambaranareo izay voarakitra ao amin'ny boky misy tonom-bavakareo : fivavahana maraina, fiaretan-tory, fandinihan-tena ao anatin'ny fotoana fohy, maraina ; tsy tiako ny hivoahanareo tsy nahazo alalana, ataovinareo izay ezaka farany ambony ho amin'ny fanatontosana ireo fanazarana tanterahinareo ; ka mba hahatonga anareo ho mpanara-dalana eo amin'ny fanazarana izay tanterahana ao an-tsekoly.

Raha diso tamin'ny fanazarana iray ianareo na tamin'inona na tamin'inona izany, dia aoka hiampanga ny tenanareo ary mangataha famaizana.

Fa raha ny amin'ny famaizana ara-batana indray dia tsy mamela anareo hanao ireo rehetra notondroinareo aho. Fantatrareo tsara ny fomba nandaozan'i Genon mahantra antsika ; te-hanao zavatra betsaka amin'io karazana famaizana io izy, izany anefa tsy nahazoany alalana, ary na dia teo aza ny ezakay, dia maty noho ny nataony ihany izy.

Koa hitako àry fa tena tafahoatra loatra ny famaizana ataonareo, hahenanareo araka izay efa nanaovako fanamarihana tery ambony izany.

Aoka isika isan'andro hangataka ny fanahin'Andriamanitra mba hitari-dalana sy hitondra antsika ao amin'ny lalana marin'ny fanetren-tena, fibebahana, fahantrana, fitiavana ka hampatonga antsika ho masina.

Fa i Jesoa ilay mpampianatra antsika anie no hitahy ka hampitondra vokatsoa anareo.

A. Chevrier

Ho an'ireo manam-pahefana mpitondra fiangonana

163 (58) Ho an'i Mompera Bruno, Capucin

Ho an'i Mompera Bruno, Capucin

                                                    J.M.J.                                                    

Révérend Père,

Voaraiko fotoana vitsivitsy lasa izay ireo fanomezana alalana avy amin'i Ara Coeli, azoko ampiasaina ve izy ireo ? Tsy namaky tsara ireo an-dalan-tsoratra farany, izay mirakitra fepetra aho ubi fratres.…ary dia nitso-drano lakroa maromaro ho an'ny famelan-keloka avy amin'ny lalan'ny hazo fijaliana. Inona ny hatao ?

Voninahitra ho ahy, ombam-panajana feno sy tanteraka,

ny ho tonga mpanompo mikely aina sy ho rahalahinao ao amin'i Jesoa Kristy.

A. Chevrier

164 (60) Ho an'Andriamatoa Orcel, Vicaire général

[Ho an’Andriamatoa Orcel, Vicaire général]

                                                    J.M.J.                      [24 Febroary 1870]

Ho an'Andriamatoa Vicaire général,

Tonga indraindray mba hitori-teny eto amin'ny paroasikelinay eto Moulin à Vent ireo Mompera Carmes. Mety hahita fomba izy ireo amin'ny fampikofesena, raha toa ka manana fahefana ny amin'izany.

Meteza ianao hanana famoram-po hanome azy ireo fahefana ahazoany manao izany fampikônfesena izany rahatrizay ka hiverina hitsidika anay indray izy ireo ; mety hanampy anay izany, ary hanampy koa ireo olona ao anaty paroasy.

Voninahitra ho ahy, arahim-panajana feno sy tanteraka

ny ho tonga mpanompo tsotra sy feno fanajana anao.

A. Chevrier

au Moulin à Vent, par Vénissieux

165 (524) Taratasin'Atoa Orcel, nadikan'i Mompera Chevrier

[Taratasin’Andriamatoa Orcel, nadikan’i Mompera Chevrier]

                                                                                         [2 Avrily 1873]

Mompera Chevrier hajaina,

Renay fa nisy pretra nanangana ampahibemaso "Tiers-ordre de Franciscains"anankiray ary nanome ny akanjon'io "ordre"io tao amin'ny fiangonana ao Moulin à Vent, tsy nisy fanomezan-dalana avy tamin'ny Evêché. Nalaza be io resaka teo amin'ny manodidina.

Tsy isalasalana fa zava-poana izany rehetra izany eo imason'Andriamanitra sy eo anatrehan'ny lalàna. Voalaza mihitsy aza fa misy ny fanaraha-maso akaiky ny amin'izany, izay zavatra tsy dia inoako loatra.

Tsy te-hanala baraka ilay pretra izay nanao izany fihetsika izany izahay, amin'ny fampahafantarana, fitsinontsinoavina ny zavatra nataony, fa hiangavy anao kosa Mompera mba hanoro hevitra azy tsy hatoky loatra ny tenany sy hanome haja bebe kokoa ny lalàna mifehy ny Eglizy. Ho feno fankasitrahana anao tanteraka izahay, amin'ny fanampiana izay ataonao amin'io raharaha io sy amin-javatra hafa, ry Ray malala ary dia miangavy anao koa izahay hanaiky ny fanehoam-pitiavana feno fanajana avy aminay.

Orcel V.G.

166 (534) Ho an'Atoa… Vicaire général

[Ho an’Atoa… Vicaire général]

                                                    J.M.J.

Andriamatoa Vicaire général,

Manana izahay eto amin'ny paroasinay eto Moulin à Vent (akaikin'ny Venissieux), vehivavy iray mainty fihodirana izay mpanampy ao amin'iray amin'ireo olona tsara fanahy mpiray tanana aminay, eo amin'ny efapolo taona eo izy. Afaka nampianatra azy ny hevitra fototra ny amin'ny fivavahana izahay, no sady mihevitra koa fa azo atao batemy izy.

Mety hanananao ve ny fahamoram-po hanome alalana anay hanolotra azy ny batemy masina mba tsy ho diso anjara an'io sakramenta io ela loatra izy.

Voninahitra ho ahy, ombam-panajana feno Andriamatoa Vicaire général, ny ho tonga mpanompo mpanetry tena sy mpankato anao.

A. Chevrier

au Moulin à Vent

167 (61) Ho an'Atoa Pagnon, Vicaire Général

[Ho an’Atoa Pagnon, Vicaire Général]

                                                    J.M.J.                        [Novembra 1873]

Andriamatoa Vicaire général

Meteza ianao hanana ny fahamoram-po hanome anay ny fahefana mba hanafaka ireo olona rehetra tafalatsaka ao anaty hadisoana, izay miteraka sakana eo amin'ny fombafomba amin'ny fanambadiana ? Na farafahakeliny mba ho an'ny sasan-tsasany ihany aza. Tena feno fankasitrahana anao tanteraka aho ho an'ireo mpanota.

Voninahitra ho ahy ombam-panajana feno ny ho tonga mpanompo feno fanetren-tena sy mikely aina ho anao.

A. Chevrier

Raha tsy mahadiso dia mba saika hanontany izahay raha mba hanana fahasambarana ny handray an'Atoa Ardaine hanampy anay ato amin'ny Prado ary raha afaka manomana efitrano ho azy koa izahay.

168 (62) Ho an'i Mgr Thibaudier, Evêkan'ny Sidonie ao Lyon

Ho an'i Mgr Thibaudier, Evêkan'ny Sidonie ao Lyon

                                                    J.M.J.              Lyon, 8 Novembra 1875

Monseigneur,

Teo amin'ny faramparan'ny volana Mey lasa teo, "Votre Grandeur" dia nanana hatsaram-po nanampy hafatrafatra feno fitiavana tamin'ny fangatahana famindram-po, izay nangatahanay am-panetren-tena tanteraka tamin'ny Papa Ray Masintsika, tombotsoa mba hiara-miaina ao anaty kominiote, eo ambany fifehezana sy ny fitsipika mifehy ny "Tiers-ordre de St François"ary neken'i Léon X. Nanaiky hanome anay ny tso-drano avy amin-dRay i Papa Ray Masina, ary hametraka ny fangatahanay famindram-po any amin'ny "Sacrée Congregation des Evêques et Reguliers".

Mamelà anay Monseigneur, mba hiangavy anao hanohy hatrany ny fiahianao anay eo anilan'ny St Siège, mba hahafahanay miara-miaina ao anaty kominiote, mba hahasoa ny asanay sy ho famonjena ny fanahinay.

Meteza ianao hankasitraka ny arahaba feno fanajana ambony indrindra miaraka amin'izany. Izaho, Monseigneur manaja ny fahambonianao, ilay mpanompo tena manetry tena sy faran'izay mpankato indrindra.

A Chevrier, Ao "Tiers-Ordre de St François"

Aumônier du Prado, ao Lyon.

169 (63) Kopian'ny taratasy nosoratan'i Mgr Thibaudier

Kopian'ny taratasy nosoratan'i Mgr Thibaudier, noho ny fangatahana nataonay tany Rome

                                                                                      9 Novembra 1875

Ry malala Andriamatoa Chevrier,

Fantatrao tsara fa tena nankasitrahin'ireo namana "Diocèsaine"tao Lyon tokoa ireo asa soa maro samihafa notanterahinareo. Efa nasehoko izany tamin'iray amin'ireo fangatahanareo famindram-po tao Saint-Siège. Ambarako mazava tsara sy amim-pitiavana lehibe fa raha mbola tsy miseho aminay ho manana toetoetra tsy mazava sy tsy mafy orina mba handray avy any Rôma ny fanamasinana "Congrégation Religieuse"araka ny fomba fahita eto Frantsa, io fikambanam-pivavahanareo io, na ianareo koa Mgr Arsevêka sy ireo mpikambana ao amin'ny fiadidiany, dia ho faly tokoa aho hanome anareo fahasoavana sy famindram-po mifanaraka amin'ny fangatahana nataonareo, izay miaraka amin'ity, mba ho eken'ny Ray masintsika ny fanolorana izany ho anareo, ary koa ho an'ireo olona izay miara-miaina amim-pitiavana tanteraka aminareo.

Odon, évêque de Sidonie, auxiliaire de Mgr l'Arch.

 

Taratasy ho an’ny Maseran’ny Prado 1859-1879

Ho an’i Masera Marie

 

170 (159) [1] Ho an’i Masera Marie

 

                                                    J.M.J.                                   29 Jona 1869

 

Ry Masera malalako isany, ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika,

 

Misaotra anareo betsaka aho amin'ny vavaka ataonareo, ho an'ny fahasalamako. Inoako fa namaly ny vavakareo Andriamanitra satria efa miha-tsara aho izao. Maniry ny mba ho salama tsara aho, ahafahako mamita ny asa izay nomen'Andriamanitra ahy hatao. Mihatsara aho mba hiasa amin'io asa ara-panahy io ary hanome anareo koa avy eo ny fanahin'i Jesoa Kristy Tompontsika ka ahafahanareo mahavita tena irery ao amin'ny asan'Andriamanitra. Izay ihany ny faniriako. Aoka ho tsorina fa tena mbola lavitra be io fananana ny fanahin'Andriamanitra io, izay tena ilaina mba ahatonga anareo ho ankizivavin'ny Tompo, mainka moa izany hoe : famolahan-tena tanteraka izay angatahin'i Jesoa Kristy Tompontsika amintsika mba ho azy tanteraka ary hanara-dia azy ao amin'ny fitiavana, fanetrentena, fahamoram-panahy ary fahafoizan-tena. Tsy ahadiso anareo tanteraka izany, satria inona moa no hainareo raha tsy hampianarina ianareo izany ? Anjarako ny mampianatra anareo. Koa raha tsy misy famelabelarana ara-panahy isan-kerinandro, ary matetika, dia hitoetra ho olona osa eny foana isika, velombelom-poana araka ny filaza, toy ireo olona eo anivon'izao tontolo izao. Ary raha tsy izaho mihitsy no manome ohatra anareo amin'ny hatsaram-panahy rehetra dia ho tsinontsinona isika eo anatrehan'Andriamanitra. Tsy maintsy mirotsaka miasa mafy isika, ary amin'ny fo ahatonga antsika ho olona masina eo am-panarahana ny dian'i Jesoa Kristy Tompontsika. Mivavàha amin'Andriamanitra mba ahafahako miasa, ho amin'ny fahamasinan'ny tenako sy amin'ny fahamasinan'ny tenanareo koa, satria tena mampalahelo sy mampisento ny ati-fanahiko lalina ny mahita izao toetrantsika izao ; isika izay tokony ho tsotra, hafàna fo, ho be fitiavana ary ho feno fankatoavana, tena mahantra, araka ny fanahin'Andriamanitra. Aoka isika hivavaka satria mila fahasoavana be dia be mba hibebahana ary indrindra koa mila olona iray izay afaka hanao fanentanana masina hitarika antsika eo anatrehan'Andriamanitra isika.

 

Io no tsy maintsy hangatahantsika amin'ny fivavahana ambonin'ny zava-drehetra, fa ny sisa dia tsinontsinona. Fantatro fa misy ao aminareo manana fandavantena tsara, ary tena tapa-kevitra tokoa ny hitia an'i Jesoa Kristy Tompontsika. Mahereza àry ianareo amin'izany fanapahan-kevitra tsara izany ary miasà mba hanana ny famolahan-tena izay fahasoavana voalohany omen'Andriamanitra, ka ahatonga antsika ho hendry sy hanaraka ny lalan'Andriamanitra.

 

Amin'ny manaraka indray. Hitahy anareo anie i Jesoa Kristy Tompontsika ka hanome anareo rehetra ny fiadanany.

 

A. Chevrier

 

171 (160) [2] Ho an’i Masera Marie

 

                                                                                                            [1870]

 

Ry zanako malala,

 

Vitao mialoha ny torohevitra foana ny andraikitra.

 

Raha ny momba ny fitokanana samirery dia tsy maintsy atao izay ahitana izany ao am-pò, eny fa na eo anivon’izao tontolo izao aza.

 

Ny tena fiomànana tsara amin’ny famotsorana ao amin’ny kônfesy dia ny fitiavana an’Andriamanitra sy ny fanetren-tena.

 

Rarao tsy hifady hanina i Masera Claire ary aza avela hiasa be loatra izy.

 

Ho aminareo anie ny fitiavana.

 

A. Chevrier

 

172 (161) [3] Ho an’i Masera Marie

 

                                                                                                            [1874]

 

Ry zanako malala

 

Ekeo izay angatahin’i Cécile.

 

Tena mila famindram-po be izy mba hahafahany mitoetra.

 

Karakarao am-pitiavana sy feno hatsarampo izy amin'izay mantsy rehefa handeha, dia tsy hitahiry afa-tsy ireo fahatsiarovana tsara ny aminareo ka ho afaka ny hiverina indray any aoriana any.

 

Alefaso mody i Marie lavabenao satria efa nifanarahana tamin’ny ray aman-dreniny izany ; hitondra vehivavy iray hafa ho anareo izahay amin’ity herinandro ity.

 

Hitso-drano sy hanampy anao anie Andriamanitra.

 

A. Chevrier

 

173 (162) [4] Ho an’i Masera Marie

 

                                                                                                            [1875]

 

Nandositra niala tao an-trano i Masera Philomène tsy te-hanao ny anjara raharaha sy hizaka ireo fandrarana madinidinika ataon’i Masera Antoinette, na dia efa nilazako aza izy mba hanana faharetana mandra-pahatongan’ny kôminio voalohany koa amin’izay vao ho hitako eo izay hatao.

 

Koa ianao àry izany dia tsy tokony hiasa saina ny aminy mihitsy na dia kely akory aza ary karakarao toy ireny vahiny mandalo ireny izy, satria nandeha fotsiny tamin’izao tany Limonest tsy nisy fahazoan-dàlana akory na avy amiko na avy amin’i Masera Thérèse izy.

 

Hitahy anao anie Andriamanitra.

 

Tsy manana olon-kafa izao izahay hanampy an’i Masera Antoinette.

 

A. Chevrier

 

174 (163) [5] Ho an’i Masera Marie

 

                                                                                                            [1877]

 

Ry zanako malala

 

Tsy maintsy miaina miray fo tanteraka amin’i Jesoa Kristy Tompontsika ao amin’ny Sakramentany masina ianao fa eo no ahitana fiadanana, fifaliana, fahafaham-po. Ataovy tsara daholo ny asanao rehetra mba hahita sitraka amin’ilay Tompontsika izay nientanim-pitiavana ka naniry hiara-mitoetra lalandava eo anivon-tsika ianao.

 

Eritrereto hoe manana fanahin’olona vitsivitsy izay tsy maintsy hampiainana indray ny amin’i Jesoa Kristy Tompontsika ao anatiny ianao amin’ny alalan’ny fahasoavana ary hametrahana ao aminy indray ilay endrik’Andriamanitra izay voakosoka. Koa misikinà herim-po mba hahatontosanao tsara ny andraikitrao.

 

Mahereza, matokia, mahità fitiavana ao amin’i Jesoa Kristy izay Mpampianatra antsika, mpanafaka antsika ary mpampiray ny fontsika.

 

Mitso-drano sy mivavaka ho anao aho.

 

A. Chevrier

 

175 (164) [6] Ho an’i Masera Marie

 

Ho an’i Marie Maseranay ao Saint André

 

                                                    J.M.J.                                   [Avrily 1877]

 

Voaraiko tamin-kafaliana tokoa ny taratasikely nalefanao izay misy ireo voninkazo sy eritreritra ara-panahy avy aminao. Enga anie ilay Mpampianatra tsara, ilay Andriamanitra mpikarakara zaridaina mba hikolokolo ka hampitombo ao aminao ireo voan'ny hatsaram-panahy, na tamin’ny alalan’ny Batemy izany, na tamin’ny kôminio voalohany. Tondraho isan’andro ireo voninkazo ara-panahy ireo amin’ny alalan’ny ranom-bavaka sy vavaka tsotra dia hitombo amin’ny fitiavan’i Jesoa Kristy Tompontsika ianao ary dia ho tonga zaridainan’Andriamanitra marina tokoa. Aza avela haniry ka hitombo ireo ahi-dratsy, ongoty izy ireny ary amboleo voninkazo tsara hafa ho solony.

 

Koa mahereza ary mahareta. Mivavaha ho ahy, mivavaka ho anao koa aho ary mangataka amin’Andriamanitra mba hanomezany anao ny fiadanany sy ny fitiavany.

 

Mitso-drano anao aho. Aoka ho hendry lalandava.

 

A. Chevrier

 

176 (165) [7] Ho an’i Masera Marie

 

                                                                              [Rome Marsa-jona 1877]

 

Efa ho tapitra ihany ity ny taratasiko nefa tsy mbola misy zavatra na dia kely akory aza nambarako an’ireo Masera malalako ao Limonest sy ireo ankizivavikeliko izay hanao ny kôminio voalohany. Ambarao azy fa manao veloma madinidinika azy rehetra ireo aho ary miarahaba azy ireo ao am-pon’ilay Andriamanitra tsara ; fa na lavitra na akaiky dia miombona aminareo rehetra aho mba hivavaka ho anareo ary mangataka fiarovana ao amin’ny vavakareo aho.

 

Indro andefasako ravin’oliva avy amin’ny sampan-kazoko ianareo ary aoka io ravin’oliva avy any Rôma io hitondra fiadanan’Andriamanitra ho anareo, hafaliana, fanantenana toy ilay voromailala tamin’ny andron’i Noe fahiny.

 

Tsy dia tsara loatra ny fahasalamanareo nefa moa anjaran’ny vatana ny mijaly ; fa isika no tsy maintsy mifanampy tsara mba hahay hitondra fijaliana ka hahatonga azy ho mendrika, ho loharanom-pahasoavana amin’ny alalan’ny faharetana sy fitiavana ao amintsika ; enga anie Andriamanitra hanampy anareo rehetra ary hanala alahelo anareo amin’ny andraikitra sy fahoriana manjo anareo amin’ireo fijaliana isan-karazany. Fantatrareo tsara moa fa ny faharetana mangirifiry eto an-tany no ahazoantsika voninahi-dehibe any an-danitra.

 

Mangataka fiarovana ao amin’ny vavakareo aho mba hanao ny sitrapon’Andriamanitra mandrakariva amin’ny zavatra rehetra, ary IZY anie hanome ahy ny Fanahiny. Antsoy hirotsaka amintsika ny tso-dranon’ny lanitra, miantso azy ho aminareo aho, izaho izay mikely aina ho anareo sy mpanompo sambatra ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

 

A. Chevrier

 

177 [166] [8] Ho an’i Masera Marie

 

                                                                                                            [1878]

 

Ry Masera Marie Malala,

 

Lazao izany olona izany mba ho tonga sy hipetraka andro vitsivitsy aty an-trano ary dia ho hitantsika eo raha mendrika hiara-monina amintsika ato an-trano izy. Miresaha amin’ny Atoa Curé mba hahazoanao filazalazana momba azy, ny fitiavany vavaka, ny toetoetrany ary ny fahasalamany.

 

Indro vola 200 francs ho an’izay mety ho lanianao.

 

Ilazao Ramatoakely Rampignon mba ho avy amin’ny Alakamisy hanala fanadinana momba ny rôzery, ny lalan’ny hazo fijaliana ary ny didin’Andriamanitra. Lazao i F. Xavier anabaviko fa ho azy no hanolorana ny lamesa rahampitso.

 

Veloma.

 

A. Chevrier

 

Ho an’i Masera Véronique

 

178 (228) [1] Masera Véronique

 

Ho an'i Masera Véronique

 

                                                                                                    [Mai 1870]

 

Ry Zanaka malala

 

Hitanao izao fa mizara roa tsara ianareo ary efa fantatrao izay nambaran’i Jesoa Kristy Tompontsika : izay zarazarain'ny tsi-fitovian-kevitra sy anjakan'ny ady dia ho rava.

 

Koa tsy maintsy esorina ao amintsika ireo saina mpanohitra, izay tsy manao afa-tsy mandrava izay ao an-trano ireo, satria efa namehy ny entany i Masera Françoise mba handeha, tsy maintsy mandray fanapahan-kevitra izy amin’izany

 

satria tsy misy dikany izany toetra feno fisalasalana izany sady manimba ny hafa koa.

 

Momba ireo tsy mba miramirana indraindray, jereo hoe miandany amin’iza izy ireo. Raha miandany amin’ny ilany ratsy, dia aoka ho hentitra ianao na ianao hampilefitra azy ireo, na hampandeha azy – afa-tsy ireo izay miseho ho tsara fanahy amin’ny sasany.

 

Raha miverina i Masera Augustine dia asaivo manonitra ireo teniteny foana tsy malina sy lainga izay nolazainy tamin’izy tonga tato amin'ny Prado taorian’ny fotoana nanendrena anao -nilaza izy fa hoe mahalala zavatra-. Asaivo ataony ampahibemaso ny fivalozany.

 

Mivavaha mafy. Aza manao asa fivalozana hafa ankoatra ny fanao andavanandro ianao, ary dia matokia ny famindrampon’Andriamanitra. Mandeha tsara ny sisa rehetra.

 

179 (229) [2] Masera Véronique

 

Tsy hentitra fa moramoraina loatra i Masera Véronique eo amin’ny fampahatsiarovan-tena ireo rahavaviny.

 

Tsy dia mailo loatra izy eo amin’ny fanaraha-maso sy fijerena ny zava-drehetra.

 

Maro ny asa atao ho fanaovan-tsoa.

 

Toy ny mandray ny Tombotsoan’Andriamanitra ny fandraisana indray sy ny fandravana ny fahotan’ny tena sy ny fahotan’ny hafa.

 

180 (230) [3] Masera Véronique

 

Masera Véronique

 

                                                                                                            [1872]

 

Ry zanako malala

 

Raiso avy amin'ilay Mpampianatra tsara ny fahasoavana izay ilainao amin'ny alalan'ny fibebahana.

 

Tsy maintsy mandà ny tenantsika isika mba ho olona afaka, ka hanatona an'Andriamanitra ; tsy afaka misondrotra ho ambony isika satria be loatra ny zavatra mikasika ny tenantsika. Avoahy ao aminao izay rehetra mitambesatra mba ho maivamaivana ianao. Aza avela hifady hanina i Marie Rampignon.

 

Mahereza, aoka isika hiasa hanamasin-tena mba ahafahantsika manome voninahitra bebe kokoa an'i Jesoa Kristy Tompontsika.

 

Salama tsara ireo ankizy, soa ihany. Isaorana anie Andriamanitra.

 

A. Chevrier

 

181 (231) [4] Masera Véronique

 

Ho an'i Veronique Maseranay ao amin'ny Prado

 

                                                    J.M.J.                                   30 Jona 1873

 

Ho anao Masera Veronique

 

Tsy misy zavatra hafa angatahiko amin'i Jesoa Kristy Tompotsika ho anao sy ho an'ny rehetra ao an-trano afa-tsy ny sinto-maherin'ny Fanahy Masina, enti-manao tsara ny katesizy, ny firaiketam-po amim-pahantrana miaraka amin'ny fitiavan'Andriamanitra. Raha afaka mivoatra amin'ny fahatsapana an'io sinto-mahery io sy amin'ny fitiavana an'i Jesoa Kristy Tompontsika isika, dia ho azontsika ny zavatra rehetra.

 

Mampalahelo ny mahita an'ireny olona izay tsy mikatsaka afa-tsy ny zavatra eto ivelany ireny ka tsy misy ifandraisany amin'izay zavatra tsy maintsy hanokanantsika tena tanteraka. Moa tsy io tokana io ihany no antony mahatonga antsika eto ? Mahafantatra an'i Jesoa Kristy sy ny Rainy ary mampahafantatra izany ny hafa ; moa ve tsy mahafinaritra izany ary moa koa ve isika tsy manana anton-javatra amin'izay fotoana izay hampiasana ny fiainantsika iray manontolo ka tsy mila mandeha any an-kafa intsony hikaroka izay hampiasantsika ny saintsika. Noho izany no hilazako fa ny faniriako lalina dia ny mba hanana Frera sy Masera katesista. Efa miezaka manao io asa io aho amin’ny fo feno hafaliana sy feno hasambarana ; mahay miresaka momba an'Andriamanitra ary koa mampahafantatra azy, amin'ireo mahantra sy tsy mahalala, izany no hiompanan'ny fiainana sy ny fitiavantsika.

 

Koa miezaha miasa amin’izay, ry Masera havako, mba hahatratra io tanjona efa natokana ho antsika io, fa ny sisa dia tsinontsinona ihany. Raha mba afaka mametraka ao aminareo io sinton’Andriamanitra io aho, dia ho tanteraka ny faniriako. Tsy manana hatsarany manokana ve izany, ary tsy ampy hamonoantsika ny fiainantsika manontolo ve izy io. Ka tsy mila mandeha mitady any an-kafa hamoana ny saintsika ? Aza mikatsaka ny hampibebaka ny hafa na hanova ny toetran’olona na hanavao ny fihetsika ananany, fandanian’andro izany satria lalana sarotra arahina, ka mahalana no tonga any amin’ny farany. Fa hiezaka kosa isika hametraka ao amintsika ny fitiavan’ny Tompo, ny sintona mitarika antsika hiasa amin’ny zavatra kendrentsika ; ny tena mahafaly ahy ao aminao dia io sintona io izay napetrak'ilay Mpampianatra tsara ao aminao. Andao àry isika hiara-hizotra amin'io tanjona io ka hibanjina azy ho toy ny zava-dehibe sy sarobidy ary dia hitso-drano antsika Andriamanitra.

 

Aza misahiran-tsaina be loatra ianao, amin'izay mety ho tsy fifanarahan-kevitra madinidinika ; ny fitiavan'Andriamanitra Raintsika anie hanampy sy hampitony anao ; mijoroa hatrany mandresy lahatra ireo adiady madinika ireo ary mandehàna, raha misy mpandeha mijanona foana eo amin'ny vato rehetra na tsilo izay sendra azy eny an-dalana, dia tsy ho tonga any amin'ny tanjony mihitsy izy, toy izany koa isika, aoka hanana tanjona mazava isika, hiroso isika hanatona io tanjona io, andao isika, na inona na inona zava-miseho, amin'izay dia ho tena mpianatra sy mpanompon'Andriamanitra marina isika. Jereonareo i Jesoa Kristy Tompontsika, moa va tsy nizotra nanohy ny lalany foana izy na dia teo aza ireo Farisiana, sy ireo Apôstôly nanembantsembana azy teny matetika. Ary ho amin'izany koa ny fanapahan-kevitro ao aoriana ny handeha, ny handroso hanohy ny dia, ny hampianatra katesizy. Izay tapakevitra aoka mba hiaraka aminay fa ny tsy tapakevitra kosa, aoka izy hijanona eny an-dalana.

 

Mahereza àry, ry zanaka mahantra.

 

Hivavaka isika ary hizotra ho any amin'ny tanjona, amin'ny fontsika rehetra, ary dia tsy handao antsika Andriamanitra.

 

Mivavaha ho ahy ary ataovy araka izay efa nambarako anao ny zavatra rehetra.

 

Hitso-drano anao anie Jesoa !

 

Ny Rainao.

 

A. Chevrier

 

182 (232) [5] Ho an’i Masera Véronique

 

                                                    J.M.J.                                              [1873]

 

Ry zanaka malala

 

Mbola afaka mijanona mandritra ny herinandro manontolo ianao ary manararaotra ny fanasàna izay nataon’i Jesoa Kristy Tompontsika tamin’ireo Apôstôly. Avia misindà kely miala sasatra.

 

Enga anie ka hiha-matanjaka ao amin’ny fialan-tsasatry ny Tompo ny fanahinao sy ny vatanao.

 

Mitso-drano anao aho.

 

A. Chevrier

 

183 (233) [6] Ho an’i Masera Véronique

 

Ho an’i Véronique Maseranay ao amin'ny Prado Lyon

 

                                                                                              [St Fons 1874]

 

Ry zanaka malala

 

Ampiaraho amin’ny taratasy izay alefako ho anao ny anarana sy ny adiresin’ny marary izay mila io fanavaozana io. Raha ho avy ianareo rahampitso ka alohan’ny amin’ny 6 ora hariva dia mbola any an-tendrombohitra fitokanako aho.

 

Azonareo atao ny mikorana eo amin’ireo saha izay mifanakaiky amin’ny misy ahy ary dia ho avy ao aho hijery anareo ; tsy mamela na iza na iza ho tonga ao anatin’ny fotoana fitokanako samirery aho.

 

Raha aoriana ny amin’ny 6 ora hariva moa ianareo no tonga dia efa ato St Fons aho.

 

Hitahy anao anie Jesoa.

 

A. Chevrier

 

184 (234) [7] Ho an’i Masera Véronique

 

                                                                                           [Limonest 1875]

 

Ry zanako malala

 

Tsy manana eritreritra handray io masera avy any Condrieux io aho raha miverina aty amin'ny Prado izy, azonao atao ny milaza aminy alalako mba hitady trano hafa izy hivantanana ; -Eléonore dia tena mbola hita tokoa fa tena mbola tanora fo sy saina,

 

mila fitsaboana maharitra izy ary mety ho sarotra ny hanasitranana azy tanteraka,

 

aoka tsy hanakivy azy ianao fa lazao azy tsara ny kilemany ary ataovy izay hanekeny ny fanasaziana sy fanitsiana azy.

 

Tohino koa i Masera Louise,

 

fa tsapako manko fa toa mbola manao sain-jaza foana izy ary mila fitantanana mafy sy hentitra ;

 

teneno mafy i Masera Claire mba hampatsiaro tena azy amin’ny hadisoana ataony ao am-pianarana

 

ary aza tsitsiana mihitsy izy.

 

Mahereza, asandrato ny fonao ry zanako malala, aoka tsy ahaketraka anao ny fahalemena sy fahosan’ny hafa, – aoka kosa isika hiasa tahaka ny miaramila matanjaka vonon-kiady ary hiezaka koa indrindra indrindra hanao ny soa mety vitantsika ; – betsaka ny asa tokony hataontsika nefa antenaiko, miaraka amin’ny fahasoavan’Andriamanitra fa ho tontosaintsika hatramin'ny farany izany satria manao ny asan’Andriamanitra isika ary efa be loatra ny fitiavana nasehon’Andriamanitra tamintsika hatramin’izao, ka tsy afaka hamela antsika izy.

 

Hitso-drano anao anie i Jesoa.

 

A. Chevrier

 

185 (235) [8] Ho an’i Masera Véronique

 

Ho an’i Véronique Maseranay ao amin’i Saint André Limonest

 

                                                                                                   [Jona 1876]

 

Ry zanako malala indrindra

 

Ataovy tsara ny laretiretinao fa tombotsoa ho an’ny vatana sy ny fanahinao ny fanaovana izany. Misaora an’Andriamanitra mba hanomezany anao fialan-tsasatra kely hampahery izay rehetra ao aminao.

 

Aza mikobona mangina amin’izay mety ho alahelonao ianao, raha tahirizina ao am-po mantsy izy ireny dia hitombo ary dia manjary hankarary fanahy fotsiny.

 

Hivavaka ho anao aho mba hitomboanao ao amin’ny fitiavan’Andriamanitra sy hahazoanao hery amin’ny fanaovan-tsoa, ary dia ho tena katekista marina ianao.

 

Aza dia be fanahiana fa apetraho eo an-tongotr’Andriamanitra izany.

 

Mivavaha ho ahy.

 

Izaho koa mivavaka ho anao.

 

A. Chevrier

 

186 (236) [9] Ho an’i Masera Véronique

 

Ho an’i Véronique Maseranay ao amin'ny Prado

 

                                                    J.M.J.                  [Vichy, Aogositra 1876]

 

Ry Masera malala isany

 

Inoako fa mbola avelan’Andriamanitra hody eo anivon’ny fianakaviako aho ato ho ato, fa efa ela loatra izay nandehanako taty ivelany izay ; efa azo lazaina fa tsaratsara ihany aho na dia tsy tena matanjaka loatra aza ; manantena ny hahita anareo hendry sy salama tsara aho.

 

Reko tamin’i Mompera Berne ny vaovao mikasika anareo sy ireo zanantsika, fa aoriana kely kosa dia izaho mihitsy no hahita ny fandehan-javatra rehetra ary hanomboka tsikelikely ny asako, raha tsy ny asa rehetra dia ny ampahany ihany aloha.

 

Ampitao amin’ireo Masera rehetra na lehibe, na kely, na vaovao, na tranainy, ny fiarahabako.

 

Maniry ny hahita anareo rehetra ho tena hendry feno hafanam-pò aho, ary dia ho afaka hiara- hankalaza ny fiakaran’i Masina Maria (Assomption) isika rehetra mandra-piandry ilay fiaraha-mankalaza izany any an-danitra.

 

Ho aminareo anie ny fiadanan’Andriamanitra.

 

A. Chevrier

 

187 (237) [10] Ho an’i Masera Véronique

 

Ho an’i Masera Véronique ao amin'ny Prado

 

                                                                            [Limonest, 7 Marsa 1877]

 

Ry zanako malala indrindra

 

Aza dia mitaraina mialoha ianao fa Andriamanitra no hihevitra mialoha ny amin’izay ilaina rehetra satria raha misy zavatra tian’Andriamanitra araka ny sitrapony, dia hainy tsara ny manao izay rehetra hahatò sy hahatsara izany ; fa ianao kosa tohizo ny fikarakaranao ny trano ; mba hitanao moa fa ny olona rehetra dia samy mila tanana hitantana sy hitari-dalana, mila maso hanaraka sy hiambina izay ataony, ka tsy hamela ireo tovovavy ireo ahazo fahazaran-dratsy ; zaza saina loatra i Masera Louise ka tsy maintsy esorina aminy ny fitondrana ireo zaza ireo, ka omena anjara asa iray izay ahatonga azy eo ambany fahefan’olon-kafa fa tsy tompon’andraikitra voalohany ; tokony hatao haingana mihitsy izany. Raha tsy mila an’i Masera Thérèse i Masera Madeleine araka izao fombany izao, dia ianareo mihitsy no aoka hanofana azy handeha sy hitsidika marary, na koa ametraho fitokisana ny aminy i Masera Hyacinthe mba hiara-mandeha mamangy marary izy sy Masera Thérèse. Tsy dia tiako loatra ny olona tsy lany varotra ka mampanjakazaka ny sitrapony, manana antony manokana tsy andefasana an’i Masera Marie-Thérèse hiaraka amin’i Masera Madeleine aho, fa raha tsy izany dia ratsiratsy kokoa nohon’ny nataon’i Masera Louise ny hataony. Tsy nobeazina na tamin’ny inona, na tamin’ny inona ary tsy manana ny fanahin’Andriamanitra ny olona eto amin’ity izao tontolo izao ity. Akory ny habetsahan’ny asantsika izay ho tanterahana mba hametrahana ny fanahin’Andriamanitra ao an-tsain’ireny olona ireny… Ho todintsika hatramin’ny farany ve izany ?

 

Mivavaha anaka, matoa aho mihataka kely dia noho izany antony izany. Antenaiko marina fa hiantra sy hamindra fo amintsika Andriamanitra ka mba hahazo mpanampy aho amin’ireto pretra tanora efa-dahy ireto, mba hanao ny asan’Andriamanitra.

 

Aoka ianareo hanao asa tsara amin’ny fanaovan-tsoa, izany no sitrapon’Andriamanitra dia ny hiasantsika ho famonjena ny namana ; aoka ataontsika amin’ny fontsika manontolo izany. Aoka isika hivavaka tsara tokoa ho amin’izany ary aza atao tsinontsinona ny fanaovana vavaka maharitra, ary angataho tsara isan’andro ho anareo, ho ahy, ary ho an’ny hafa koa ny fanahin’Andriamanitra.

 

Veloma ao amin’Andriamanitra, ry zanako malala.

 

Amin’ny Zoma hariva mihaona.

 

Hitso-drano anao anie Jesoa.

 

A. Chevrier

 

188 (238) [11] Ho an’i Masera Véronique

 

                                                    J.M.J.                  [Rome, 16 Avrily 1877]

 

Ho anao Masera Véronique

 

Tamin-kafaliana lehibe tokoa no nandraisako ny vaovao nalefanao tamiko mikasika ny Kôminôten’ny Maseran'ny Prado. Na any Rome na any Lyon, dia miray fo aminareo sy mahatsiaro anareo mandrakariva aho ary azo lazaina mihitsy aza fa arakaraka ny mampifanalavitra antsika no hahatsiarovako anareo bebe kokoa.

 

Tohizo foana ny fanaovanareo ny katesizinao kely isak'alakamisy sy alahady, izany no iraka iombonantsika, ary tsy ho afa-po aho raha tsy efa mahita ireo Masera sy Frera rehetra namako manao tsara ny katesizy amin'ireo ankizy sy ireo mahantra,, fa izany mantsy no iraka iombonantsika. Raha mampianatra ny hafa hitia sy hahafantatra an'Andriamanitra isika, vao azo lazaina fa nahavita ny andraikitra nomena antsika. Indrisy fa mbola lavitra ny fanatanterahantsika izany asa tsara nanirahan'ny Tompo antsika izany isika, ary tsy araka ny tokony ho izy ny fanaovantsika azy.

 

Miezaha àry isika hampivoatra ny fomba enti-mampianatra ny hafa mba ho tia an’Andriamanitra sy hahafantatra azy, koa amin'izany dia hiezahintsika amin'ny alalan'ny fivavahana sy ny fianarana hahafantatra ary ho tia Azy izany.

 

Hiara-hiasa amin'ireo pretra tanora ato amintsika izahay aty mba hampianatra azy ireo hahazo tsara ny fampianarana katesizy, ny Rôzery, ny lalan'ny hazofijaliana, ny Sorona Masina. Raha mba misy fantatsika na dia ny iray amin'ireo fotsiny ihany aza dia efa afaka ny hanao asa soa betsaka isika. Tena mila vavaka isika, izaho aloha dia tena mahatsapa fa mila an'izany tokoa, koa aza matahotra velively ny mivavaka ho anay, indrindra moa fa ho an'ny tenako manokana. Tsy tonga eto aho mba hitady fankasitrahana na hanao lalàm-panorenana, fa tonga kosa hametraka, araka izay azo atao ao am-pontsika ny fanahin'i Jesoa Kristy. Rehefa manana ny fanahin'Andriamanitra isika dia handeha tsara ny fiainana manontolo. Raha ananantsika ny fanahin'Andriamanitra dia tsy ho foana ny fankasitrahana antsika, fa raha tsy manana ny fanahin'Andriamanitra kosa isika, dia inona moa no antony ilantsika ireny fankasitrahana ireny ? Tsy misy ilàna azy fa zary henatra sy fanamelohana antsika aza izany. Hangatahintsika àry aloha ny fanahin'Andriamanitra fa Izy no hampita amintsika ny fitiavany, indrindra moa ny fanetrentena, ny fahalemem-panahy, ary ny zotom-po, dia handeha tsara ny zavatra rehetra, fa raha tsy izany kosa dia ho tsinontsinona isika sy tsy hahavita na inona na inona mihitsy aza. Io fanahin’Andriamanitra io tokoa, eny izy io, no angataho hatrany, angataho isan’andro vaky, aza mety mitsahatra ny mangataka azy io isika, fa raha tsy izany dia zary tsinontsinona isika ary tsy hahavita na inona na inona. Izay no famporisihana hataoko ho anareo rehetra, na lahy na vavy. Miezaha isika hahazo fanahin’Andriamanitra, dia handeha tsara ny zavatra rehetra.

 

Inona no antony mahatonga ireo fahoriana madinidinika, fo mora sarotin-javatra, fialonana, haratsiam-panahy mihitsy aza sy toetra manamaivan-javatra atao izay misy eo anivontsika rehetra. Satria tsy eo amintsika ny fanahin'Andriamanitra. Raha azontsika ny fanahin'Andriamanitra dia hisy ny firaisana ara-panahy, fiantrana, fitiavana, zotom-po ary fahafoizantena eo amintsika. Hangataho io fanahin'Andriamanitra io, ary ny tsirairay ao aminareo hangataka ho an'ny rehetra. Ataovy tsara isan'andro am-pinoana sy amim-panetrentena ny vavaka fitalahoana amin’ny Fanahy Masina mba hahatongavan’izany fanahin'Andriamanitra izany ao amintsika.

 

Ampitao amin'ireo Masera tranainy rehetra ny fiarahabako ary enga anie izy ireo mba hiroborobo amin'ny firaiketam-po, fivavahana, fitiavana an'Andriamanitra sy fanehoana ny oha-pitondrantena tsara eo amin'ny fiainana. Ho tontosa tsara anie ny asanareo, ho tsara rafitra anie ny vavakareo, ary mba hisy firaisana am-panahy, fitiavan'Andriamanitra, fahanginana, fifanarahana anie ao aminareo, ka mba tsy ho mpirahavavy anarana fotsiny, fa tena mpirahavavy iray tampo tokoa amin'ny alalan'ny fanehoana ny fahadiovam-pitondrantena mafy orina.

 

Mamporisika ireo Masera tanora aho ny amin'ny fivavahana, fahanginana, fanetrentena, fahavononana hanaiky ireo Masera tranainy, indrindra moa fa ireo izay natao hiandraikitra azy ireo eo amin'ny asany ary hahatsiaro matetika ny hatsaran'ny antso nomena dia ny hampianatra ny hafa hitia sy hahafantatra an'Andriamanitra ary ho amin'izany dia tsy maintsy manana fo sy fanahy tafaray tanteraka amin'i Jesoa Kristy Tompo isika, fa ireo izay tsy miray Aminy kosa dia tsy hahavita na inona na inona. Raha tsy misy ahy dia tsy afaka ny hanao na inona na inona ianareo, hoy i Jesoa Kristy, koa raha te-hanao zavatra izany isika dia tsy maintsy miray amin'i Jesoa Kristy mpampianatra antsika.

 

Miangavy an'i Masera Véronique aho mba hikarakara tsara ireo Masera rehetra ireo (ara-batana, ara-panahy), mba hanohina raha misy ny zavatra tsy mety, satria tsy maintsy atao ny manohina ; satria isika tsy mifanohina ka dia mitombo be ny kilema, ary dia ny kilema indray avy eo no manimba ny sahan'ny Rain'ny mpianakavy..

 

Tsy maintsy lazaina amim-pahatsorana isan-kariva ny hadisoana natao, mifanohina ary dia faly rehefa notohinin'ny sasany ka afaka miova tsikelikely hiala amin'ny kilema, ary hahita sitraka eo imason'Andriamanitra, ka hanasoa ny mpiara-belona

 

Faly tokoa aho nandre fa efa tsara ireo marary ao aminareo.

 

Mivavaka ho anareo aho mba hanomezan'Andriamanitra anareo mandrakariva fahasalamana ara-batana sy ara-panahy, raha ny amiko dia salama tsara aho, izaho aty aloha dia tsy miaritra ny mafy loatra toy ny tao amin'ny Prado, mandritra ny tontolo andro, ary mizotra ara-dalàna ny fiainanay. Maniry aho, raha izany no sitrapon'Andriamanitra, ny hanangona hery sy tanjaka ara-pahasalamana aty Rome, mba hiverenako indray eo anivonareo salama tsara, ka ho afaka ny handray katesizy sy hanao fanazarana ara-pinoana, ilaina mba hahatonga antsika rehetra ho tena mpianatr'i Jesoa Kristy marina.

 

Manao veloma an'i Masera Thérèse aho, ary mivavaka amin'Andriamanitra ho azy mba hiveranan'ny fahasalamany ka mba ho farmasianina tsara ao amin'ny Prado izy.

 

Miarahaba sy manao veloma an'i Masera Claire mba hikarakarany ireo ankizivavintsika ka mba ho vita tsara ny fanaovana kôminiô voalohany ho azy rehetra.

 

Ho an'i Masera Dominique, mba hanana faharetana izy eo anivon'ireo asany ka hanome araka izay takian'ny tsirairay aminy.

 

Ho an'i Masera Antoinette sy Masera Françoise, mba ahaizan'izy ireo mifehy tena eo amin'ny asa mafy ataon'izy ireo, ka hitahirizana ny fahalemem-panahy sy faharetana.

 

Ho an'i Masera Elizabeth, ny fankaherezana sy ny fanetrentena eo am-piakarana ny tohatra.

 

Ho an'i Masera Hyacinthe, mba hahitany ao amin'ny Sakramenta Masina izay alehany ny amin'ny fitiavana an'Andriamanitra sy ny fiezahana ho tia ny hafa.

 

Ho an'i Masera Agnès, ny fahanginana, ny fahamalinana, ny fahaiza-mitoetra irery.

 

Ho an'i Masera Louise, mba hitomboany ary tsy hatoky tena be loatra izy.

 

Ho an'i Masera Gabriel, mba hitomboany amin'ny fahamatorana sy fahatokiana an'Andriamanitra ka hihamatanjaka izy ao amin'ny fitiavana an'i Jesoa Kristy. Miarahaba ny reniny sy ny anadahiny aho.

 

Sœur Stanislas, enga anie hitombo izy ary hihetsika kely handroahana ny aretina.

 

Ho an'i Masera Marie-Bernard, fahasalamana, fanetrentena, fanekena ny sitrapon'Andriamanitra amin'ny zavatra rehetra.

 

Ho an'i Masera Marie-Thérèse, fandavàna ny fianakaviana sy izao tontolo izao, ary toe-panahy tia vavaka. Ho an-dramatoakely Claudine, faharetana eo amin'ny aretiny. Mety hahita fahamendrehana isika ao am-pijaliana.

 

Ilay Tompo tsara anie no hitahy anareo rehetra.

 

Mivavaka ho anareo aho, mivavàha ho ahy koa.

 

A. Chevrier

 

189 (239) [12] Ho an’i Masera Véronique

 

Ho an'i Masera Véronique ao amin'ny "Providence du Prado",

 

Rue Dumoulin 14, Lyon-Guillotière-Rhône-France

 

                                                                                        [Rome, Mey 1877]

 

Ry zanaka malala

 

Tsy maintsy miala sasatra aorian'ny asa natao ary ataovy izay hisian'izany fialan-tsasatra izany ho an'ny rehetra, ho anao koa, aza kivy, fantatro tsara mihoatra ny hafa hoe toy inona izany fahasarotan'ny manao ny asan'Andriamanitra izany, ary tsy mbola misy fotoana sahala amin'izao nahatsapako fa tsy maintsy masina raha hanao zavatra. Mivavaha mba ahatonga ahy ho masina, ka hahafeno fanahy masina ato amiko. Tena mila izany fanahin'Andriamanitra izany tokoa aho, ary ianareo rehetra koa. Manàna hevitra iray lehibe sy marina ny amin'ny antsoavo tsara indrindra avy amin'Andriamanitra ho anareo, tsy maintsy manome finoana ho an'ny hafa isika sy mampita amin'izy ireo tsikelikely ny fitiavan'Andriamanitra. Tena tsara izany, ary tsy misy na inona na inona mety hanakana antsika ao amin'io lalana io, anio ao amin'ny Evanjely, Jesoa Kristy Tompontsika milaza hoe : "Izaho no mpiandry tsara, ary manome ny aiko ho an'ny zanak'ondriko aho "raha tsy hanome ny aintsika indray maka isika, dia aoka hanome sombintsombiny amin'izany aina izany isan'andro ka dia ho tonga endrik'ilay tena mpiandry tsara.

 

Tena tsara ny nataonao tamin'ny nandefasanao an'i Masera Gabriel ho any amin'ny reniny, rehefa ny fitiavana no mangataka, dia tsy maintsy ekena foana izany. Ampitao amin'io reny malala io ny velomako ary aoka izy tsy ho kivy ny amin'ireo zanany lahy, salama tsara izy ireo, ho aminy sy ireo zanany anie ny tso-dranon'Andriamanitra.

 

Tohizo tsara foana ny famoriana ireo zaza madinika ary asaivo manao fanazaran-tena tsotsotra izy ireo, fa hahatsara azy ireo ny fanaovana izany.

 

Mahereza, mitso-drano sy tsy manadino anareo aho. Mivavàha ho ahy fa tena mila izany tokoa aho, satria mahatsiaro tena ho mahantra be aho ka menatra ny tenako.

 

Ny Rainao.

 

A. Chevrier

 

190 (240) [13] Ho an’i Masera Véronique

 

Ho an’i Véronique, Maseranay, ao amin'ny Providence du Prado,

 

Rue Dumoulin, 14, Guillotière – Lyon – Rhone – France

 

                                                    J.M.J.                      [Rome,] 14 jona 1877

 

Ry Masera malalako

 

Novakiako tamin-kafaliana ny taratasinao sy ny an’ireo Masera tanoran’i Prado. Misaotra tamin’ny fahatsiarovana mamy ary ny vavaka ataonareo. Mihaela amiko ny fotoana hodiako eo anivon’ny valan’ondry. Nahemotray ny fotoana hodianay mba ahafahanay mihaona amin’ny kardinalin’i Lyon, izay tsy maintsy ho tonga amin’ity herinandro ity eto Rome, fa tsy afaka ny ahita azy mantsy izahay amin’ny fahatongavanay any Lyon, ka izay no anton’ny fahataranay ; fa raha tsy izany dia efa ny tenanay mihitsy no tonga taty Lyon fa tsy ny taratasy. Mivavahà mba hitera-bokatsoa ho anay io fihaonana io ary mba hanaiky ireto mpiara-miasa amiko vaovao ireto i Monseigneur, ny sitrapon’Andriamanitra anie no aoka ho tanteraka. Raha tsy maintsy hijaly dia aoka hahay hanao izany hatramin’ny farany. Salama tsara ireo Seminaristitsika ary hody amin-kafaliana izy ireo raha sitrapon’Andriamanitra. Mahatsiaro anareo sy ny ankizintsika lalandava aho. Rehefa tafaverina izahay dia hirotsaka hampianatra katesizy ; Andriamanitra anie hitso-drano ny asantsika, izay asa tsara eo imason’Andriamanitra kanefa, tsy maintsy atao tsara izany asa izany.

 

Arahaba ho an’ireo Masera tranainy rehetra, Andriamanitra anie hanome azy ireo toe-panahy tia vavaka sy fitiavana.

 

Arahaba ho an’ireo Masera tanora, Ilay Mpampianatra tsara anie hanome azy rehetra ny fitiavan’i Jesoa Kristy Tompontsika ny fahafoizan-tena, ny fahalemem-panahy, ny fitiavana. Ho entiko aty aminao ny sary vongan’ny olo-masina mpiaro anareo, izay efa nahazo tso-drano avy amin’i Papa Ray Masina… ary indro koa alefako ho anareo ny ravina vahy notangosana tao amin’ny zaridainan’i Papa Ray Masina, mba ho tena miraiki-pò tanteraka amin’i Jesoa Kristy sy ny eglizy anie ianareo, toy ny firaketan’ny vahy amin’ny hazo izay iainany.

 

Mahereza àry ry zanako malala isany.

 

Aoka isika hiasa ho an’Andriamanitra, hampianatra ny mahantra : Izany no anjara lovantsika, koa aoka ataontsika tsara sy amim-paharetana, aoka isika hihavao ao amin’io antso masina avy amin’Andriamanitra io, ka ho masina indrindra moa amin’ny alalan'ny fitiavana an’i Jesoa Kristy, satria ny zavatra rehetra ao amin'ny fitiavana an’Andriamanitra, izay manana ny fitiavan’i Jesoa, dia manana ny zavatra ilaina rehetra ary afaka manao ny zavatra rehetra, tsy manahy na amin’ny inona na amin’ny inona ; aoka ary isika hitombo ao amin’ny fitiavana an’i Jesoa Kristy ary dia ho sambatra.

 

Arahaba sy tso-drano ho an’ireo Maseran’i Prado rehetra.

 

Arahaba ho an’ireo ankizintsika rehetra, izay ho hitanay am-pifaliana indray tsy ho ela mba ahafahana manohy ny asantsika.

 

Mety ho tonga amin’ny faran’ny herinandro ambony angamba izahay.

 

Niainga androany teto Rome i Masera Claire, mety ho tonga aty angamba izy afaka andro vitsivitsy, raha tsy hoe angaha nijanona ao amin-dRamatoakely Chalon ao amin’ny Tour de Pin.

 

Mampamangy ao amin’ny reniko sy Masera Antoinette.

 

Jesoa Kristy Tompontsika anie hitso-drano anareo.

 

A. Chevrier

 

191 (241) [14] Ho an’i Masera Véronique

 

Ho an’i Véronique maseranay, ao amin’ny Providence du Prado,

 

Rue Dumoulin, 10, Lyon Guillotière – Rhône

 

                                                    J.M.J.                       [Vichy] 6 jolay 1878

 

Ry zanaka malala

 

Tsy tiako ny handeha tsy hamaly akory ny taratasinao sy haneho aminao ny fankasitrahana ho an’ny masera tranainy anankiray eto amin'ny Prado, izay miasa ho amin'ny asa fanasoavana ny ankizy. Eny e, ataovy izay hahamendrika anao ny anarana hoe : Masera ho an’ny ankizy madinika. Nitia ny ankizy madinika i Jesoa Kristy Tompontsika ary niantso azy ireny ho eo aminy. Koa tohizo hatrany ary ny fiasana amin-joto-pò sy faharetana amin’ny asa izay sahaninao, ary raha tsy mamiratra mandrakariva ny fahombiazana, dia hisy vokany izany aoriana. Tsy isan’andro akory no ahitana ny vokatr’izay nafafy fa any amin’ny faran’ny taona, amin’ny fotoam-pijinjana no ahitanao ny vokatra izay ampahafantarin’Andriamanitra anao.

 

Tiavo tsara ny katesizy, mahafoizà-tena amin’ny fonao manontolo amin’io ianao, fa tena asa tsara io, raha manao izany ianao dia hahazo antoka sy hino marina fa mahita sitraka eo imason’Andriamanitra ary manao izay mahafaly ahy.

 

Mahereza, mitso-drano anao aho ary rehefa miverina aho, dia tonga hijery ireo ankizy zanak’Andriamanitra ireo.

 

Veloma amin’i Masera Madeleine sy Masera Félicité.

 

Mivavaha ho ahy, tsy manadino anao eo anatrehan’Andriamanitra aho.

 

Hody aho amin’ny Alatsinainy ary dia ho faly hifankahita tava aminareo.

 

Ilay nikely aina ho anareo ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

 

A. Chevrier

 

Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

192 (167) [1] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ramatoakely Brun, St Maurice, Cité de l’Enfant Jésus

 

                                                    J.M.J.           [La Cité] 25 Aogositra 1859

 

Ramatoakely,

 

Indro alefako ho anao ny angorodao izay efa tena arifomba izao, ary miangavy anao aho mba handray indray ny asanao tahaka ny efa mahazatra, tsy hoe rehefa kivy isika dia hametra-pialàna. Ny fametraha-pialana nalefanao ho ahy dia avy amin’ny hambo-pò adala izay mety ho nampahamenatra ihany angamba tamin’ny fotoana sasany. Raha tsy mahomby araka izay anirianao azy ianao, dia tsy tokony ho gaga amin’izany. Tsy maintsy ampiarahana amin’ny toe-panahy tia vavaka sy miandry an’Andriamanitra ny fahombiazana ; laviko ny fametraha-pialànao ; tsy maintsy ananana ny zotom-pò be dia be, enerjika ary koa fahatokiana an’Andriamanitra, ka dia handeha tsara ny rehetra ao aoriana.

 

Ilay mikely aina ho anareo ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

 

A. Chevrier

 

193 (167 bis) [2] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Thérèse Brun maseranay ao Chartreux, Lyon

 

                                                    J.M.J.                          [Prado] 19 m. 1865

 

Ry Masera malalako

 

Makà fialan-tsasatra ianao ary araraoty am-pankasitrahana ireo fikarakarana tsara izay irin’ireo Masera tsara fanahy omena anao. Aza manao fiainan’olon-dia, izay tsy misy lalàna, aza matahotra ny hiseho, tsy mora izany, misehoa amin’ny maha-ianao anao ary aza matahotra.

 

Tsy manoro hevitra anao ny amin’ny fanaovana kônfesy tambabe aho. Tsy mbola manana saina mifantoka tsara mba hanao zava-dehibe toy izany ianao. Mandehàna amim-pahatokiana. Mivavaha amin’Andriamanitra mba hanomezany anao fahasoavana hiovanao, izany no angatahinay aminy ho anao. Mahereza ary aza manahy koa ny amin’ireo fitsapàna mahazo anao, ka mety manahirana anao momba ny toetrako. Tsy hoe akory masiaka aminao amin’ny andro iray noho ny amin’ny andro hafa aho ; raha kilema ato amiko, ny fiovaovan’ny soritr’endrika fa tsy mitovy mandrakariva, dia hiezaka aho ny hanitsy izany ; nefa fantatrao fa tsy irery ianao ary ny olona mahantra rehetra izay tonga eto amiko dia tsy mitondra raozy mahafaly mandrakariva. Zakao aho ary izaho koa hiezaka ny hizaka ny rehetra.

 

Mivavaha ho anay ao amin’ny fitokananao samirery.

 

Mivavaka ho anareo aho.

 

Hitso-drano anareo anie Jesoa.

 

A. Chevrier

 

194 (168) [3] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Thérèse Maseranay, ao amin’ny Sœurs de l’Adoration.

 

Rue de L’enfance Croix-Rousse

 

                                                                                                            (1871)

 

Ry Zanaka malala

 

Manome alalana anao hanalava ny andro fialan-tsasatrao aho, tsy afaka ny handeha hijery anao aho satria manao laretirety miaraka amin’ireo seminarista hofaniko.

 

Makà aina tsara ary mivavaha fatratra ao amin’i Jeso Kristy Tompontsika ho an’ny Eglizy masina sy ity mpanompon’ny mahantra.

 

Hitso-drano anao anie Jesoa.

 

A. Chevrier

 

195 (169) [4] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Thérèse maseranay

 

                                                    J.M.J.                                [St Fons, 1872]

 

Masera Thérèse tsara fanahy,

 

Niala tany Lyon tsy namaly akory ny taratasinao aho, fantatrao fa aty Lyon dia matetika no tsy hitako mihitsy izay hasiako ny lohako, ary be ny zavatra ataoko, ary ny ankamaroan’izy ireny dia tena asa maika be mazàna.

 

Aza misahiran-tsaina, ry zanako malala, mahereza eo anivon’ireo fahantrana ara-panahy sy fahantrana miseho eo amin’ny fiainana andavanandro.

 

Aza misy atao tsinontsinona, indrindra moa fa ny fanazarana ara-pivavahana, ny famakiana ny Soratra Masina ary ny kôminio.

 

Matanjahà haingana fa manana asa omena anao aho rehefa tafaverina ianao.

 

Aza mety kivin’ny alahelo. Tadiavo ao amin’ny raozerinao sy ao amin’ny lalan’ny hazofijalianao ny fahasoavana hanananao hery sy faharetana ilaina, mba hampitera-bokatsoa ny fahantranao. Minoa fa mbola ho hitanay indray ianao hiverina am-pifaliana.

 

Aza atao ao an-tsaina mihitsy hoe : vesatra ho an’ny ato an-trano ianao, ka hanahirana anay. Tsy izany mihitsy. Mifanohitra amin’izany aza. Tena ilainay ianao, indrindra moa izaho ; ho mpitan-tsoratra ianao ; etsy ary, mahereza, mahareta, matokia an’Andriamanitra fa Izy hitso-drano anao. Mivavaka ho anao aho ary mitso-drano anao.

 

A. Chevrier

 

196 (170) [5] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Masera Thérèse

 

                                                    J.M.J.                                              [1873]

 

Masera Thérèse

 

Rehefa hangataka kojakoja ho an’ireo ankizy sy ny olona hafa aminao aho dia asiako tarehin-tsoratra eo anoloan’ilay zavatra angatahina : tarehin-tsoratra a, raha toa ka ilaina isan’Alahady ilay izy ; b, raha zavatra azo leferina ; c raha toa ilay izy ka tena ilaina isan’andro.

 

Pataloha b.

 

A. Chevrier

 

197 (171) [6] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Thérèse Maseranay ao amin'ny Prado

 

                                                    J.M.J.                                              [1873]

 

Masera Thérèse malala,

 

Rehefa tapitra voadikanao daholo ireo taratasy anankiroa nomeko anao, na ilay ranom-bavaka sy sapile, dia adikao ny Mistery Mahafaly ary ampiaraho amin’ny Mistery tsirairay ny fandalinana ny hatsaram-panahy mifanentana amin’izany, izay nalefako ho anao.

 

Toy izao no fomba andaharanao ny andininy ao amin’ny Mistery iray :

 

Tantara araka ny Evanjely.

Fandalinana na famintinana ny mistery.

Ny fizaran’ny Mistery.

Ireo olona voalaza ao.

Fandalinana ny hatsaram-panahy.

Ny fivavahana.

 

Toy izany no andaharanao ny andininy tsirairay. Manaova aloha kahie iray ho an’ny Mistery Mahafaly rehetra.

 

Ao amin’ny Fahatongavana ho nofo, azonao apetraka ao ny amin’izay miresaka ny amin’ny mpialoha lalana.

 

Tsy fantatro raha ho hainao tsara ny hamaky ny taratasiko. Asaivo ampian’i Masera Claire ianao raha ilaina izany.

 

Mangataka amin’Andriamanitra aho ho anao mba ho salama tsara ianao.

 

Hitso-drano anao anie Jesoa.

 

A. Chevrier

 

198 (172) [7] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Masera Thérèse, ao amin'ny Prado

 

                                                    J.M.J.                                              [1874]

 

Masera Thérèse malala

 

Indro alefako aminao izay kely nosoratako mba hameno ny Mistery Mampalahelo. Adikanao mitovy laharana amin’ny toy izay nomeko anao ny amin’ny Mistery Mahafaly izy ity. Izany hoe :

 

Tantara araka ny Evanjely.

Famintinana.

Fitsinjarana sy fanazavana ireo olona mandray anjara ao anaty tantara.

Fandalinana ny hatsaram-panahy voakasik’izany.

Vavaka sy atrik’asa.

Aza manome zavatra adikan’olon-kafa.

Omeko anao aoriana izay tokony hatao amin’ny manaraka.

 

Adikao ny ady ainan’i Jesoa Kristy teo amin’ny tendrombohitr’Oliva, toy izay nataonao tao amin’ireo kahie kely, tsy dia ilaina ny fandikàna ny kabary ; manaova kahie iray mitokana ho an’ny Mistery Mampalahelo, fa saingy ataovy mitovy amin’ny teo aloha.

 

Hitso-drano anao anie i Jesoa.

 

A. Chevrier

 

199 (173) [8] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Thérèse maseranay ao amin'ny Prado

 

                                                                                                            [1875]

 

Ry Zanaka malala

 

Tonga manatrika matetika araka izay faran’ny azonao atao mihitsy an’ireo fanazarana maro isan-karazany ary rehefa misy ny fotoana dia mialà tsiny tamin’ny tsy fahafahanao nanatrika ireo fanazarana hafa ssany.

 

Mivavaha mafy ary angataho amin’Andriamanitra ny fahazavany sy ny fahasoavany ho aminao.

 

A. Chevrier

 

200 (174) [9] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an'i Thérèse Maseranay ao amin'ny Prado

 

                                                    J.M.J.                                              [1876]

 

Masera Thérèse malalako

 

Efa ela mihitsy aho izay no tsy naharay vaovao avy aty aminao ary dia tena nalahelo mafy tokoa nandritra izany fotoana izany, aza atao tsinontsinona ireo fikarakarana rehetra takian'ny fahasalamanao. Anisan'iray amin'ireo Masera tranainy indrindra teto aminay ianao, koa dia tsy maintsy karakaraina ny zokiolona.

 

Atolory manontolo an'Andriamanitra ireo fijalianao, miaraka sy tafaray amin'i Jesoa Kristy Tompontsika moa izy dia tena ahitana vokatsoa lehibe.

 

Efa miha-tsara aho izao ary hody amin'ny Alatsinainy ho avy izao, hanatrika fety ary hahita indray an'i Prado mahantra ilay efa tsy hitako hatry ny ela.

 

Mandra-piandry ny fifaliana hihaonako aminao indray dia raiso ny arahaba avy amin'ny Ray ao amin'i Jesoa Kristy Tompontsika avy amiko atolotro anao.

 

A. Chevrier

 

201 (175) [10] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an'i Thérèse Maseranay ao amin'ny "Providence du Prado"

 

Rue Dumoulin, 14, Lyon Guillotière

 

                                                    J.M.J.                 [Lantignié, 9 Jona 1876]

 

Ry Masera malalako

 

Henoko tamin'i Andriamatoa Berne fa tena reraka be ianao.

 

Fotoana iray sarotra lalovana ny Fijaliana… ny Fitsapana, tsy maintsy hiaretana miaraka amin'ny fanekena tanteraka ny sitrapon'Andriamanitra izy io.

 

Ekeo amin'ny tena finoan'ny Kristianina, Kristianina tena lavorary tanteraka eo amin'ny fanarahana an'Andriamanitra izy io. Manonitra ny ota maro ao amintsika sy manomana antsika ho any an-danitra ny Fijaliana ; fotoana omen'Andriamanitra ho antsika amin'ny fomba mahagaga io mba hiomanantsika ho eo aminy sy mba ahatonga antsika ho mendrika hiseho ho eo anoloany. Manokatra antsika ho amin'ny lanitra ny fijaliana ary manonitra ireo fahotana kely na lehibe vitantsika teo amin'ny fiainana. Fotoanan'ny famindram-po sy hatsaram-panahy avy amin'Andriamanitra koa izy io, manampy antsika hanao fanatitra ny tenantsika, hanala ny tenantsika amin'ireo zavaboahary ny fijaliana ary raha tsy misy ny fijaliana dia ho sahirana isika hiala amin'izany rehetra izany.

 

Etsy àry, mahereza, ary ekeo io fitsapana io. Minoa fa ho soa ho anareo izany. Atolory an'Andriamanitra ny fijalianareo ho amin'ny fanaovan-tsoa mba handraisana ny tso-drano rehetra ho amintsika, mba hanjaka ao amintsika anie ny fanetrentena sy ny fitiavana. Mendrika eo anatrehan'Andriamanitra hitondra fahasoavana ho an'ny rehetra ianareo, ary dia ho azonareo avy aminay izay rehetra tsy azonareo tamin'ny fomba hafa. Manaova kôminiô matetika mba ahazoana fiadanana, fahavononana hankato, fitiavanan'Andriamanitra. Manoratà ho ahy na asaivo manoratra ho ahy i Veronique mba hilaza amiko hoe manao ahoana ny fahasalamanareo, ary manao ahoana daholo ny oloko asa na mba hendry, na Masera kely na lehibe, na ny vaovao na ireo izay maniry ho ankizivavin'ny Tompo, omeo vaovao mikasika ny rehetra aho fa ho raisiko am-pifaliana izy ireny, ny amin'ny ankizivavy kelintsika koa.

 

Mangataka amin'Andriamanitra ho anareo rehetra ny fanahy marina izay tena ilainareo mafy aho. Angataho izany ho ahy, satria raha manana ny fanahin'Andriamanitra isika dia hanana izay rehetra ilaina mba hahahendry sy ho mahatehotia eo anatrehan'Andriamanitra sy hahasoa ny namana.

 

Hitso-drano anareo anie i Jesoa.

 

A. Chevrier

 

A Lantignié, près Beaujeu, chez M. Chanuet, Rhône

 

202 (176) [11] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Thérèse maseranay ao amin’ny La Providene du Prado,

 

Rue Dumoulin 14, Lyon, Guillotière, Rhône France

 

                                                    J.M.J.                  Rome, 25 Avrily [1877]

 

Masera Thérèse mahantrako

 

Manao ahoana ny fahasalamanao ? Manao ahoana ny tongotrao, ny lohanao, ny rantsam-batanao, tena reraka be mihitsy ianao tamin’izaho nandeha, efa tsara ve ianao ? Mety hahavita ny asan’ny farmasiana ihany ve ianao ao aoriana ? Mahereza, ary dia hanome fotoana vitsivitsy anao ilay Andriamanitra tsara, tsy maintsy antenainao izany mba hahafahanao miasa sy manohy ny fanampiana anay. Manaova soa araka izay azonao atao amin’ireo rehetra manodidina sy miasa ho anao, dia Rtoakely Clotilde sy Claudine izany, ampitao amin’izy ireo ny velomako, ary aoka ianao hanolotra izay rehetra mety ho fijalianao eo amin’Andriamanitra, mba ho voninahiny sy ho fahombiazana eo amin’ireo asantsika ary mba ho fibebahantsika aloha voalohany indrindra.

 

Mivavaka amin’Andriamanitra ho anareo rehetra izahay.

 

Rehefa mody avy any Crémieu na Bourgoin i Masera Claire dia lazao azy fa ireo Masera rehetra izay anaovako ny lamesa isan’andro, dia hanome azy sy Ramatoakely Châlon, izay tsy maintsy hiaraka aminy, efitrano kely iray. Manao ahoana i Masera Marie-Bernard ? Mbola any amin’ny ray aman-dreniny ihany ve ? Salama tsara ve izy sy ireo rahavavy rehetra, indrindra i Annette ?

 

Mivavaha amin’Andriamanitra ho anay, fantatro tsara fa manao izany ianareo, fa angataho indrindra indrindra ny fibebahanay, mba hahasoa anay rehetra anie ny fivahiniananay aty Rome ary dia ho tonga katekista marina tokoa izahay rehetra. Izany no fahasoavana angatahiko amin’Andriamanitra amin’ny alalan’ny fanelanelan’i Md Piera sy Md Paoly.

 

Arahaba sy veloma ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika ho an’ny rehetra ; veloma amin’ireo ankizivavikelintsika izay tonga isan’Alahady ; veloma amin’ireo ankizikelintsika tonga isan’Alahady sy Alakamisy ; omeo vaovao mikasika an’i Mompera Dutel, izay tena marary mafy aho.

 

Mivavaka ho anareo rehetra aho ary mitso-drano anareo.

 

A. Chevrier

 

Omeo an-dRamatoakely Clotilde sy Claudine ireo sary madinidinika, ary ilay sary lehibe ho anao, nahazo ny tso-dranon’i Papa ireo anabavy ireo.

 

203 (177) [12] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Thérèse Maseranay, ao amin'ny Prado

 

                                                                                                            [1877]

 

Ry masera tsara fanahy

 

Mino aho fa metimety kokoa ny andehananao, ny tenanao mihitsy no mankany amin-dRtoa Franchet any an-tranony, làlana Plat. 2. Nanome toky azy ny handehanako any aminy aho ; kanefa dia hambarako am-pahatsorana fa tsy sahy nanao izany aho, na mety ho fahatahorana ny hanelingelina azy no anton’izany, na amin’ny fangataham-panazavana izay tsy tiako.

 

Miangavy anao aho mba haneho aminy ny fanajako azy sy ny fankasitrahako tanteraka azy amin’ireo izay tsara rehetra nataony ho antsika.

 

Handefa asa ho anao mikasika ny Fanahy Masina aho, ataovy amin’ny halemem-panahy ny fanatanterahana azy.

 

Teneno i Masera Catherine mba ho hendry mandrakariva izy sy tsy ho sahiran-tsaina ary mba hangataka ny hihaona amin’i M. Chapuis raha faniriany izany.

 

Ilay mikely aina ho anao.

 

A. Chevrier

 

204 (178) [13] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an’i Thérèse maseranay

 

                                                    J.M.J.                                              [1878]

 

Ry Masera malalako

 

Tamin’alahelo tokoa no nandrenesako ny vaovao mampalahelo mikasika ny nahafatesan’ny reninao.

 

Kanefa ny fahafatesany dia mbola soa avy amin’Andriamanitra ihany. Ny fahafantarany mialoha ny amin’ny ahafatesany dia tena mafy ho azy mihoatra nohon’ny amin’ny maha-fahafatesana azy, noho ireo ahiahy voajanahary tao aminy, koa fantaro fa na dia ao anaty loza aza dia mbola vokatra ny famindram-pon’Andriamanitra ihany izany. Ary, efa tena niomana tsara tokoa izy.

 

Koa amin’izany àry, dia aza manahy ny aminy.

 

Efa nivavaka ho azy aho, ary amin’ny Zoma izao dia hanao Sorona Masina ho azy.

 

Nampanontany ireo bokiny Atoa Picollet, koa raha azo atao dia atero any aminy faran’izay haingana izany. Tena mbola tsy tsara mihitsy ny fahasalamanao, manàna zotom-po sy faharetana. Manàna fanantenana ao amin’Andriamanitra. Aoka isika hiasa ho amin’ny Voninahitr’Andriamanitra sy ho amin’ny fahamasinantsika.

 

Mivavaha ho ahy. Mitso-drano anao aho.

 

A. Chevrier

 

205 (179) [14] Ho an’i Masera Thérèse Brun

 

Ho an'i Thérèse Maseranay ao amin'ny Providence de Saint-André, Limonest

 

                                                         [Hôpital homéopathique, 3 Janoary, 1879]

 

Ry zanaka malala

 

Misaotra amin'ireo firarian-tsoa avy aminareo sy avy amin'ireo Maseranareo ao amin'ny Limonest.

 

Tohizo tsara ireo asanareo madinidinika ary ataovy izay rehetra azonareo atao mba hahalavorary izany sy hametrahana ny fandriampahalemana, ny firaisana ara-panahy, ny fitiavana ary ny fifaliana ao am-pon'ny rehetra.

 

Mirary ho aminareo ny fitiavan'i Jesoa Kristy Tompo sy ny faharetana ao amin'ny antson'Andriamanitra ary dia mitso-drano anareo amin'ny foko manontolo.

 

A. Chevrier

 

Ho an’i Masera Claire

 

206 (180) [1] Ho an’i Masera Claire

 

                                                    J.M.J.                           24 Aogositra 1867

 

Ry zanaka malala

 

Manangana ady aminao ny demony, fa rehefa tonga kosa ny andro izay hitondranao fandresena eo aminy, dia aoka ianao tsy hino intsony ireo hevitra ratsy ao an-tsainao. Mandehana ary tsy misy vato misakana afa-tsy ao amin’ny eritreritrao izay manalehibe foana izay zavatra jerena ka mampitombo ny endriny sy ny fahitanao azy amin’ny tena maha-izy azy.

 

Mampitebiteby anao ny filazako taminao fa tsy misy na inona na inona azonao atao ny fiainanao raha mbola mitoetra amin’izao toetranao feno tebiteby sy ahiahy lava izao ianao. Inona ary no tianao hatao e, voafatotra anie ianao ê, tsy misy fahafahana, hazavana ; esory hiala aminao ireo gejan’ny demony ary dia ny sitrapon’Andriamanitra amin’izay hatao. Anananao ireo, izay rehetra ilaina mba ahatonga ho tena relijiozy, ho masera mendrika ao amin’i Prado, kanefa atombohy amin’ny alalan’ny fiasana ao anaty fahalalahana tanteraka sy fitiavan’Andriamanitra izany. Maha-andevo ny andevo ny tahotra, fa maha-Zanak’Andriamanitra ny zanak’Andriamanitra kosa ny fitiavana. Mangeja ny saina amam-panahy ny tahotra, fa mamaha izany geja izany kosa ny fitiavana ka mampanidina azy ireo ho any an-danitra. Mahereza àry, ry Zanako malala. Tiavo ilay Andriamanitra tsara, manatona azy amin’ny alalan’ny fitiavana izay nomeny antsika tamin’izy tonga teto anivon’izao tontolo izao, ary aza dia feno fahatahorana an’Andriamanitra, fa tiavo izy ary dia handeha tsara ny zavatra rehetra.

 

Ento aty izany zazavavy avy any Crémieu izany ary dia hitahy anareo anie i Jesoa ka hanome anareo ny fahasoavany.

 

A. Chevrier

 

207 (181) [2] Ho an’i Masera Claire

 

                                                                                      4 Septembra [1867]

 

Tsy maintsy miasa mba hamoy ny zava-boahary ianao, ka tsy ho tia azy ireny afa-tsy ho an’Andriamanitra sy ao amin’Andriamanitra. Fadio ny maneho fihetsika ara-pitiavana ivelany tsy misy antony lehibe sy nahazoana alalana avy tamin’ny lehibe ; aza miraiki-pò amin’ny olona iray manokana ianao.

 

Mahaiza mandà-tena amin’ny alalan’ny famolahana ireo filàna, ary mahaiza manaiky amin’ny fo sy fanahy tanteraka.

 

Ento isan’andro ny hazofijalina ka manaraha ny dian’i Jesoa, ary dia hiditra ao amin’ny lalan’ny fahalavorariana ianao.

 

Hitso-drano anao anie i Jesoa.

 

A. Chevrier

 

208 (182) (3) Ho an’i Masera Claire

 

                                                                                                            [1868]

 

Ry Masera tsara fanahiko

 

Tsy tonga dia namaly avy hatrany ny taratasinao ka dia miala tsiny. Raha ny amin'ny fangatahanao indray dia heveriko fa tena ilaina tokoa io,, indrindra koa moa fa efa niteny taminao aho, mba hanome 15000 francs ao amin'ny didim-pananana ho amin'ny fianakavianao.

 

Kanefa ho fanomezana fahafaham-po ny tenanao manokana dia manome alalana anao aho ny handehananao any amin'ny fianakavianao, ka tsy handanianao ny andronao ho amin'ireo ankizy madinikao.

 

Hendre tsara ary aoka ianao hiomana tsara hikônfesy mba ahazoanao mandray kôminiô matetika.

 

Mitso-drano anao aho. Mahereza, matokia.

 

A. C.

 

209 (183) [4] Ho an’i Masera Claire

 

                                                    J.M.J.                                              [1868]

 

Ry Zanaka malala indrindra

 

Nanoratra ho anao i Masera Marie, nasiako teny kely ho anao ao anatin’izany taratasy izany. Mamaly ny taratasy izay nalefanao ho ahy omaly aho izao.

 

Nalahelo tokoa aho teo am-pahafantarana fa tsy manao kôminiô intsony ianao. Raha tsy mandray an’Andriamanitra ianao, Ahoana no ataonao ? Hanao ahoana no ho fiafaranao ?

 

Aza miraviravy tanana eo anoloan’ireo tahotra sy ahiahy eo aminao. Meteza ho zanak’Andriamanitra. Atsaharo ny fetezana ho andevon’ny tahotra. Aoka ianao hanompo amim-pifaliana an’Andriamanitra ary dia ho hitanao fa handeha tsara ny zavatra rehetra.

 

Raha mba nanao kôminio ianao ka nahatontosa an-tsakany sy an-davany ireo fanazarana ara-pivavahana, dia ho nomeko alalana amim-pifaliana tokoa ianao hitoetra eo anilan-dRamatoa St Cœur de Joseph izay sahaza ho anao ; nefa tsy ho sahy hamela anao ela amin’izany aho raha tsy hoe angaha tapa-kevitra ianao ny hihavana indray amin’Andriamanitra eo amin’ireo Pretra vitsivitsy ao Bourgoin na any an-kafa. Ary efa tonga koa moa ity ny fanaovana kôminiô voalohany, hila anao i Masera Marie mba hanampy azy amin’ny fikarakarana ny ankizy.

 

Mahereza, ry Zanako malala, Tiavo Andriamanitra ambonin’ny zavatra rehetra, ka dia handeha tsara ny rehetra. Efa mihatsara aho izao ary efa manomboka mamindra. Mampamangy, hoy ny reniko.

 

Hitso-drano anao anie i Jesoa. Ho anao manontolo ao amin’i Jesoa Kristy Tompontsika.

 

A. Chevrier

 

210 (184) [5] Ho an’i Masera Claire

 

Masera Claire

 

                                                                                             [Moulin à vent]

 

Ry Zanaka malala,

 

Ity ny lisitr’ireo toko efa voadikanao : fanetren-tena, fahantrana, fanekena, fitiavana, fahalemem-panahy, fandavan-tena, fahadiovana, olona ara-panahy, fahalavorariana kristiana, fianakaviana, finoana, fijaliana, lehibe tompon’andraikitra, apôstôly. Ny sisa hafa rehetra dia tsy misy voadika, toy izany koa ireo notondroinao.

 

Ny amin’ny fandraisana kôminiô ataovy izany ; izay rehetra zava-mitranga no natao na nolazaina tsy nahy, na tsy misy haratsiam-panahy voaeritreritra dia tsy fahotana lehibe.

 

Ny amin’ny kahie misy ny Mistery Mahafaly sy Be Voninahitra, dia tsy ampindramiko anao raha tsy amin’ny Alakamisy ao amin’ny Prado, satria misy ilàko azy foana isan’andro.

 

Mahereza, faly aho aminao sy amin’ny fahavononanao, fa ny fahasambarantsika manontolo eto amin’ity tany ity dia ao amin’ny fianarana sy fahafantarana an’i Jesoa Kristy.

 

 

 

A. Chevrier

 

211 (185) [6] Ho an’i Masera Claire

 

                                                    J.M.J.                                              [1868]

 

Ry zanaka malala,

 

Inoako fa ny demony dia manao izay rehetra farany azony atao mba hampisiana fisaraham-bazana sy fankahalana. Tena ory sy malahelo ny amin’izany tokoa aho, ary raha fantatro ny fanafody sy ny fanefitra amin’izany, dia ho nampiasaiko marimarina tokoa, ao anatin'ireny fotoana ratsy ireny, ny tena atahorana dia ny zava-madinika rehetra dia lasa hitombo hihalehibe, ary ho tonga bibibe masiaka ka lasa mahatsiaro izay efa nampahory rehetra ny tena, dia mahita sakafo iainany ny fankahalana ; izany rehetra izany dia tsy mba Fanahin’Andriamanitra.

 

Mamela ahy ianao hanazava zavatra roa loha izay nampahory anao, ka toa azeranao ho andraikitr’i Masera Madeleine sy Masera Marie. Voalohany, ny amin’ny fanaovana fanokanan-tena… tsy nandray mihitsy aho olona, vao niaina herintaona monja teto, hanao fanokanan-tena, ireo Masera rehetra teo aloha dia nitoetra 2 na 3 alohan’ny hanaovan’izy ireo fanokanan-tena ; nataoko ho fitsimbinana ny sasany izany mba tsy hisy hibitsihana anaty ka hilazana fa manao fitia mitanila aho ; izay no antony nahatonga ahy hanao ireny fihetsika ireny ; fa tsy hoe noho ny fanomezan-tsiny nolazain’ny olona momba anao, satria azoko lazaina marina aminao fa tsy nanambara na inona na inona tamiko, i Masera Marie sy Masera Madeleine, zavatra mety hanodina ny saiko tsy handray anao hanao fanokanan-tena alohaloha.

 

Ny amin’ny fanendrena ny lehibe, dia matoky aho fa tsy ataonao raiki-tapisaka ao an-dohanao izany ka ho loharano hiavian’ny ny fahasahiranana sy tebiteby maharitra ho anao, ka izany no antony nahatonga ahy sahy nilaza taminao mba tsy hanaiky andraikitra izay mety hitondra voka-dratsy aminao izao ankehitriny izao. Raha mba efa teto an-trano hatramin’ny taona maro ianao, ka nanana fisainana voavolavola sy voataiza, dia mety ho hafa ny fihetsika noraisiko, fa izao ankehitriny izao kosa, noheveriko ho adidiko ny miaro ny tombotsoanao. Afaka manome porofo aminao aho fa milaza ny marina amin’izany rehetra izany.

 

Raha ny amin'ireo eritreritra mibahana ao an-tsainao ny amin'ny tsy fahaizanao miasa indray, dia tsy misy fantatro ny amin'izany. Mahafantatra kosa aho nefa, ary mahazo antoka tanteraka fa tia sy mankasitraka anao ireo Masera rehetra ; tsy tokony hadika vilana izay fiteny sy fihetsika rehetra sendra voalaza sy tsy ananana sain-dratsy.

 

Izaho mino fa izay rehetra mitranga dia avy amin'ny fanahy ratsy, sady hitanao tsara koa ny halehiben’ny fitiavan’ireo zaza ireo Masera namanao anao. Raha ny amiko, dia mino mandrakariva aho fa Andriamanitra no nitondra anao aty mba hanaraka ilay sinto-mahery efa napetrany ao am-ponao mba hampianatra ny mahantra sy hiara-miaina aminy, ka amin’ireo zava-mitranga ireo tsy misy tokony hampiova lalana anao amin’ny Antson’Andriamanitra.

 

Hatramin’izao, dia nihevitra ny fisainako sy ny toro-hevitro ho toy ny avy amin’Andriamanitra ianao, ataoko fa mbola tsy niova koa aho teo amin’ny fitondràna anao.

 

Mba mivavaha ho ahy amin’Andriamanitra, ary minoa ny fahafoizako tena ho anao.

 

A Chevrier

 

212 (186) [7] Ho an’i Masera Claire

 

                                                    J.M.J.

 

Ry zanako malala indrindra,

 

Tiako ho tahirizina ny taratasinao ho vavolombelon’ireo faniriana sy fanapahan-kevitra tsara ao aminao. Fantatro tsara fa tsy masiaka na ratsy fanahy ianao ary manana fandavan-tena tsara koa ; tsy niahiahy ny amin’izany mihitsy aho, ary aoka ianao hino fa ny fanahy ratsy dia mampitombo mihoatra lavitra nohon’ny fetran’izaymety ho henonao sy nambara taminao. Izaho mihevitra fa tsy misy na dia iray akory aza amin’ireo ankizy ireo manana fikasan-dratsy. Inoako fa manana fandavan-tena tsara daholo ianareo, ary raha misy fanetren-tena sy fitiavana ao anatin’izany dia handeha tsara ny rehetra ; koa amin’izany àry, aza mety ho sarihin’ny fakam-panahy. Manana finoana mafy sy matanjaka fa hoe manao ny sitrapon’Andriamanitra ianao, amin’ny alalan’ny fanaovana ireo asa madinidinika, ary ny olona rehetra koa dia mikatsaka ny hanao izany asa izany. Ny fitiavana anie hametraka ao an-tsaintsika fisainana tsara manoloana ny hafa ary dia hanana fandriampahalemana, fahasambarana, fifaliana lalandava isika. Mahereza àry, ataovy tsara ny ranom-bavaka, ary aza adino ilay asa kely izay nomeko anao mikasika ny fijanonana izay nampisongadina ireo toetra tsara sy toetra ratsin’ny olona tsirairay avy ao, ary ahitana ny fitondran-tenan’i Jesoa Kristy teo anivon’ny olona maro dia tsy misy hampahatanjaka antsika mihoatra noho izany.

 

Ary izaho koa ho avy hijery anao sy ireo ankizivavikelinareo.

 

Ataovy ny kôminionao, toy izay efa nandidiako anao.

 

Mitso-drano anareo amin’ny foko manontolo aho.

 

A. Chevrier

 

213 (187) [8] Ho an’i Masera Claire

 

Laretiretin'i Fourvière

 

Hanatrika ny fampianaran'Andriamatoa "Aumônier des Soeurs" ianareo.

 

Ny andro telo voalohany, dia hangataka amin'Andriamanitra ianareo amin'ny alalan'i Masina Maria virjiny sy Md François ny fiadanan'ny fanahy sy ny fahatoniana ilaina mba hanaovana laretirety tsara.

 

Ho amin'izany dia manaova fampiharana ny amin'ny fibebahana, fifadian-kanina kely, famolahan-tena, asa fanetrentena mba hividianana ny fahasoavan'Andriamanitra sy ny fahazavany. Ataovy amim-panetrentena ny fiekena ny hadisoana natao, miomàna mba handray ny famelan-keloka.

 

Ho hitanareo ao anatin'ny fahazavan'Andriamanitra sy ny fahatoniana fa ny faharisarisan'ny fanahinareo sy ny toetra izay sarotra misy aminareo dia avy amin'ny fitiavantena diso tafahoatra sy efa lalim-paka tao aminareo. Mikatsaka mandrakariva ny momban'ny tenanareo ianareo fa tsy mikatsaka ny momba an'Andriamanitra. Maniry te-hotiana. Mbola misy zavatra maro hafa koa izay mampitebiteby anareo sy mahalasa saina ka mahatonga anareo hihevitra fa ny sasany dia tsy manao afa-tsy ny manohitra anareo, eo koa ny fahasarotsarotinana, ny fitanana alahelo madinidinika, ny fankahalana, ny lolom-po, ny fitsaratsaram-poana, fitiavana diso toerana sy ireo zavatra rehetra mamehy ny fanahinareo, mandrava ao aminareo ny fahafahan'ny zanak'Andriamanitra ary mahatonga anareo tsy hahatontosa hatramin'ny farany ny adidy aman'andraikitra. Ireo ny amin'ny ankapoben'ireo kilema lehibe izay ho resenareo. Dieny izao, aoka hangataka amin'Andriamanitra ny fanetrentena marina sy ny fanaovana tsinontsinona ny aminareo ary mivavaha fatratra mba ho eo aminareo ny fahazavan'Andriamanitra.

 

Manome toky aho ny hivavaka ho anareo, satria eo anivon'ireo kilema ireo dia misy toetra tsara izay azo ampiasaina raha miditra tsikelikely ao amin'ny lalan'Andriamanitra ianareo.

 

Ny Rainareo izay mitso-drano.

 

A. Chevrier

 

214 (188) [9] Ho an’i Masera Claire

 

                                                    J.M.J.                                              [1868]

 

Ry zanaka malala indrindra

 

Faly tokoa aho mieritreritra fa tapa-kevitra ny hanao ny kôminiô masina ianao amin’ny Alahady. Aza manadino an’Andriamanitra ary miverena aminay hendry tsara ; ireo hakiviana rehetra dia avy amin’ny fanahy ratsy izay te-hampiodina anao amin’ny fandraisanao fanapahan-kevitra tsara, koa mahereza.

 

Efa mba mihatsara kely ny fahasalamako, efa manomboka mamindra aho, ny lohako no mbola reraka foana, ho any Tour du Pin, mandritra ny andro vitsivitsy aho.

 

Tsy any Lyon i Atoa Guinand ka izany no tsy ahazoanao valin-taratasy avy aminy ; raha toa ianao tsy ho afaka ny handoa ny saran’ny kilasimandrin’io zazavavikely io eo no ho eo, dia afaka ny hiandry andro vitsivitsy ireo Masera.

 

Koa hendre tsara àry, ary aza atao tsinontsinona ny fivavahanao, ny adidinao ary ny kôminiô, dia handeha tsara ny rehetra.

 

Hitso-drano anao anie i Jesoa.

 

A. Chevrier

 

215 (189) [10] Ho an’i Masera Claire

 

Ho an’i Claire Maseranay

 

                                                                                                            [1869]

 

Ry Zanaka mahantra

 

Mbola manao tendrombohitra amin’ny voam-pasika foana ?

 

Rahoviana ary ianao vao hahay hanavaka ny vitsika ny elefanta, mandehana ary mizòra mahitsy hatrany, tsy ho voasakatsakan’ireny tsilo apetraky ny demony eny amin’ny lalanao ireny. Tsy handroso mihitsy ao amin’ny fitiavan’Andriamanitra ianao amin’io fisainanao be ahiahy io, mandrara anao mba tsy hiasa saina amin’izany rehetra izany, eny fa na dia ny fanaovana kônfesy sy ny fiheverana ny amin’izany aza.

 

Ilay anao manontolo mandrakariva.

 

A. Chevrier

 

216 (190) [11] Ho an’i Masera Claire

 

Masera Claire

 

                                                    J.M.J.                                              [1870]

 

Sahala amin’ireo marary tsy mety mandray ny fanafody omen'ny mpitsabo ianao, tsy misy afa-tsy amin’ny alalan’ny fanaovanao tsinontsinona ny fanirianao sy ireo ahiahy ao aminao ihany no ahafahanao manitsy ny tenanao amin’izany. Efa nilazako ianao fa raha hilaza zavatra mahasoa amiko ka misy hifandraisany amin’ny fanamasinanao tena, na amin’ny fanabeazana ireo ankizy, dia hihaino anao aho fa raha tsy izany kosa, fa ny amin’ireo zavatra efa nambaranao ahy nandritra ny roa taona izay, dia tsy asiako fiheverena akory na kely aza.

 

Efa nanao ilay kahie kely, fandinihan-tena, ary manohy ny asako ve ianao ? Ireo no tena zava-dehibe, fa ny sisa rehetra, tsy ilaina ny miresaka azy.

 

Mivavaha, ary ataovy tsinontsinona ireo hevitra rehetra izay mandalo ao an-dohanareo.

 

Tsy te-hieritreritra afa-tsy izay rehetra mahasoa ny fanahinao sy ny fanahin’ny hafa aho.

 

Hitso-drano anao anie i Jesoa.

 

A. Chevrier

 

217 (191) [12] Ho an’i Masera Claire

 

                                                    J.M.J.                                              [1870]

 

Ry Zanaka malala

 

Ahiahy sy fisalasalana tsy mitombina izay rehetra nambaranao ahy tao anatin’ny taratasinao. Ataovy ny kôminionao ary tadiavo izay hanesoranao ao aminao ireo forongon-javatra tsy mahasoa izay tsy misy dikany fa tsy fahalavorariana fotsiny ihany, na raha be indrindra ireo fahotana madinidinika azo avela. Handeha hidina ao amin’ny trano fikonfesena aho, efa mihamisinda ny fanaintainako.

 

Hendre tsara daholo, ary mahareta, mahareta eo anivon’ireo fakam-panahy sy ny fandaozanareo ny fianakavianareo.

 

Ilay rainareo am-panahy izy mikely aina ho anao.

 

A. Chevrier

 

218 (192) [13] Ho an’i Masera Claire

 

Ho an’i Claire Maseranay

 

                                                    J.M.J.                                              [1870]

 

Ry Zanako malala indrindra

 

Nahoana no dia mitebiteby saina fatratra toy izao ianao. Efa nambarako im-betsaka fa faly aminao aho ; raha tahiny ka manao tsara ny katesizinao ianao ary manohy tsara izany, toy izay efa nataonao nandritra ny fotoana vitsivitsy dia handeha tsara ny rehetra ; avelao hiteny e, tsy avy amin’Andriamanitra izay rehetra henonao fa avy amin’ny demony mba hampijaly sy hanakivy anao. Aza asiana fiheverena na dia kely akory aza ny amin’izany rehetra izany fa miasà amin-jotom-pò, araraoty izany ho enti-manamasin-tena ary mianara tsara mba hamonoanao ireo fahasarotitsarotinao ; zava-poana ny tenin’olombelona, hoy ny Fanahy Masina, aoka tsy hampitebiteby anao mihitsy intsony izy ireny. Porofo iray fa tsy tena mbola an’Andriamanitra tanteraka isika rehefa mitebiteby amin-javatra bitika sy madinika. Mahereza ary, aza mety ho sarihin’ny fitsiriritana ny momba ahy.

 

Raha ny amiko, matoky tanteraka aho fa ho tonga Masera katekista tsara ianao, fantatrao tsara fa izay no angatahiko ary rehefa mahay mampianatra tsara ireo ankizintsika isika, dia handeha tsara ny zavatra rehetra, ary ho faly ilay Andriamanitra tsara. Izay ihany no ilaina.

 

Hitso-drano anao anie i Jesoa.

 

A. Chevrier

 

Aza atao tsinontsinona ireo kôminiônao.

 

219 (193) [14] Ho an’i Masera Claire

 

                                                    J.M.J.                                   St Fons, 1871

 

Ry zanako malala

 

Hitanao tsara fa mila anao ho ato amin’ny Prado ny ankizy. Na izany aza dia manome àlalana anao aho hijanona any hatramin’ny alarobia raha mihatsara ny fahasalamanao, ianao tsy milaza amiko ny amin’ny fahasalamanao ts’inona ; karakarao tsara ny tenanao, ary ataovy izay hamelana aty Limonest ny kohaka sy endrikao valabalaka, fa mba hatanjaka kosa amin’izay.

 

Raha ny amin’ny fanananao manoloana ny an-dRangahy io, izay te-hanao asa ho an’ny adalavavy, inoako fa tena tapa-kevitra tsara ianao raha ny filazanao amiko, fantatrao tsara fa tsy tiako ny manome toro-hevitra raha resaka tombotsoa no resahana. Raha te-hanao asa izy, aoka hataony irery izany satria heveriko fa isika tsy ho afaka ny hikambana aminy. Ho amin’izany, dia tsy maintsy miditra ao an-tranon’Atoa Reuil isika ary tafiditra ao anatin’ny fikambanany.

 

Izao no hevitro : raha mividy ny fananan’Atoa Guy io rangahy io mba hanaovana asa ho an’ireo ankizivavy maditra, ka tena ilainy manontolo koa ny fanananao mba ho an’ireo ankizilahy maditra, dia amidio aminy izany. Aleo kokoa mampihafy zavatra kely toy izay tsy mampisy asa mahasoa toy izany. Nefa raha tsy mividy kosa izy, dia mitoera ianao amin’ny maha-ianao anao toy izao ihany. Mety ho azontsika ampiasaina ihany io tany io amin’ny tanjona toy izany, any aoriana any. Izay no heveriko fa marina sy mifanaraka amin’ny sitrapon’Andriamanitra.

 

Aza dia mamiza-tena manoratra loatra, makà aina. Aza misahiran-tsaina ary aza ajanona ireo fanazarana ara-pivavahana sy ny fanaovanao kôminio.

 

Enga anie hanampy anao sy hitsodrano anao ilay Mpampianatra tsara.

 

Ilay anao manontolo ao amin'i Jesoa Kristy.

 

A. Chevrier

 

220 (194) [15] Ho an’i Masera Claire

 

Masera Claire, ao Limonest

 

                                                    J.M.J.                                              [1871]

 

Ry Zanaka malala

 

Tsy misy resaka mihitsy izany hoe : hametraka ny fasian-damba ho eo akaikin’ny ankizilahy izany, tsy nihevitra ny amin’izany mihitsy aho ary tsy hanome alalana ny amin’izany na oviana na oviana. Mety ho noraisinao ho hevitra raikitra angamba ny resaka manidina nataon-dreniko.

 

Mino aho fa tsy ho avy aty Limonest Atoa Guerrier satria vao henoko teo fa marary ny zanany kely.

 

Nanana fahatokisana anao foana aho, ary manamarina izany izay nataoko.

 

Tsy manana faniriana afa-tsy tokana ny aminao aho dia ny mba hanitsianao ny asa ara-panahy sesilany ao aminao izay miasa mandrakariva amin’ny lafiny ratsy, rehefa ny fisainana no miasa.

 

Mila fatra na fanetren-tena betsaka, fandavan-tena tanteraka, fanetren-tena, fankatoavana sy fitiavana ianao, miasà mba hahazo ireo hatsaram-panahy ireo amin’ny alalan’ny fampiharana ny ranom-bavaka sy ny kôminio masina. Raha tonga mpanetry tena sy mpankatò ianao, dia tena ilainay tokoa eo amin’ny asanay sy ho mpanompon’Andriamanitra tsara.

 

Aoka ary ianao, ry Zanako malala, hihatsara ary dia ho tonga Masera kely tsara fanahy ao amin’ny Prado.

 

Mahatsiaro anao mandrakariva,

 

ny Rainao

 

A. Chevrier

 

221 (195) [16] Ho an’i Masera Claire

 

Mandràra anao aho mba tsy hanana ahiahy ny amin’ny eritreritrao.

 

Tsy maintsy mankatò ahy ianao ary mitoetra tsara eo amin’ny zavatra rehetra, efa miteny anao aho izao.

 

Ataovy ny kôminiônao.

 

Tiavo Andriamanitra ary aza manahy ny amin’ny sisa rehetra.

 

222 (196) [17] Ho an’i Masera Claire

 

Ry zanako malala indrindra

 

Mamaly ireo fangatahana rahetra nataonao aho izao.

 

Mety mihitsy ny namelana ny resaka momba ny fisotroana rano aloha ny kôminio androany maraina, toy izany foana no tokony sy tsy maintsy hatao. Manakobàna ny vava ianao ny andro an-katoka mba ho voaaro amin’ny fahasahiranana.

 

– Mangataka hatsaram-panahy lehibe sy avo indrindra aminao ilay Andriamanitra tsara, fa raha tsy misy izany dia hitoetra ho malahelo foana ianao ; aza misalasala, mampanantena anao fahasambarana aho amin’io fepetra io. Ankatoavy ilay feo anaty ao aminao izay manosika anao ho amin’ny fahatsaram-panahy sy fankatoavana.

 

– Raha ny amin’ny asa fivalozan’ny fanetren-tena, izay nandidiako anao, dia ataovy ao anaty fotoana fohy izany, minitra vitsy, eo amin’ny 5 mn eo ho eo, amin’ny alalan’ny fanetren-tena am-po sy am-panahy tanteraka, aza manahy na amin’ny inona na amin’ny inona ny amin’izay rehetra mety handalo ao amin’ny sainao.

 

– Ho asan’ny hatsaram-panahy izany, izay manala anao amin’ireo fahafalian’ny fo madinidinika, nefa tsy tena fahotana lehibe anefa izany. Tohero tsara ireo izay rehetra ao amin’ny eritreritrao.

 

– Tsy maintsy tenenina daholo ny zavatra rehetra natao ary tsy misy fahatahorana na tsy milaza afa-tsy ireo izay nanomezako alalana anao holazaina ihany.

 

– Fantatro tsara mihoatra noho izay heverinao ianao. Manàna fahatokiana. Miankinà tanteraka amiko ianao, ary aza hiverenana intsony ireo konfesinao efa lasa. Mandehàna amin’ny fahatokiana tanteraka an’Andriamanitra eo amin’ny fiainanao rehetra. Tia anao Andriamanitra ary tsy te-handao anao.

 

– Antenaiko fa amin’izao sisa izao dia hanome fahafaham-po ahy ianao, toy izay nanomezanao fahakiviana sy alahelo ahy hatrizay ka hatramin’izao.

 

Ny Rainao izay mitso-drano anao.

 

A. Chevrier

 

223 (197) [18] Ho an’i Masera Claire

 

Nieritreritra aho, androany maraina, fa mba hanitsiana anao sy ahatongavanao ho amin'ny vokatra tsara, dia ilaina ny hanaovanao kôminiô isan'andro mandra-pahatsaranao. Koa amin'izany àry dia mandidy anao aho mba hanao kôminiô isan'andro, hataonao izany mba hahazoanao fanahy vaovao, ary mandràra anao aho mba tsy hanahy ny amin'ny sainao, afa-tsy fahefatr'adiny mialoha ny kônfesinao.

 

Ny Rainao

 

A. Chevrier

 

224 (198) [19] Ho an’i Masera Claire

 

Masera Claire, ao amin'ny Prado

 

Ry Zanaka malala

 

Aoka hitoetra mangina eo amin’ny kônfesinao rehetra efa lasa ianao, ary mandrara anao aho mba tsy hamerina izany ; tsy izany rehetra izany no tokony ho ahianao.

 

Tsy maintsy manahy amim-pahamendrehana ny amin’ny fankatoavana sy ny fanetren-tena ianao. Ao anatin’ny eritreritra no misy ireo fitsaratsaram-poana.

 

Aza manahy amin’ny konfesinao, mandehàna isaky ny 8 andro ary ataovy am-pilaminana sy tsy amin-tahotra ny kôminionao, entanin’ny fandavan-tena tsara. Izay dia ho ampy, satria tsy maintsy ialàna ny fahasahiranana lehibe. Ry zanako mahantra ! Tena very fotoana betsaka sy ory ianao hatrizay, koa mitsangàna ka mandehàna.

 

Hadikao tsara indray amim-pankatoavana ny fitsipika madinidinika izay nomeko anao talohan’ny handehanako, ary manaova tatitra amin’i Masera Véronique, isaky ny 2 andro, ny amin’ny fahatanterahan’izany ary angataho fivalozana kely izy ny amin’ny hadisoana. Izay no dingana voalohany hataonao ao amin’ny fanetren-tena sy fankatoavana, izay hitarika fahasoavana bebe kokoa ho anao noho ireo fampiharana tsy araka ny fanao izay mety ahafoizanao tena, izay tsy inona akory fa fahafaham-po ho an’ny fitiavan-tena sy ny fandriky ny devoly no tena fonosiny. Aoka tsy ho diso fotoana ianao ny amin’izay rehetra izay : kônfesy isaky ny 8 andro, kôminio in-3 isan-kerinandro sy ny Alahady, fanaovana tatitra ireo fitsipika, ary dia hiaraka aminao Andriamanitra.

 

Tamiko no nanomezanao toky ny amin’ny fankatoavàna, tsy maintsy ataonao amiko izany mba ho voninahitr’Andriamanitra sy famonjena anao.

 

Ho faly tokoa aho raha mba ho azoko ka ho an’Andriamanitra ny fanahinao.

 

Manàna fandavan-tena tsara dia handeha tsara ny rehetra.

 

Ny Rainao. Mitso-drano anao aho.

 

A. Chevrier

 

225 (199) [20] Ho an’i Masera Claire

 

                                                                                                            [1872]

 

Mpankatò hatramin’ny fahafatesana teo amin’ny hazo fijaliana i Jesoa.

 

Nanome teny tamin’ny alalan’ny voady aho mba hamita ireto fitsipika kely ireto ao anatin’ny volana iray sy hankatò ny mpampikônfesy ahy eo amin’ny lafiny rehetra izay mikasika ny fitarihana ny fanahiko.

 

4 ora 1/2

Mifoha. Manamboatra fandriana

1 ora 1/2

Sapile

 

5 ora

Vavaka. Ranom-bavaka

2 ora

Asa

 

6 ora

Fianarana katesizy

4 ora 1/2

Fitsidihana ny Sakramenta masina

 

7 ora

Lamesan’ny fiombonana

5 ora

Katesizy

 

8 ora

Sakafo maraina

6 ora

Tantara masina

 

9 ora